Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

gͦ qͣꝫto plures erūt amici tāto maior vtilitas erit.et ꝑ conſequēs amicicia q̄ ſuꝑ vtilitate fundat̉ Rn̄deo et dico. ꝙ in amicicia que eſt propter vtilitatē.eſt ꝯſiderare duo. ſcꝫ radicem vtilitatis et v̓tutē dilectōnis Primo gͦ ſi conſideramꝰ radicem vel finē talis dilectōnis ſcꝫ vtilitatem. tunc qꝛ maior vtilitas conſurgit magis ex multis qͣꝫ ex paucis. vtꝫper ratōnem. maior amicicia eſt ad multos qmͣ adpaucos. Secūdo vero ſi conſideremꝰ virtutemdilectōnis. tunc amicus ex qͣdam honeſtate trahitvt amico retribuat. alioqͥnſi plus laborat et nō plꝰreddetur ſibi de lucro: eſſet accuſatō ⁊ diſſolutō amicicie. ⁊ qꝛ hoc nō conuenit facere ad multos ſinetedio et gͣuamine. ideo vt amicicia q̄ eſt ꝓpter vtileſit ꝑmanens oportet eā ad paucos eſſe. Hec alber.in qͣſtione quam fecit ibidē. Secūdo dico ꝙ in amicicia que eſt ꝓpter delectabile impoſſibile eſt plurimos id eſt ſuꝑfluos amicos hr̄e. no ad talē delectatōnem habenda pauci amici ſufficiūt. hoc aūttripliciter ꝓbo. ſcꝫ exemplo. exꝑimento et ex ꝓuerbio Primo exemplo ſalis. Nam ſal ad condimentum ꝓpter delectatōnem ponit̉ et querit̉ in cibo. ettamen ſi ſal parū ſit ſufficit. ſic aſimili pauci amiciſufficiūt homini ad delectatōnem vt cum eis ad aliquod tempus recreet̉ et delectet̉. Secūdo hͦ idēexperimento ꝓbo. Experimento em̄ ꝓbatur. qꝛ ẜmamorem libidinoſt vnus homo nō amat intenſo amore plures mulieres ſed vnā vel paucas tm̄. eoꝙintenſus amor non pt̄ haberi niſi ad vnū tm̄ vel advalde paucos Tercio hoc ideꝫ ꝓbo ex cōmuni ꝓuerbio. Nam ꝓuerbialiter dr̄ ꝙ duo ſimul cōuiuūt et ſimul intendūt. Sꝫ forte argues in oppoſitum ſcꝫ ꝙ amicicia que eſt propt̓ delectabile qͣꝫplures pr̄t eſſe amici tali ratōne. Delectabilia ſuꝑ queamicicia talis fundat̉ ſunt multa et diuerſa. cum gͦtalia non inueniant̉ in vno ſed in diuerſis et multis videtur ꝙ vnus talem amiciciā ſcꝫ delectabilempoſſit hr̄e ad multos. Rn̄deo et dico. ꝙ in amiciciadelectabili vterqꝫ amicoꝝ expectat delectatōneꝫ abalio. maxime ſi ſit inter equales quoꝝ eſt ſimplicit̓amicicia. non aūt cōuenit vni multis in cōniuendo familiariter ſe delectabile exhibere. et ideo ſi mūtos querēt delectātes ſecum non poſſet illis eqͣ reddere ſequetur diſſoluto amicicie. Et ideo neceſſariū eſt ꝙ etiā talis amicicia ſit ad paucos. qꝛ multitudo etiā impediret delectatōneꝫ. dū vnꝰ nō poſſitalteri multū vacare abſtractꝰ a multis. Et qmͣuisſint multa delectabilia. tn̄ quia nō cōuenit ꝙ vnusequaliter ad omnes delectatōnes ſit aptus. eo ꝙͣ qdam magis delectant̉ in vno qͣꝫ in alio. ideo qͥlibetquerit illum in quo delectet̉ hr̄e amicū. et ſic patetrn̄ſio ad argumentū. Iercō dico. ꝙ in amiciciaque eſt ꝓpter v̓tutem non eſt poſſibile ꝙ amiciciahabeat̉ ad plures. ſed ad vnūtm̄ vel ad valde paucos. hoc aūt ꝓbo triplici ratōne. ſcꝫ ſuꝑabundātiecomplacentie. exꝑientie. Primo ſuꝑabundantieet formo ſic ratōnem. Amor ſuꝑabundans non eſtAmicicinatus fieriet haberi ad multos ſed ad vnū tm̄. vtꝫꝑ exemplū in amore venereo ẜm quem nō cōuenitꝙ vnus homo ſimul multas mulieres ſuꝑabundāter amet. ſed amicicia que eſt ꝓpter v̓tutem eſt ſtipabundans et ꝑfecta. gͦ amicicia bonoꝝ non pt̄ hr̄ad multos. Secūdo hoc idem ꝓbo ratōne cōplacentie que eſt talis. Scd̓m ꝑfectā amiciciam amicivalde inūicē ſibi placent. ſed nō eſt facile ꝙ ſimueidem multi valde placeāt. qꝛ pauci inueniūtur in qͥbus non inueniat̉ aliquid qd̓ vni diſpliceat. et duꝫei placet vnꝰ diſplicet aliꝰ. quod nō poteſt in perfecta amicicia inueniri. Et cōfirmo hoc alia rōne ſicAmicus debꝫ congaude et condolere amico. ſꝫ ſi habet multos contingit vnū illoꝝ eſſe in gaudio ſicutin nuptijs et alterū in triſticia ſicut in morte filij. gͦoportebit ſimul gaudere et contriſtari quod eſt impoſſibile. et ideo vel ē impoſſibile vel difficile ad muitos amiciciam ꝓpter v̓tutem hr̄e. Tercio hͦ idemꝓbo ratōne longe exꝑientie. Nam amicicia que eſtpropter v̓tutem indiget inulta exꝑientia. que nonpoteſt haberi ſine multa aſſuetudine et longo tꝑe.ad hoc vt non ſe lateant ſed inuicē̓ ſe cogͦſcant. ethoc eſt valde difficile. vn̄ ꝓuerbialiter dr̄. ꝙ nō cōuenit ꝙ aliqui inuicem ſe cognoſcāt niſi ſimul comedant menſurā ſalis Quarto hoc idem confirmoex dicto ꝯmuni. qꝛ illi qui amici multoꝝ vident̉ eſſenon v̓tuoſi ſed placentarij vel adulatores vocant̉nec tales ſūt veri amici. eoꝙͣ dum omnibꝰ volūt eēfamiliares nulli diu cōuiuūt ſed p̄tranſeūt. nec alicui ſpēali veraciter amicant̉. Sed forte arguēs īoppoſitū. ſcꝫ ꝙ ẜm amiciciā que eſt propter v̓tuteꝫvnus poteſt eſſe amicꝰ multoꝝ tali ratōne. Multiplicata cauſa multiplicat̉ effectꝰ. ſꝫ virtus quē eſtcauſa amicicie multiplicat̉ inmultis. quod patet.qꝛ virtus eſt in multis. gͦ ẜm talem amicicia vnuspoteſt hr̄e amicos multos. Rn̄deo et dico. ꝙ cumpera amicicia vniat hoc modo affectꝰ duoꝝ ꝙ amicus ſit alter ip̄e vtꝫ ſupͣ. oportet ꝙ affectus ꝑ ſuꝑabundantiā ferat̉ ī veꝝ amicū. ſemꝑ aūt affectꝰ ẜmꝙ in plures fert̉ debilitat̉ et tēpidiorfit. ſicut patetin amore paterno. qꝛ totus affectus pr̄is ẜm impetum amoris fertur in filiū vnigenitū. qn̄ aūt ī multos fertur attenuat̉. et ideo amicicia talis ſcꝫ perfecta nō poteſt eſſe ad multos Ad argumentum inoppoſitū rn̄deo et dico. ꝙ amicicia nō ſequit̉ tm̄ v̓tutem ſed etiā multa alia ſcꝫ noticiā. exꝑientiaꝫ. cōmanentiā. cōuenientiā in affectibꝰ et ꝯmunicatōeꝫin operibꝰ et huiuſmodi que nō cōuenit ad plureshr̄e. Secūdo ad ideꝫ argues ſic. Caritas eſt perfectior qͣꝫ amicicia ciuilis. ſed caritas eſt ad multos.gͦ et amicicia huiuſmodi. Rn̄deo ⁊ dico. ꝙ caritasmagis aſſimilat̉ beniuolentie cū ſit etiā ad nō redamantes qͣꝫ amicicie. et ſic nō eſt incōueniens ꝙ ip̄acaritas extendat̉ ad multos. qd̓ de amicicia dici nōpoteſt. Sed forte q̄res qͣꝫtus debet eſſe numerꝰamicoꝝ. Rn̄deo ⁊ dic̄o. ꝙ ſic̄ ē de qͣꝫtitate alimētoꝝet de qͣꝫtitate hominū ciuitatū. ita eſt de quantitate