Druckschrift 
Summa universae theologiae : P. 3
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

rōnal̓ creatura ad gratiā: ſcd̓ꝫ moraliaegis Moyſi emanat a lege naturali. Scd̓ꝫ lex naͣl̓ reſpicit ius nature. pͥmo modoeaſſignatio ipſiꝰ ab Yſidoro. Quia ius naturale pͥmo aut ordinat naturā rationeſpeciei: aut rōne ſingularis. Si rōne ſpēi ẜꝫ ſumutur iſte ſāctiōes maris femine coiūctio: liberoꝝ educatio ſucceſſio. Si ordināt naturā rōne ſīgularis. ſic ſūt quedamſanctiōes eius reſpectu īſtitute: r̄ſpectuſtatꝰ nature lapſe. Quedā aūt reſpectubn̄ īſtitute ſūt due .ſ. cois omniū poſſeſſio omniū vna libertas ē. ſꝫ vna eſt reſpecturerū .ſ. iſta cōis omniū poſſeſſio. Alia autemē r̄ſpectu ꝑſonarū .ſ. omniū una libertas. Reſpectu aut ſtatus nature lapſe: habet aliasſanctiōes. enī natura lapſa fuit: tūc cecipit ī defectū paſſionē ſeu paſſibilitatem.ſ. poterat pati ꝑſona. Defectꝰ autem illefuit defectꝰ r̄ſpectu rerū. Et ẜm ſūt dueſanctiones .ſ. acquiſitio. reſtitutio. ſꝫ differūt: qm̄ vna ē ī acꝗ̄rēdo ꝓpriū. .ſ. acꝗſitōoīm: que celo terra mariqꝫ capiūt̉. que ꝗdēnulliꝰ ſūt dominii. vn̄ reſpectu taliū ē hecacꝗſitio. Alia aūt ē ī reſtituēdo alienū. vn̄ē reſpectu eoꝝ que ſūt ꝓximi. ſecūdū hocſumit̉ hec ſāctio depoſite rei ul̓ comēdatereſtitutō. Reſpectu aūt paſſibilitatꝭ ꝑſoneſumit̉ alia ſāctio: que eſt violētie vi rpulſio. Illd̓ enī ē ad remouēdū paſſionē illatāī ꝑſona. Scd̓m aūt lex naͣlis reſpicit iushumanū ſumit̉ aſſignatio Tulii. qͥa moſolū ꝑtinet ad ordinē nature ſīgularis. Inhac aūt aſſignatiōe nihil dr̄ reſpectu nat̉eſpeciei. Natura aūt ſingularis ius hūanūdupliciter ordinat̉ .ſ. ad deū ad ꝓximuꝫ.Ad deū aūt ordinat̉ religionē. ꝗa religioē vt ipſe dicit: que ſuꝑioris cuiuſdā naturequā diuina uocat: cultū cerimoniāqꝫ affert.Si auet̄m ordinet̉ quātū ad ꝓximū. tripl̓rattendit̉ ille ordo. aut quātū ad rōnalēaūt iraſcibilē. aut cōcupiſcibilē. Si quatumad rōnalē: ius naturale dictat ꝟitatē hec ē veritas aſſertoria vel ꝑmiſſoria: exqua naſcūtur pacta vl̓ ꝓmiſſa. Un̄ diffinit̉ veritas a Tullio. Ueritas ē quā īmutata ea que ſūt: aut āte fuerūt. aut futura ſūtdicūt̉. Si aūt attēdit̉ ordo nature quātumad iraſcibilē. ſic ordinat̉ obſeruātiādicationē. Et obſeruātiā quēdā r̄uerētiaē: ſꝫ differētꝭ. quoniā ad iraſcibilē ꝑtinetreuerētia: cu .ſ. humiliat̉: vindicatio .ſ.audet: ſic debitū humilitatꝭ ē reuerentia.ſeu obſeruātia: qd̓ idē ē. Un̄ diffinit obſeruātiā dicēs. Obſeruātia ē per qua hominesaliqua dignitate an̄cedētes cultū quodāhonore dignāt̉. Uīdicatio aut ſumit̉ ẜm audet .ſ. īſurgēdo ad īiuriā. vn̄ diffinitea dn̄s. Uīdicatio ē quāuis iniuria etoīo id qd̓ ibi obfutuꝝ ē defendēdo autvlciſcēdo ꝓpulſat̉. Si aūt ordinet̉ naturaquātū ad ꝯcupiſcibilē. ſic ordinat̉ gratiā pietatē. ſꝫ differēter. quoniā ip̄a ꝯcupiſcibil̓ ordinat̉ naturā. vl̓ mouet̉ ad ꝓpi̓quūcognatiōe vel patria. Itē ordinatur adbn̄ficiū. Prīo ordinat̉ pietatē. Undepietas ē quā ſāguīe ꝯiūctis patriaqꝫ beniuolis officiū diligēs tribuit̉ cultꝰ. Scd̓oaut ordinatur gratiā. que gr̄a eſt quādr̄ gratus. Un̄ dicit̉ gratia ē in quaamicitiaꝝ officiorū alteriꝰ memoria remunerādi volūtas ꝯtinet̉: ẜm aūt ordinat̉lex natural̓ ad ius diuinū. ſic ordinatur adgratiā. ſic loquit̉ de lege naturali. Alitno diſtīguūt iuriſpiti. ſcd̓m reſpicit iushumanu. ordinat aut nos ad gratia dupl̓r:vel ordinando nos ad deū uel ad ꝓximū. ſiad deū ſic ſanctio ē eius ſb̓iectio creaturerōnalis ſuo creatori. Unde eccleſiaſtici. 17º.Addidit illis diſciplinā ⁊cͣ. dicit glo. diſciplinā naturalē quāᵇ dedit hoī vt ſb̓iceret̉ſuo creatori. Si aūt ordinet nos ad ꝓx. ē dupl̓r. aut ſcd̓m īnocētia: ſic ſanctio eius ē. facias alijs ⁊cͣ. Tobi.. aut ẜmbn̄ficētiā ſic ſumit̉ alia ſanctio. ſeu aliudmādatum .ſ. qd̓cūqꝫ vultis ut faciāt uobishoīes ⁊cͣ Math̓.. Et ſcd̓m hanc rationemdetermīāt̉ legalia Moyſi. ſcd̓m aliā legespoſitiue Ex his patet differētia aſſignationum legis naturalis.Secundo queriturde cōꝑatiōe legis naͣlis ad ius poſitiuum.Et queritur vtrū aliꝗd ſit licitū ſcd̓m iusnaturale. qd̓ ſit licitū ſcd̓m ius poſitiuū eꝯuerſo. Ad qd̓ ſic Yſidorus appellatfas ius naturale. Ius aūt appropͥat iuri poſitiuo. dic̄ ſic. trāſire alienū agrū fas ēquia ē licitū. fas enī ē qd̓ ē licitū. ſꝫ eſt iusſcd̓m ius poſitiuū. īmo vetitū ē ī iure poſitiuo. ius poſitiuū facit illicitū. qd̓ eſt licitum ſcd̓m ius nature. ſanctiōes eorū ſuntcōtrarie. Scd̓a ratio aliqua ſūt illicita ẜmius naturale. ſicut que ſūt cōtͣria ſāctiōibꝰ