Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

expreſſam et claram. Sic aūt eſt de cognitōe quāhabemus de deo ex creaturis. Vn̄ dyoniſiuſ dicitpͥmo ca. d̓ miſtica theologia. Ꝙ intellectus noſterin hac vita deo conuungit̉ vt ignoto inqͣntum ip̄eeſt ſuper omnē formā quā intellectꝰ noſter poteſtconcipere in hac vita. Sed ī patria cōiungemurei ſicut noto inqͣntum ꝑ forma ſuam que eſt eſſentia ſua eū videbimꝰ Hec bt̄us tho. qͣrto ſcrip. ſen.di. xlix. q. x. Vtꝝ intellectꝰ hūaniis poſſit ꝑuenire ad videndū dei eſſentiā. in ſo. iij. ar. Et ideo ſupra cognitōem dei que habetur a nobis in via excreaturaꝝ cōſideratōne. oportet ꝙ ſit alia cognitioque habet̉ a nobis de deo ex naturali rōne. Vbinota. ꝙ creature ratōnales participant aliquamparticulam bonitatis dīne. et hoc tribo modis. Primo qͣntum ad eſſe tm̄ ſicut manimata. Scd̓o qͣntū ad eſſe et viuere tm̄ ſicut regetabilia. Tercio qͣntum ad eſſe viuere cognoſcere et ſentire tm̄. ſicutaīalia ſenſitiua. Quarto mō ſupͣ tres p̄dictas creatura rōnalis ꝑ̄fectōnē magis vniu̓ſalem dine bonitatis participat inqͣntum deuꝫ cognoſcit et amatvnde deo tanqͣm pͥmo pͥncipio et vltimo fini immediate ꝑ fidē adheret Hec. b. t. ſcd̓a. ij. q. ij. arti. iij.in cor. q. Hec aūt via ſcꝫ naturalis ratōnis nō ſufficit ex ſeip̄a ad habendum deū. qd̓ ꝓbo ꝑ tria impoſſibilia vel incōuenientia que ſequerent̉. Pri.mū eſt. qꝛ a pauciˢ dei cognitio habet̉ ꝓpter triaPrimū eſt ꝓpter complexionis indiſpoſitōem. ml̓ti em̄ ſūt indiſpoſiti corꝑaliter et mentalit̓ ad ſciendū. Scd̓o ꝓpter rei familiaris neceſſitatē et occupatōem. ꝓpter que a ſtudio ſcientie diſtrahuntur.Tercio ꝓpter ocioſitatē. quidā ei pigricia et ocioimpediūtur a cogͥtōe v̓itatis ad qua n̄ cuꝫ magnolabore ſtudij ꝑueniri nō pt̄. Scd̓m incōuenienseſt. qꝛ dei cognitio vix ꝑ longū tempus attingeretur. qd̓ tripl̓r ptꝫ. Tum ꝓpter v̓itatis ꝓfunditatēad quā non attingit ratō naturalis. Tū ꝓpter metis imbecillitatē. Uū ꝓpter iuuētutiſ vel inētis ⁊ corporis paſſibilitatem. Nam tꝑe iuuētutis dū diuerſis motibꝰ paſſionū aīa fluctuat. non ē apta ad tāalte veritatiſ cognitōem. Terciū incōueniēſ ē.qꝛ rōni hūane plerūqꝫ falſitas admiſcet̉ ꝓpter nr̄iintellectus imbecillitatē ī iudicādo. et ꝓpter fantaſmatū ꝑmixtionē. Hec bt̄us tho. ꝯtͣ gentiles li. j.ca. iiij. ꝑ totū. Et ideo ſupͣ cognitōem quaꝫ habemus de deo ꝑ rōnem naturale eſt nobis nccͣria cognitio quā de deo hēmus ꝑ fidem. Hoc aūt probotriplici rōne. ſcꝫ facilitatis. cōmunitatis certitudinis. Primo rōne facilitatis. ſic. qꝛ homo cituuset faciliꝰ venit ad dei cognitōem ī ſtatū vie ꝑ fidemqͣꝫ ꝑ creature inſpectōem et naturalē ratōnem.Scd̓o rōne cōitatis. qͥa cognitio dei que habet̉ pfide ē cōmunior qͣꝫ illa que habet̉ ꝑ illas duas.Tercio rōne certitudīs. qꝛ rō hūana in rebꝰ dīniseſt multū deficienˢ. vn̄ circa dīna ph̓i multiplicitererrauerūt. Sed cognitio dei que habet̉ ꝑ fidem adeo infundit̉ et deo innititur. vnde cum fides ſit d̓Ffidespͥma veritate in qua falſuꝫ aliqd̓ eſſe nō poteſt. quanec poteſt fallere nec falli. ſic nec in cogͥtōe dei quehabet̉ ꝑ fidem. Hec bt̄us tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. ij. arti.iiij. in cor. q. Et ibidē. q. j. arti. ij. et. iij. Si ap̄aliter vis ꝓcedere formādo aliter has rōes dicasꝙ cognitio que de deo ꝑ fidem habet̉ eſt nobis ne.ceſſaria ꝓpter tres cauſas. ſcꝫ qꝛ talis cognitio eqfacilior. cōmunior. certior. Primo cognitio queꝑ fidem de deo habet̉ eſt facilior. Nam ad cognitōnem dei ꝑ rōnem naturalem non ꝑtingit homo niſꝫpoſt multū tempus. ad cognitōem aūt dei ꝑ fideꝫhomo citius venit. Scd̓o talis cognitō eſt communior. Multi enim ſtudio ſciētie nō pn̄t ꝓficereꝓpter multas cauſas ſupͣdictas immediate. Tercio talis cognitio eſt certior. Nam ratio hūana inrebꝰ dīnis eſt multū deficiēs. et ideo oportuit ꝙ diuina eis ꝑ modū fidei traderent̉ qͣſi a deo dicta q̄nentiri non poteſt. Hec bt̄uſ tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. ij.arti. iiij. in cor. q. ꝑ totū. Ratio aūt quare hūanaratio eſt in dūris rebus deficienˢ eſt duplex. vt dicit hūgo in ſentētencijs ſuis. ſcꝫ ꝓfunditas vel ſb̓limitas pͥme veritatis. et infirmitas hūane fragilitatis. Prima ratio ē ſb̓limitas pͥme veritatis. qͥem̄ comp̄hendunt̉ a nobis tripliciter diſtinguunt̉Quēdā comp̄hendimꝰ ſenſu vt corꝑalia. quedaꝫintellectū ꝑ reꝝ ſimilitudines. quedā vero expiētiavt ē gaudiū triſticia timor et amor. Dīna aūt n̄ cōprehendunt̉ primo mō .ſ. ſenſu. qꝛ non ſūt actu p̄ſentia nec corꝑalia. Nec comp̄hendunt̉ ſcd̓o mōſcꝫ ītellectū. qꝛ omnē ſil̓itudīem puritatis excellētiatrāſcēdūt. Nec comp̄hendunt̉ tercio mo. ſicut illaq̄ ſentiunt̉ eſſe in nob̓ q̄ nō de ſb̓a aīmi ſūt. nec dehis que in aīma ſb̓ſiſtunt. gͦ ſola fide credunt̉ quiaſrt. ſꝫ nō qͣlia ſūt comp̄hendunt̉. gͦ deus credi pt̄comp̄hēdi non pt̄. Scd̓a rō qͣre hūanaro ī rebus dīnis eſt deficiens eſt infirmitas hūane fragilitatis. vn̄ hūgo ſic dicit. Frāt tria q̄daꝫ. ſcꝫ corpꝰſpūs. et deus. Et corpus quideꝫ mūdus erat. aīaſpūs. et ip̄a aīa qͣſi ī medio quodā hn̄s extͣ ſe mūdum intͣ ſe deuꝫ. Et acceꝑat oculū quo extͣ ſe mūdū et ea que in mundo erat videt. et hic erat oculus carnis. Aliuꝫ oculū acceperat quo ſeip̄aꝫ ⁊ eaque ī ip̄a erāt videt. et hic erat oculus rōis. Aliururſus oculū accepat quō intra ſe deū videt et eēquē ī deo erāt. et hic ē oculus ꝯtemplatōnis. Poſtqͣm vero tenebre peccati ī illam intrauerunt. oculꝰquidem ꝯtemplatōnis extinctus eſt vt non videtOculus vero carnis in ſua claritate ꝑmanſit. Domo gͦ qui oculū carnis ht̄ mundum videre poteſtet ea que ſūt ī mundo. Oculū rōis ex parte hēbet.quia animū ſimilit̓ ex ꝑte videt et ea q̄ ſūt in aimo.Oculū v̓o cōtemplatōis nō ht̄. qꝛ deū et ea que indeo ſūt vid̓e non valet. fides gͦ eſt neceſſaria q̄ creduntur que non vident̉. Hec hugo de ſct̄o victorre. in ſententijs ſuis. De fide que eſt pͥma v̓tus theologica et quō ēalijs v̓tutibus prior. Capitulum. iij.