Druckschrift 
Summa universae theologiae : P. 3
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

ab eo cui iuſte noce̓ deſideras. Item maiꝰpctm̄ ē occide̓ ꝙͣ dare ad uſuram. Sꝫ ī aliquocaſu ſolū licet occide̓: īmo eſt meritoriumſic̄ ē in iuſto iudice: maleficū iuſte damnatad mortē. filr̄ dare ad vſurā in aliquo caſu erit licitū. Itē ex p̄cepto dn̄i licite aſportauerūt iudei vaſa egyptioꝝ exo. 12. ſil̓irōne ex p̄cepto dn̄i poterit ꝗs licite dare advẜam aliꝗd acciꝑe preter ſortē. Minꝰ eniꝫmalū eſt partē acciꝑe qͣꝫ totū. Itē lex iuſtiniant ꝑmittit vẜas centeſimas quadrageſimas. ſupponēdū ē qm̄ bn̄ ꝑmittit. Iteꝫiſte accipit mutuū pōt ſuā dare vẜario ſic vult. et dic̄ ei. Ego do tibi iſtā pecuniam preter ſortē. igit̉ iſta ſuꝑabūdātia ē ꝓpͥavẜarii iuſte: ꝗa ē ex dono illius habet iusdandi. vẜariꝰ vſurpat ſibi re alienā manentē alienā. Item eſto ſic fiat ꝯtractusMutuo tibi pecuniā iſtā vt des mihi tantuꝫpreter ſorte. ẜm hanc formā ſuꝑabūdantiaquā accipit vẜariꝰ data ē ſibi. ſua ē. Iteꝫlicet ꝯcede̓ domū. equū. vaſa aurea lucroQuare ſilr̄ dare pecuniā lucro. Sol̓ odd̓. dare ad vẜam in ſe ẜm ſe malū ēhibitū. Ad pͥmo obiectū in ꝯtͣrium dd̓.nūꝙͣ fuit iudeis licitū fenerare alieno. Sꝫ permiſſum fuit illis: ſicut dare libellum repudii:ꝓpter duriciam cordis ſui. peccabāt tn̄ mortalr̄ fenerādo alieno. ſꝫ ꝑmittebat̉ eis duplicide cauſa .ſ. ne facerēt peiꝰ .i. ne fenerarēt̉ fratribꝰ ſuis. Et ꝗa duri erāt paulatī trahēdiad ꝑfectionē. Et ex hoc trahit̉ argumētū.ſi poſſumꝰ obtine̓ ab vẜariis vt totū reddant: debemꝰ face̓ vt ſaltem partē reddant.Ad 2ᵐ dicūt ꝗdā in nullo caſu vẜam eſſeexigendam. Et qd̓ dic̄ Amb. intelligūt devẜa ꝓprie: ſꝫ de nimia penſione: de tributoab infidelibꝰ exigēdo: vt tali onere p̄grauatiꝯuertāt̉ ad fide. Alii ꝟo illud intelliguntdictū ad lr̄am: exquo iuſtū bellū mouet̉ex edicto pͥncipis: ab hoſtibꝰ licite vẜa exigit̉ tn̄ fiat vitio cupiditatꝭ: ſꝫ zelo caritatꝭ.vt ſic maceret̉ vẜis nōͣ pn̄t domari armis.Nam eos poſſumꝰ occide̓: oīa eoꝝ poſſumus noſtra face̓ iur̄ belli. et hec vr̄ intētioAmbroſii. vn̄ ſtatim ſequit̉. Ab eo vẜam exige: cui iure īferūt̉ arma. huic legitime īferūt̉uſure quē bello vince̓ potes. Ab hoc vẜaꝫexige: quē ſit crimē occide̓. tn̄ ꝓprie loquēdo in hoc ſenſu nomē vẜe trahit̉ a propria ſignificatōe: ꝗa ē vẜpatio rei aliene. Atertiū dd̓. quāuiſ occide̓ ſit pctm̄ ī ſe: tn̄ē pctm̄ ẜm ſe: dare aūt ad uẜ̓am eſt pctm̄ ī ſe ẜm ſe: ſic̄ poſt patebit. et ideo eſt ſimile.Ad quartū dd̓ filii iſrael ſeruierūt egyptiis: merces erat eis reddita. et ꝓpterhoc dn̄s ē ꝟe dn̄s oīum tranſtulit dn̄iumuaſoꝝ illoꝝ ad iudeos. et ſic iudei accipiētetex p̄cepto dn̄i peccauerūt: ꝗa ꝯpͣctauerunt rem alienam inuito dn̄o: īmo ſuā. Accipere ꝟo uẜam eſt ꝯtractare rem alienā manētem alienā: facere ut ſua. hoc aut ē malūẜm ſe ꝯtra ius naͣle. ſicut cognoſce̓ uxoremalienā ſcienter malū ē in ſe ẜm ſe. et illudideo deꝰ p̄ciꝑet: illiꝰ ſit optima adduce̓ ſit optimꝰ. Ad aliud ꝟo qd̓ obr̄ de legeIuſtiniani dd̓. ꝑmiſit uẜas leuiſſimas exigine accide̓t peius: ꝗa erāt hoīes ꝓni ad dādiuſuras: elegit iudicas minꝰ malū .ſ. leueſ uẜaſſuſtineri ꝙͣ gͣues: ſic̄ de libello repudii fuit.Xn̄ ꝗdam excipiūt quoſdam caſus ī ꝗbꝰ permiſſa eſt uẜa. ut ī fideiuſſore ſoluit uſurascreditori poteſt eas repete a debitore quofideiuſſerat. ſꝫ recte aduertēti ē hec uſuraꝗa ītēdit fideiuſſor acciꝑe preter ſortemSimilr̄ in mora ut ſi debēs mihi centū ſoluere ad certu terminū: qd̓ ꝗa feciſti oportuit me illā pecuniā acciꝑe ad uẜam. tu teneris mihi reſtituere illas ſeruare indēnem.ſꝫ planum ē ī tali caſu reſtituere non ē ufaſic prius. Ad aliud dd̓. ille accipit mutuū hꝫ ius dādi uẜario. ꝗa dn̄s oīum ꝯtͣdic̄ .ſ. deus. ſic̄ ſi aliꝗs hēret feudū ab aliquoterreno dn̄o: poſſet tranſferre dominiūilliꝰ feudi dn̄o ꝯtͣdicēte. dn̄s omniū ꝯtͣdicat nullꝰ poteſt dare uēario ſuꝑabudātiāpreter ſortem. Ad alid̓ dd̓. ꝗbꝰ cūqꝫ ꝟbiſmutet̉ ꝯtͣctꝰ: nihil mutat̉ ī ꝯtracto. ſemꝑeſt ꝑuerſa uẜatoris feneratio cupit alienam manente alienam face̓ ſuam. et poſtea ſiꝗs timore poſſet cade̓ in ꝯſtantē uiꝝ dicet ꝯſentiēs animo. Accipio te ī uxorē: iudicaret̉ nullū eſſe matrimoniū. ſil̓r iſte ncc̄itate coactꝰ dicat. Ego do tibi tantū preter ſortem diſſentit aīo iudicabit̉ nulla eſſe donatio. nihil datū ē uẜario. detinet rem alienam inuito dn̄o. Ad ultimū dd̓. eodeꝫmodo licet concede̓ equū ꝓlucro ſi ſic poſſet ꝯcēdi pecunia eēt uẜa ſi ꝯcedēs aliꝗdacciperet p̄ter ſortem. In locatione ꝟo nontranſfert̉ dominiū. Et ideo totū ꝑicl̓m eſt inlocante ſi res pereat. Impropͥe ꝟo locat̉ pecunia: ſꝫ ꝓprie mutuat̉. Qd̓ n. locat̉ traffert̉in dominiū eius cui locat̉. Prete̓a pecunia