Druckschrift 
Summa universae theologiae : P. 3
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

originale in adulto. ꝓpter hoc poteſt dimitti peccatū in adulto ſine ꝯſenſu. Itemalia eſt eiꝰ ad hoc. Pena originalis pctī eſtcarētia viſionis dei. actualis ꝟo pena peccatieſt gehēne ꝑpetue cruciatꝰ. vnde ſi primū dimitte̓t̉ alicui altero dimiſſo: talis care̓tviſione dei ꝓpter originale dimiſſum: cruciaret̉ in gehena ꝑpetuo ꝓpter reatū criminisactualis. Sꝫ hec tāqꝫ impoſſibilia ſeſe minimepatiūt̉: īmo ſibi mutuo aduerſant̉. ꝓpter poteſt dimitti originale baptiſmū adulto ſi dormiat ſine cōſenſu. paruulo tn̄ poteſt:quia in ipſo non eſt alia culpa que cōtrahat̉ ꝯſēſu. Ad hoc qd̓ obr̄ ordo anime adſuū ſuperius manet in ſomno. dd̓. ordo aīeeſt vt non p̄ficiat̉ ẜm ſuam vltimā ꝑfectioneꝫſine ſuo ꝯſenſu. hec autem vltima ꝑfectio eſtex forma bonitatis imp̄ſſa ei. quia ex hac ꝑterelictꝰ eſt homo ī manu ſui ꝯſilii. ſicut hr̄ eccleſiaſtici. 15. i. ẜm ordinem aīe ad iſtā ꝑfectioneꝫrelinꝗt̉ homo ſuo li. ar. Un̄ dicit Dioꝰ. noſnon habemꝰ vitā coactā ſicut habent irronabilia. vnde vita glorie vel gr̄e non dat̉ nobiscoacte. ꝓpter aīa poſſit cogi ad iſtāꝑfectione que eſt ex forma boni per infuſionigre non poteſt recipere gr̄am: cum cōſenſusactu non ſit in dormiente. Ad aliud dixerūt quidā. ſicut uidemꝰ clauis duplr̄ eſtligata. vno modo quia non eſt ptās ligandvl̓ ſoluēdi ꝓpter īidoneitatē poteſtatꝭ. quia .ſ.non habet īdoneitatem. hoc modo ligat̉ inp̄ſb̓ro ſuſpenſo vel degradato. quia non hētidoneitate ad hoc. Alio modo dr̄ clauis ī alīquo ligata non ꝓpter idoneītatē ipſiꝰ ncc̄itatꝭnec poteſtatis ſue. ſꝫ quia deficit materia .ſ.ſb̓diti quos liget vl̓ ſoluat. hoc modo ligata eſt clauis in monacho uel religioſo. Similr̄dicut in ſomno li. ar. ẜm ſe non ligat̉: ſꝫ ꝗanon hꝫ materiam in ſomno que ei ſb̓iecta ſit. non hꝫ executione poteſtatis in ſomno:hoc non eſt quia deficiat vl̓ liget̉ potentia li.ar. ſꝫ hoc ꝓpter defectū materie. in vi aūt ſenſibili non eſt executio ī ſomno ꝓpter defectuꝫpotentie quia ligat̉. ꝓpter defectū materieque ei non offert̉. Uis rōnalis cuiꝰ eſt li. ar.abſoluta eſt a materia. inde eſt libera. nec ligat̉ in ſomno ẜᵐ ſe: ſꝫ ligat̉ quia non hꝫ executionē in oꝑe ꝓpter defectū me circa quā oꝑat̉Alii dixerūt iuxta ph̓oſ. ī anima ſit uisue non dependet a corpore quantū eſt de fe.ſ. li. ar. vis dependens a corpore .ſ. vis motiua ꝯcupiſcibilis. iraſcibilis. ſꝫ remuneratiomeriti dꝫ ẜm aīam ẜm corpus: neceſſe eſt opus meritoriū fiat vim anime ẜm ſevim ad corpus: ſolū vnū. ideo ī opemeritorio imꝑat libeꝝ arbitriū: vis ad corpus facit motum vel opus. quia in dormiēte ligat̉ vis ad corpus: ꝓpter hoc in dormiētenon poteſt libeꝝ ar. habere ꝯſenſum meritoriū vel oꝑatoriū ad grām. Ideo diſtīxeruntſicut dicit Auicena. Quedam eſt vis imꝑansmotū. hec eſt vis imperās li. ar. quedā eſtfaciēs vel exequēs motū. hec ē vis ad corꝑhec aūt īmobilitat̉ in ſomno: quia eſt vis corporis ſeu ad corpus. Quia ceſſat vis faciēsmotu. ideo ceſſat vis imperans motuꝫ. itaceſſat libeꝝ ar. ſicut rex eſt imꝑans mouēs homines ſunt exequentes. ſi non eſſet quiobediret regi: rex ceſſaret a ſuo imperio. Silr̄dico li. ar. ceſſat ī dormiēte: quia ceſſat visfaciens motum. vnde ligatū ē non in ſe: ſꝫ inexequēte. ideo poteſt recipere grām. Sꝫobr̄. quia li. ar. de ſe elicit motu ꝯſenſus ſinealiqua cooꝑatione vis ſenſibilis. ſeu ꝟtutis ordinate ad corpꝰ. quantū ad ꝯſentire immobilitat̉ in ſomno. Item dicit anſel. uoluntas eſt inſtr̄m ſe ip̄m mouens. nulla eritcauſa ſufficiēs ad mouēdūº uel quieſcēdū uelquietandū ip̄aꝫ. ℟º dd̓ duplex eſt motꝰ.ſ. motus ab anima. motꝰ ad aīam. In motuad animā ſe het anima in potentia paſſiuareceptiua ſolū. In motu ab anima ſe hꝫ anīain potētia actiua. Primꝰ aūt motꝰ eſt inui appreheſiua. quia recipit ſpēs reꝝ extra. a ꝗbusincipit motꝰ terminat̉ ad aīam. Et ideo uiaapp̄hēſiua ē uis paſſima ſolū receptiua.motus eiꝰ ē ad aīam. inde ē ſi ſit impͥmēsextra fiet motꝰ in ea ipſa nihil oꝑante: cumfaciat uel incipiat motū ſꝫ mouet̉ a rebꝰ extra ideo in ſomno poteſt exerce̓ ſua oꝑationē ſiſit agēs extra ul̓ imprimēs in ea formā ꝟi. 2aut motus ē in motiua. Nihilominꝰ uidet̉ melius dd̓. ſicut in motu ẜm egritudine: ut infuria rapit̉ tota aīa ad uim morbi expellēdaꝫſilr̄ in quibꝰdam mōtibꝰ ut in extaſi ꝑͤ grāmrapit̉ tota anima ad uidēdū ea que ſuꝑ ip̄amſunt. ſicut fuit in raptu Pauli ꝓph̓aꝝ. ſicut in coitu dicimꝰ tota intētio anime ferturad actū gn̓atiue rapit̉. ita dicimꝰ de li. ar. inſomno: non dr̄ īmobilitari quia liget̉ in ſenecuis in qua ē. ſꝫ quia aīa rōnalis cuiꝰ ē: totaliter fert̉ ad aliū actū alteriꝰ uis in ſomno.ſicut ad actum nutritiue: quia uis nutritiuaeſt que maxime oꝑat̉ in ſomno. ideo ꝗa aīa