Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

Alor at huſtin aꝙ ꝑ accidens triſticia eſt materia delectatōnis.Primo dico. ꝙ ꝑ ſe dolor vel triſticia ē ꝯtraria delectatōni. qd̓ tali rōne on̄do. Dolor eſt de malo pr̄ti. delectatio vero de bono pn̄ti. ſed bonum p̄ſens ⁊malum p̄ſens ſūt cōtraria. et vnū cōtrarioꝝ noneſt cauſa alterius. gͦ delectatō eſt cōtraria doloriet ecōuerſo. gͦ ꝑſedolor non eſt cauſa delectatōisnec ecōuerſo. Scd̓o qꝛ vnū ꝯtrarioꝝ per accidens poteſt eſſe cauſa altertus. dico ꝙ triſticiaꝑ accidens poteſt eſſe cauſa delectatōnis duobusmodis. Vno modo inqͣntum triſticia de abſentiaalicuiꝰ boni. vel de pn̄tia alicriꝰ mali vehementiusq̄rit in quo delectet̉ in remediū cōtra triſticiā. Vtv̓bi gr̄a. Sicut ſitiēs vehementius q̄rit delectatonem potus vt remediū cōtratriſticiam ſitis quaꝫpatit̉. Alio modo inqͣntum ex magno defiderio alicuiꝰ delectatōnis non recuſat aliqͥs triſticias ferre vt ad illam delectatōneꝫ ꝑueniat. Et his duobomodis dicit̉ math̓. v. bt̄i qͥ lugent qm̄ ip̄i cōſolabunt̉. nam vtroqꝫ modo luctus pn̄s ad ꝯſolationem future vite ꝑducit. Primo quia ex hocip̄o ꝙhorno luget ꝓ peccatis vel ꝓ dilatōne glorie meretꝯſolatōnem eternam. Scd̓o etiam meretur aliqͥsꝯſolatōnem eternam ex hoc ꝙ ad ip̄am ꝯſeq̄ndamnon refugit labores et anguſtias ꝓpter ip̄am ſuſtinere. Ratō aūt horū duoruꝫ eſt. qꝛ cum amorſitdelectabilis. dolor et om̄ia que ax amore ꝯſequuntur inqͣntum in eis ſentit̉ amor ſūt delectabilia:Sercio dico. ꝙ per accn̄s triſticia eſt materia delectatōnis et ecōuerſo. Primo em̄ in bono homīe triſticia eſt ꝑ accn̄s materia delectatōnis. Vn̄ augͦin libro de pmīa ſic ait. Semꝑ penitens doleat et dedolore gaudeat. Scd̓o v̓o in malo homīe ecōuer.ſo delectatio eſt materia doloris. Vn̄ dicit ph̓s. ixethicoꝝ. ꝙ econu̓ſo malus dolet de eo de qūo delectatus eſt. Rō aūt huiꝰ eſt. qꝛ cum voluntas et rōreflectant̉ ſuper actus ſtios. vtrūqꝫ ſcꝫ delectatioet triſticia accipiuntur in rōne boni vel mali. Deobt̄us tho. pͥma ſcd̓e. q. xxxv. arti. iij. Vtrū dolorcōtrariet̉ delectatōni. in cor. q. et in ſo. arguinē.toꝝ. Sed forte q̄res. vtꝝ delectatōni contemplatōnis aliqua triſticia ſit contraria Rn̄deo etdico. ꝙ delectatio poteſt de duobo haberi. vel de reꝯtēplata et nō de ip̄a ꝯtēplatōne. vel de ip̄a ꝯtemplatōe et nō de ip̄a re cōtemplata. Primo delectatō pt̄ hr̄i de ip̄a re cōtemplata et non de ip̄a cōtemplatōe. et tūc ſic̄ ꝯtingit ꝯtēplari aliqd̓ ꝯueniens et delectans. ita etiā cōtingit aliqͥd noctuū ⁊ ꝯtriſtās. ⁊ tali delectatōni ex ꝑte cōtēplati nihil ꝓhibet triſticiā eē ꝯtrariā. Vn̄ dicit apoſ. ſcd̓e ad coꝝvij. Triſticia que ẜm deum eſt pm̄am in ſalutē ſtabilē oꝑat̉. q̄ qͥdem triſticia ẜm deū nō ē de ip̄a ꝯtēplatōne dei. ſꝫ de aliquo qd̓ mēs ꝯſiderat vel ꝯtēpletur ꝯtͣriū delectatōi dīne. Scd̓o mō delectatioꝯtemplatōis pt̄ hr̄i vel eſſe nō de ip̄a re cōtemplata. ſꝫ de ip̄a ꝯtēplatōe .ſ. ꝙ ꝯtēplatio ē delectatōiaobiectum. puta cum aliquis delectat̉ ex hoc ip̄o ꝙꝯtemplat̉. et tūc ꝑ ſe loq̄ndo delectatōni que eſt ncontemplando non pt̄ triſticia aliqua eſſe ꝯtrariscuiꝰ ratō eſt. qꝛ illud ſolum pt̄ triſticiaꝫ facere qalicui eſt ꝯtrariū vel nocium. nulla aūt apōbenqovel ꝯtemplatō inqͣntuꝫ talis. eſt ꝯtraria pel repunans app̄hendenti vel ꝯtemplanti. Vn̄ ſap̓. vmj. p.ꝙ cōtemplatō mentis non habꝫ amaritudine neqꝫtedium. Per accidens pero delectatōni cōtemplatonis triſticia eſt ꝯtraria. et hoc ꝓpter duo. ſcꝫ errte ſenſus. et ex ꝑte affectꝰ Primo exꝑte ſenqusvel modi app̄henſionis. inqͣntum mēs hūana vticicontemplādo viribꝰ app̄henſiuis ſenſitius in quarum actibꝰ accidit laſſitudo. ideo indirecte ad mmiſcetur aliqua afflictio vel dolor con̓tēplatōni. Scd̓cex ꝑte affectus ip̄ius ꝯtemplatōnis .ſ. damni qd̓incurrimuˢ. ex hͦ em̄ ꝙ contemplatōni vel app̄henſioni vacamus. aliqd̓ damnuꝫ incurrimꝰ. puta. qͥaex hoc ab aliquo vtiliori impedimur vel in peccatūoccaſionaliter ꝑtrahim̉. Hec bt̄us tho. qͣrto ſcri.ſen. di. xlix. de delectatōe. arti. iij. q. ij. Et pͥma ſecūde. q. xxxv. arti. v. Vtꝝ delectatōni cōtemplatōnis aliqua triſticia ſit cōtraria. in cor. q. Ꝙ dolor interior cordis ẜm ſeeſt maior dolore exteriore corporis et qͥre. Ca. qͣrtum.Varto et vltimo circa dolorem vel triſtixiam ꝯſiderare debemꝰ vehementiā. Naꝫdolor interior cordis ꝑ ſe loq̄ndo ē maior dolore exteriori corꝑis. qd̓ tripliciter ꝓbo. ſcꝫautoritatē. rōne. et exemplo. Primo autoritate. eccͣi. xxv. Omīs plagatriſticia cordis ē. et oīsmalicia. neqͥcia mulieris alias neqͥciaſ ſuperat. itatriſticia cordis omnem plagā exteriorē ſcꝫ corpiexcedit. Scd̓o hoc idem ꝓbo rōne. ſic. Malumqd̓ repugnat appetitui eſt matus malum qͣm maluꝫ qd̓ repugnat corpi vel ſenſui. ſed cā doloris eterioris ſcꝫ corꝑis eſt malum cōiunctū qd̓ repuonat corꝑi. cauſa vero doloris interioris ſcꝫ cordiseſt malum cōtunctū qd̓ repugnat appetitui. gͦ ⁊cͣ Scd̓o hoc idem cōfirmo alia rōne. ſic. Quātoaliqͥd malum magis app̄henditur vt noctuum. tāto maior eſt dolor. ſed app̄henſio rōnis vel imagīatōnis ex qua cauſat̉ dolor mentis eſt altior vel mnior qm̄ app̄henſio ſenſus tactꝰ ex qua cauſatur dolor corporis. gͦ ⁊cͣ. Tercio hoc idem probo exempli inductōne. Signum ꝙ dolor interior eſt maior dolore exteriori corꝑis eſt. ꝙ etiam aliqͥs dolores exteriores volūtarie ſuſcipit vt vitet dolorem īteriorem. et ꝙ plus eſt inquātum dolor exterionon repugnat appetitui interiori fit quodamododelectabilis et iocundus interiori gaudio. Quaridoqꝫ autē dolor exterior eſt ſimul cum interiori celore. et tunc dolor augetur. Hec beatus thomas fma ſecunde. q. xxxv. articulo. vij. Vtꝝ dolor exterior corꝑis ſit maior qͣm dolor interior cordisī cor. q. Sed forte q̄res. vtꝝ triſticia fortiꝰ afficiat qͣm delectatio Reſpondeo et dico ꝙ loquedo generaliter delectatio fortius afficit qͣꝫ triſticia