Druckschrift 
Pantheologia : [Mit Praefatio von Jacobus Florentinus]
Einzelbild herunterladen
 

Cuiꝰ ratio eſt. quia ſicut beatitudo eſſentialis eſtquā habꝫ beatus apud deū ſolum. vt patꝫ ꝑ dictaIta beatitudo accidentalis eſt quā habꝫ beatꝰ apudaliū beatū. Vn̄ augꝰ. viij. li. ſuꝑ gen̄. dicit. ꝙ creatura ratōnalis extrinſecꝰ eo fortaſſe ſolo adiuuatur ꝙ et deum et ſe inuicem vident et de ſia ſocietate in deū gaudent. Et ſub iſto ſenſu loquit̉ hoeciꝰin libro de cōſolatōne dicens. ꝙ nulliꝰ boni ſine ſocio eſt ꝑfecta poſſeſſio. ſcꝫ qͣꝫtum ad p̄mium accidetale. Si v̓o loqͣmur de felicitate imꝑfecta qͣlis eſtfelicitas pn̄ītis vite. tunc dico ꝙ felix aliquo modonō indiget amicis et aliquo mō indiget. Cuꝫ em̄ ſitamicicia ẜm quid puta amicicia que fundat̉ in vtiliet delectabili. et amicicia ſimpliciter que fundaturin honeſto vel v̓tute. dico ꝙ felix n̄ indigꝫ amiciciavtili vel delectabili. Prio dico ꝙ felix non indigetamicicia vtili contͣ opinionē multorū qui exiſtimatillos amicos qui ſūt eis vtiles in collatōne exteriorū bonoꝝ que ſola homines populares cognoſcūtꝘ em̄talibꝰ amicis ſcꝫ vtilibꝰ nō indigeat felix taliratōne on̄do. Cuicūqꝫ exiſtunt omnia bona ſufficienter non indiget amicis ad vtilitatem. ſed felix eſthuiuſmodi vtꝫ ꝑ ratōnem in pͥncipio factā. gͦ ⁊cͣ. Secūdo dico ꝙ felix nō indiget amicicia delectabili. quod tali rōne on̄do. Cuiuſcūqꝫ vita eſt dele.me. Ort amicos mt̄ctabilis non indiget delectatōne ſuꝑindūcta. ſꝫ vita felicis eſt delectabilis. quod patet. qꝛ cum oꝑatio ſit cauſa delectatōnis. oꝑatio felicis cū ſit optima eſt maxime delectabilis. Iercō dico ꝙ felio incia. quod eſt indiget amicicia v̓tuali et ꝑfecta quefundat̉ ſuꝑ virtutem. Hoc aūt ꝓboquatuor ratōnibꝰ. ſcꝫ ratōneſtatus. actus. victꝰ. affectꝰ Prīo ratōne ſtatusſic. Scd̓m boeciū felicitas ſeu bt̄itudo eſt ſtatꝰ omnium bonoꝝ aggregatōne ꝑfectus. ſed inter om̄iabona exteriora amicicia eſt maximū bonū. vtꝫ ſiip̄gͦ ad complemientū ſtatus felix indiget amicicia.Secundo hoc idem ꝓbo ratōe actus. ſic. Precipuooꝑe v̓tutis indiget felix. ſed magis eſt bene face̓ qmͣbene pati. et eſt opus v̓tutis et boni hoīs. et ad hocbeneface̓ amicis eſt ſimpliciter meliꝰ. gͦ felix indigꝫamicis quibꝰ benefaciat. et a quo amicibene patiantur. Tercio hoc idem ꝓbo ratōne cōuictus. et formo ſic rōnem. Illud bonū quod eſt naturale ⁊ ſinequo nullus alia bona vellet obtine̓ omnino ineſt felici. ſed cōuiuere eſt naturale homini. qꝛ naturalitereſt politicꝰ ꝓpter cōmunicatōnem opeꝝ. nec aliqͥsẜm ſe viuens vnicus ſine cōuictu eligit omnia bona alia. cum em̄ cōuiuere amicis ſit ieliꝰ qͣꝫ qͥbuſcūqꝫ alijs. gͦ felio indiget amicis Quarto hͦ ideꝫꝓbo rōne affectus. et formo ſic ratōnem. Quicūqꝫ delectat̉ oꝑibus bonis indiget illis in quibꝰ maxime oꝑatōnes bonas poteſt cogͦſcere. ſed felix eſthuiuſmodi. gͦ indiget amicis vt delectet̉ ī honeſtisoꝑatōnibꝰ amicoꝝ quas magis cognoſcit felix qͣꝫſiias. gͦ ⁊cͣ. Ex hac ratōne formo alia ratōnē. Sicut ad felicitatē requirit̉ ꝙ felix delectet̉ in oꝑe virtutis. et qꝛ non poſſumꝰ delectari niſi in eo qd̓ cogͦliniticiaſcimus. magis aūt poſſumꝰ ſpeculari ꝓximos qͣꝫnoſip̄oſ ⁊ etiā actōes eoꝝ qͣꝫ nr̄aſ. qꝛ vniuſcuiuſqꝫiudiciū in ꝓprijs magis deficit ꝓpter pͥuatum affectū quem habꝫ quilibet ad ſeip̄m. ideo oportet ꝙ felici ſint delectabiles oꝑatōnes bonoꝝ virorū et cō.trarie cōtriſtabiles. Et ꝓbatur ꝑ exemplū de muſico. qꝛ ſic̄ bonꝰ muſicus delectat̉ in bonis melodijset offendit̉ vel cōtriſtatur in malis. Sic felix gaudet in bonis oꝑibus amici et in contrarijs cōtriſtatur. gͦ felix eget amicis p̄dictis ſcꝫ v̓tuoſis. Quito confirmo hoc idem tali ratōne. Cum em̄ int̓ aliabona ad felicitateꝫ delectatō requirat̉. vt dicit ph̓ꝰpͥmo ethi. oportet felicem delectabiliter viue̓. ſꝫ illequi ſolitarie viuit patit̉ grauem et melancolica vitam. et ideo oportet ꝙ eius delectatō interrūpaturGuiꝰ ratio eſt. qꝛ cum oꝑatio ſit delectatōnis cauſa. non eſt facile ꝙ homo exiſtens ſolitariꝰ cōtinueoꝑetur. ſed hoc eſt facile ſicū amicis exiſtat. Cuiꝰratō eſt. qꝛ inter eos fit quedam viciſſitudo operūdum ad ſeip̄m bona oꝑantur. et ſic delectatō continuat̉ ī operibꝰ v̓tuoſis Patet igit̉ ex p̄miſſis ꝙfelix felicitate imꝑfecta qualis eſt felicitas pn̄tis vite non indiget amicis ꝓpter vtilitatem et ꝓpter delectabilitatē. qꝛ hec duo ſufficienter in ſeip̄o habet. ſꝫindiget amicis v̓tuoſis. et hoc ꝓpter quinqꝫ rōnesPrima eſt propter actū v̓tualem. qꝛ beneface̓ amicis eſt actus v̓tuoſiis. Secūda eſt propter conuictū naturalē. nam cōuiuere amicis eſt delectabileTercia eſt propter affectū delectabilē. qꝛ felix indiget vt delectet̉ in oꝑibus virtuoſis amici. Quar.tā eſt propter aſpectū ſpēalem. ſcꝫ vt inſpiciens ſuos amicos beneface̓ delectet̉. Quinta ratō ē propter ꝓfectum ſalutarē. ſcꝫ vt ī benefaciendo amicoꝝconſilio et auxilio adiuuet̉. Concludit etiā ariſtoex p̄miſſis dubitatōnem quandā. vtrū ſcꝫ homo indigeat amicis taꝫ ī bonis fortunis qͣꝫ ī infortunis. ⁊dicit ꝙ homo in vtraqꝫ fortuna indiget amicis. ſeddifferent̉. qꝛ infortunatus magis indiget amicis q̄ei benefaciant. fortunatus aūt magis indiget amicis quibo ipſe benefaciat. Hec ariſto. ethi. libro. vca. x. dubitabitur aūt. et bea. tho. in ſcrip. ibidem.toto illo ca. dubitabit̉ aūt ⁊cͣ. Et alber. incōmōto quod fecit ſuꝑ li. ethi. p̄dicto ca. Et iterū beatꝰtho. pͥma ſcd̓e. q. iiij. arti. viij. vtrū ad beatitudīnem requirat̉ ſocietas amicoꝝ. argū. contra. et incor. q. ⁊ in ſolū. argū. ibidem ꝑ totum. Ꝙ non habere amicū eſt malum quatuor mod.et quibus Ca. iij.Ecūdo pͥncipaliter circa amiciciā cōſideranda eſt amiſſionis vel diſſolutōnis temeritas. Nam ſtoliditas magna eſt amiciciā non hr̄e aūt acquiſitam diſſolue̓. Cuius ratōeſt. qͥa cū amicicia inter omnia bona fortune ſit maximū bonum vtꝫ ca. p̄cedenti. non hr̄e amicum velſeꝑari ab amico eſt malum infortuitū. ⁊ hoc qͣtuormodis. Eſt em̄ malum miſerabile. cōfuſibile. labileviduale. Prīo eſſe ſine amicis vel ſeꝑari ab cis eſt