Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

Fuiꝰ catō eſt. qꝛ bonum eſt cauſa delectatōis. maium cero eſt cauſa triſticie. ſed bonum eſt efficaciꝰin agendo qͣm malum. qd̓ ꝓbo duplici rōne. Prima eſt. qꝛ poteſt inueniri aliqd̓ bonum qd̓ totaliterēconueniens nec ex aliqua ꝑte diſſonantiā habꝫ.npūj aūt poteſt inueniri aliqd̓ maluꝫ qd̓ ita pure ſitmalum et diſſonū ꝙ ad nihil cōueniens ſit. Secūda ratō eſt. quia bonuꝫ agit in v̓tute ꝓpria. malum vero non agit niſi in v̓tute boni. vt dioniſiusdicit. iiij. ca. de dinis nomibus. Et ideo cuꝫ cauſadelectatōnis ſit bonum cōiunctum qd̓ ꝑfectius eſtin agendo qͣꝫ cauſa triſticie .ſ. malum repugnās ꝯunctum. ideo ꝑ ſe et gn̓aliter loq̄ndo delectatō fortius afficit qͣꝫ triſticia. Sꝫ triſticia magis ſentit̉ qͣꝫdelectato. et hec ē cauſa. triſticia magis fugit̉ qͣmdelectatō appetat̉. et hoc triplici rōne .ſ. ex indigē̓tia amati. ex vehementia nocuniēti. ex abundantiaimpedimēti. Primo ex indigentia amati. Namamor rei abſentis magis ꝑcipit̉ qͣꝫ rei pnͥtiſ. vt auguſtinus dicit. x. de trinitate. Cuiꝰ ratō eſt. qꝛ exindigētia amati ꝓcedit triſticia q̄ ex amiſſiōe alicſboni amati cauſat̉. delectatō aūt nō habꝫ indigentiā boni amati. ſꝫ iam in bono adepto qͥeſcit. Sꝫ triſticia habet indigentiā boni amati cuiꝰ amor ma.gis ſentitur cum eū boni amati indigentia ꝓdit.Scd̓a ratō qͣre triſticia magis fugit̉ qͣꝫ delectatioappetatur eſt ex vehemētia nocuniēti. qͣnto em̄ dolor magis repugnat amato. tanto magis fugiturvel expellit̉. Dn̄ magis amamus ꝯſiſtentiam corpis naturalem qͣꝫ delectatōem cibi. ideo timore doloris qͥ ꝓuenit ex flagelliˢ vel alijs huiꝰ modi dimittimus delectatōem ciboꝝ vel alioꝝ huiꝰ mōi. Vndeaugꝰ libro lxxxiij. q̄ſtionū ponit de hoc exemplumdicens. Didemus etiā mimaniſſimas beſtias a maximis voluptatibꝰ abſtinere doloris mētu. qͥ contrariat̉ vite que maxime amat̉. Tercia huiꝰ rō ēex abundatia impedimenti. inqͣntū ſcꝫ triſticia impedit non ſolum vnam delectatōem tm̄ ſꝫ omnes.Et ideo augꝰ libro p̄dicto dicit. ꝙ nemo eſt qui n̄magis dolorem fugiat qͣꝫ voluptateꝫ id eſt delecta.tōneꝫ appetat. Guiꝰ dicti poteſt gn̓alis rō aſſignari. qꝛ omīs triſticia ꝑ ſe loq̄ndo eſt mala qͣmuis peraccidens poſſit eſſe bona ex ꝑte eius de quo eſt. ſic̄pͥma que eſt dolor de peccatis. ſed non omnis delectato ꝑ ſe loq̄ndo eſt bona. et ideo tam boni qͣꝫ malifuguit triſticiā qͣmlibet. ſed non om̄es delectatōesqͥſſibet appetunt. Ex p̄miſſis ergo cōcludo triarimū eſt. ꝙ in ſpāli qͥdam delectatō excedit quādam triſticiam et econuerſo. ẜm ꝙ quedam cauſadelectatōnis .ſ. qd̓dam bonum excedit quādaꝫ cauſam triſticie in bonitate .ſ. qd̓dam maluꝫ. et q̄damcalula triſticie .ſ. qd̓dam malū excedit in malicia qͣnoam cauſam delectatōis .ſ. qd̓dā bonū. Scd̓meſt: ꝙ ꝑ ſe et gn̓aliter loq̄ndo delectatio vehementiꝰafficit qͣꝫ triſticia. eo ꝙ bonum ꝯtunctum et app̄henſtim qd̓ eſt delectatōnis cauſa efficaciꝰ eſt in agenco qͣꝫ mnalum cōiunctum et app̄henſuꝫ qd̓ eſt cauſaDolor ueſ triſticiatriſticie. Tercium eſt. ꝙ loq̄ndo in ſpāli ⁊ ꝑ accidens triſticia magis vitat̉ qͣꝫ delectatō appetatur.vt ptꝫ ꝑ rōnes p̄miſſas. pone hec tria ſupͣ in ſolū.q̄ſtionis p̄dicte. Hec bt̄us tho. qͣrto ſcrip. ſen. di.xlix. de delectatōne. arti. iij. q. iij. Vtꝝ triſticia fortiꝰ afficiat qͣꝫ delectatō. ar. ꝯtra. ſcd̓o. et ī cor. q.et in ſo. j. et. ij. ar. Et iterū pͥma ſcd̓e. q. xxxv. arti. vj. Vtꝝ magis ſit fugienda triſtia qͣꝫ delectatioappetenda. in cor. q. Ꝙ cauſa triſticievel doloris eſt malū ꝯiunctum.Capi. v.Olor vel triſticia. p̄ter illa que dicta ſuntdolorem tria conſiderare debemꝰ. ſcꝫ efde dolore et triſticia nūc circa triſticiaꝫ etfectiua pͥncipia. nociua ſeq̄ntia. mitigantia remedia. Primo cōſiderare debemus triſticie vel doloris effectiua pͥncipia. Naꝫtria ſūt pͥncipia vel cauſe ex qͥbus triſticia vel dolor cauſatur .ſ. malum cōtunctum. deſideriū innatum. dn̄ium violentum.Primū pͥncipium vel cauſa doloris eſt malum cōiunctum. qd̓ triplr̓ ꝓbo. ſcꝫ autoritate. rōne diſtī.ctōne. Primo ꝓbo hoc autoritate damaſceni quidicit in ſcd̓o li. ꝙ expectatum malum timorem conſtituit. pn̄s vero malum triſticiam vel dolorem.Scd̓o hoc idem ꝓbo rōne. ſic. Delectatō ꝯtrariat̉triſticie. gͦ ſicut delectatio ꝓprie reſpicit bonuꝫ adoptum qͣſi obiectū ꝓprium. ita triſticia reſpicit malum ꝯiunctum. Tercio hoc idem ꝓbo diſtintōoſic. Delectatō em̄ et dolor ei cōtrariꝰ reſpiciūt idēſꝫ ſb̓ cōtraria rōne. Dt v̓bi gr̄a. Si delectatō ē depn̄tia boni. triſticia ē de abſentia eiuſdem. In vnoaut cōtrarioꝝ includit̉ pͥuatio alterius. vt dr̄. x.methaphiſice. Vn amiſſio boni app̄henditur ſb̓ ratōne mali. Sed forte q̄res qd̓ ē magis cauſa triſticie vel doloris. anmalum ꝯiunctū vel bonū amiſſum. Rn̄deo et dico. ꝙ bonū amiſſum. Cuiꝰ rōeſt. qꝛ fortior eſt habitus qͣꝫ pͥuatio. malū aūt concunctū eſt pͥuatio boni que apprehendit̉ ſb̓ rōne mali vt dixi. vn̄ qꝛ pn̄tia vel cōiunctō mali non eſt cādoloris vel triſticie niſi rōne carētie vel pͥuatōnisboni. ideo bonum amiſſum magis eſt cauſa doloris qͣꝫ malum ꝯiunctum. Hec bt̄us tho. pͥma ſcd̓eq. xxxvj. arti. j. Vtruꝫ bonum amiſſum ſit magiscauſa doloris qͣꝫ malum ꝯiunctum. ar. ꝯtra. et incor. q. et in ſolū. pͥmi et ſcd̓i argū. Ꝙ ſcd̓a cauſa doloris eſt deſiderium innatumvel intrinſecum. Capitulum ſextum.Ecunda cauſa triſticie vel doloris eſt defiderium innatum vel intrinſecum .ſ. ip̄acōcupīa vel interior incliuatō appetitusqn̄ appetitus illud ad qd̓ inclinat̉ nō habet. qd̓ dupliciter ꝓbo .ſ. autoritate et rōne. Primo autoritate augꝰ qui in encheridion ſic ait. Subintrātibus ignorantia agendaꝝ rerum et concupiſcentianoxiaꝝ comites ſubinferunt̉ .ſ. error et dolor. ſedignorātia eſt ca erroris. gͦ cōcupiſcentia eſt cauſadoloris. Scd̓o hoc idem ꝓbo rōne. ſic. Siculem̄ om̄e illud qd̓ impedit motum ne ꝑueniatur ad