Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

ONniticiūmalum miſerabile. Cuius ratio eſt. quia ſicut habere amicos et eſſe cum amicis eſt quid beatum.ita etiam ſine amicis eſſe et ſeperari ab eis eſt quidmiſerabile. Secundo eſſe ſine amicis vel ſeperariab eis eſt quid confuſibile. Cuius ratio eſt. quiaſicrit habere amicos eſt magnus honor vel gloria.ita carere amicis vel ſeperari ab eis eſt magna confuſio vel verecundia. Tercio eſſe ſine amicis eſtquoddam debile et per conſequens labile. ratō eſt.quīa vnus amicorum tuuat confortat et fortificatalium in ſpeculando et oꝑando vt patet ſupra. igicarere amicis eſt magnadebilitas ⁊ labilitas. Vn̄ecͣtes. iiij. ve ſoli ⁊cͣ. Quarto eſſe ſine amicis ē vduale. Guiꝰ ratō eſt. qꝛ vnus amicorū eſt qͣſi oculus alterius. et ideo ſicut carens oculo dr̄ orbatꝰvel viduatus. ita carens amico dicitur viduatus.Hec ph̓us. ethi. libro. ij. ca. xiiij. quorū aūt fortūna eſſe ſine amicis et ſeꝑari ab amicis conſuetis.Vnde caſſiodorꝰ in qͣdam epiſtola dicit. Sine amicis omnis cogitato eſſet tediū. omnis oꝑatio laboromnis terra peregrinatō. omnis vita tormentumſine quorū ſolacio viuere eſſet mori. Eſt aūt ſciendum ꝙ amicicia diſſoluitur p̄cipue propter qͣtuorratōnes. ſcꝫ propter finis defectōneꝫ. amoris ſimulatōnem. criminis cōmiſſionem. v̓tutis ꝑfectōneꝫ Primo em̄ diſſoluitur amicicia ꝓpter finis defectōnem. Cum em̄ omnis amicicia propter finē aliquocontrahatur. deficiente fine ceſſat et diſſoluitur amicicia. et p̄cipue̓ ad eos qui ſunt amici ꝓpter vtile et delectabile. Cuius ratō eſt. qꝛ cum qͥdaꝫ hocſcꝫ vtile et delectabile diligant in ꝑſonis et non ꝑſonas hominū propter ſeip̄as. ideo deficiente vtilitatevel delectatōne ratōnabile eſt ꝙ deficiat amicicia.Secunda ratio quare ſoluitur amicicia eſt propt̓amoris ſimulatōnem Sunt em̄ plures differentieamicicie. ſcꝫ amicicia vtilis delectabilis et honeſta.Vnde poteſt continge̓ ꝙ non ẜm vnam ſpeciē amicicie aliqui ſunt amici et exiſtimant̉ eſſe. Verbigr̄aSi aliqui ſunt amici propter vtile et exiſtimantureſſe amicipropter v̓tutem. tunc diſſoluitur amicicia. quiafictio contrariat̉ amicicie vere Tn̄ in hoccaſti ita eſt ꝓcedendum. quia ſi ille qui ab alio ſe exiſtimat amari propter v̓tutem decipiatur ex ſeip̄o.ita ꝙ ille qui eum amat nihil operetur ad huiꝰ deceptōnem. puta ꝙ nullum ſignum exprimat inhoneſtatis vel turpitudinis ille qui deceptꝰ ē debet cauſari contra ſeip̄m id eſt accuſare ſeip̄m. puta quando ſigna inhoneſtatis exprimit et non cauet̉. Si at̄ſimulatōne illius deceptus fuerit. tunc iuſtum eſtꝙ accuſet decipientē multomagis qmͣ eos qui corrumpūt nūmiſmata. inquantū peccatum decipientis eſt contra virtutem que honorabilior eſt qm̄ victus. Vnde qui falſo ſimulant virtutem maligniores ſunt his qui falſam monetam fingūt. Sed cuꝫamicicia per experimentum fiat videtur mihi ꝙ nōpoſſit haberi amicicia honeſti ad aliquem cuiꝰ oꝑtōnes experti non ſumus. Rn̄deo et dico. ꝙ amicicia que eſt per experimentū etiā perfectā amiciciamnon habet. ſed nichoatōnem quandam amicicie q̄eſt ex beniuolentia propter relatōnes aliorum velex concordia. quia videtur ſimilis naturaliter ī moribus. ſicut apparet in differentibus actibo. vndeqͣnto cito occurrit contrariū reſcinditur amiciciatalis. Tercia ratio quare diſſoluitur amicicia eſtꝓpter criminis commiſſionē. Si em̄ aliquis acce.ptet ad ſuam amiciciā aliquem aliū quaſi bonuꝫ veluiſtum et poſtea fiat malus. ita ꝙ eius malicia manifeſte videatur. puta ꝙ vnus amicoꝝ efficiat̉ malus alio permanente bono. tunc diſſoluit̉ amiciciaGuius ratō eſt. quia virtuoſo non poteſt eſſe amabile bonum quodcūqꝫ ſed ſolum bonum honeſtumVnde cum omne amabile ſit bonū non oportet neceſt decens ꝙ aliquis virtuoſis malum homineꝫ aniet. ſicut non oportꝫ aſſimilari prauo. amicus enamico ſio eſt ſimilis. vnde hic amicus bonuꝫ nonconſequētur ſi amiciciam conſeruaret ad eum quieſt malus. vnde inter bonum et malum non p̄t eſteamicia nec diu conſeruari niſi ibi ſit aliqua ſimilituO malicie. Nota tamen ẜm ph̓m duo docunien.ta circa diſſolutōnem amicicie inter eum qui factꝰeſt malus Primum eſt vtrū ſtatim quando vnusamicorū factus eſt malus debeat ſolui amicicia velexpectari per aliquod tempus. Et ſoluit dicens gille qui factus eſt malus; aūt eſt incorrigibilis. autcorrigibilis. Si eſt inſanabilis et propter abundātiam malicie incorrigibilis. ita ꝙ ad ſtatum v̓tutisde facili reduci non poteſt. tunc a tali amicicia diſſolui debet. Si autem eſt ſanabilis et ad ſtatum v̓tutis reducibilis. eſt ei auxciliuꝫ ferendum ad recūperandum bonos mores magis qm̄ ad recuperandam ſiibſtantiam vel pecuniam amiſſam. quato virtus melior eſt et eſſentialior et propiniquior amicicieqmͣ pecunia. Secundum documentum eſt qualit̓debet ſe amicus bonus vel virtuoſis habere poſt diſſolutōnem amicicie a prauo. an ſcꝫ familiarius adcum ſe debeat habere aūt eum reputare quaſi nunquā de preterito fuiſſet amicus. Soluit dicens. ꝙquia oportet habere memoriā preterite conſuetudinis et amicicie. ſicut exiſtimamus ꝙ aliquis homomagis debeat exhibere ⁊ largiri amicis qͣꝫ extraneisita etiam his qui in preterito fuerunt amici homoſe magis debet exhibere propter preteritam amiciciam. niſi in vno caſiſcilicet quando abundās malicia et inſanabilis in illo fuit cauſa diſſolutōnis p̄terite amicicie. tunc enim quantō plus fuit amicꝰtanto plus eſt exiſtimandus vt hoſtis et velut hereticus et publicanꝰ deteſtandus eſt et vitandus.Quarta ratō quare inter aliquos diſſoluitur amicicia eſt propter virtutis perfectionem. Si vnusamicorum permaneat in eodem ſtatu virtutis.alius autem fiat multo excellentior in virtutibus.ita ꝙ fiat virtutis magna dr̄a inter eos. tunc non q̄poſſibile ꝙ maneat amicicia nit̓ tales. qd̓ duplicitꝓbo. ſcꝫ ratōne et ſimilitudine Primo rōne. ſig⁊