res ī aīa. ⁊ ē motꝰ reꝝ ad aīaꝫ. Quia cū fiūtres ī aīa ꝑ abſtractionē. ē pone̓ aliꝗd ī quofiunt. ⁊ ſic pōit̉ potentia. ⁊ iterum res illaīfert paſſionē ⁊ īmutationem ei ī quo fit. ⁊ſic ē paſſio: Item habilitat ipſā potētiaꝫ: ⁊ſic ē habitꝰ: hͦ aūt mō nō ē lex natural̓ ī aīaſicut res ille. Et ideo nō habet hic locū illaꝓpō. nec etiā quādo ē motꝰ īmo multa ſuntin anima ſicut etiam ſue actiones que nonſunt aliqd̓ predictorum.Hic conſequenterqueritur vtrū lex natural̓ ſit habitꝰ cognītiuus. uel motiuꝰ. Ad qd̓ ſic Ro. 3º Per legēfit cognitio peccati. Effectꝰ gͦ legis ꝑ ſe eſtcognitio. ⁊ dr̄ hͦ de lege ſcripta. gͦ cū ī intētiōe legis ꝯueniat lex ſcripta: ⁊ lex natural̓ipſa lex natural̓ ē habitꝰ cognitiuꝰ. cū eiuseffectꝰ ſit cognitio ſicut ⁊ ſcripte. Scd̓arō glo. Ro. 2º. Lex natural̓ ē qua quiſqꝫ ītelligit ⁊cͣ. gͦ eius effectus ē ītellige̓. gͦ ē habitꝰcognitiuus. Tertia rō Ro. 2º. Opꝰ legisſcriptū. Glo. i. firmiter īfixū rōni. ſꝫ habitꝰīfixus rōni ē cognitiuus. gͦ ⁊cͣ. Ad oppoſitūNullus habitꝰ cognitiuꝰ ligat arbitriū adfaciēdū vel nō faciendū. quia cognitio nonligat. ſꝫ lex dr̄ eo ꝙ liget ad faciendū vl̓ n̄.Ergo ip̄a eſt habitꝰ motiuꝰ uel oꝑatiuus. ⁊no cognitiuus. Sol̓o dd̓ ꝙ cū li. arᵐ ſit facultas uolūtatꝭ ⁊ rōnis. Patet ꝙ ī intētiōeli. ar. cōcurrūt tria. Facultas. ratio. ⁊ uoluntas. ad que cōꝑatur lex natural̓. Et ẜm illasoꝑationes habꝫ triplicē actū. Primꝰ ē ligare quē habet ad facultatē ꝑ cōꝑationē. Eth̓ ē ꝗa facultas de ſe habet liberā īflexionē⁊ iō cōꝑationē illiꝰ ē ligare. Scd̓s āt actꝰeius ē oſtēdere quē habꝫ cōꝑatīōe ad rōnē.⁊ hͦ ſcd̓m ītētionē quā lex dr̄ eo ꝙ in ea legat̉ ſic̄ dicit Iſidorꝰ. 4ʰ ethimologiaꝝ. Lexa legēdo dicit̉. Tertiꝰ eius actꝰ ē īſtigareſeu moue̓ ad bonū faciēdū: ⁊ malū vitādū.quē hꝫ cōꝑatione ad volūtatēᵐ ſcd̓m ꝙ dic̄Yſidorꝰ 4º eth̓. Ius naturale cōmune oīuꝫeſt. eo ꝙ vbiqꝫ ī inſtinctu nͤ nō aliqͣ cōſtitutiōe habet̉. Dicit̉ gͦ lex natural̓ r̄ſpectu facultatis ſic̄ ligās ⁊ artās. Reſpectu auteꝫratiōis ſicut illuminās rōnē Reſpectu ꝟovolūtatꝭ ſicut ad bonū inſtigans ⁊ ſic ꝑticipat naturā vtriuſqꝫ habitꝰ .ſ. ⁊ cognitiui ⁊motiui ⁊ ẜꝫ diuerſos eiꝰ actꝰ ꝓcedūt rōnes.Poſt ea queritur exnaturalis ſit idē qd̓ cōſcīa ⁊ ſīdereſis. Etpͦ querit̉ de cōſcīa. Cōſcīa aūt diſtinguiturduobus modis. Unomō cōſcīa dr̄ opinio d̓agēdis ⁊ vitādis. id ē opīo de eo qd̓ dēt uitari vel fieri. ⁊ de hac. prima Coꝝ. 8º. Quidam aūt cum cōſcīa ydoli uſqꝫ nunc. q. ydolaticū māducāt: ⁊ cōſcīa eoꝝ cū fit īfirmapolluit̉. Alio mō dr̄ cōſcīa ſic̄ Baſiliꝰ dic̄.ſcd̓m ꝙ ē qd̓dā iudicatoriū naturale. Ro.2º. Teſtimoniū reddente illis cōſciā eorūQuerit̉ gͦ vtrū cōſcīa h̓ ſcd̓o mō dicta idēſit qd̓ lex natural̓. Ad qd̓ ſic Damꝰ. Cōſcīaeſt lex intellectus noſtri oppoſita peccatoſꝫ lex natural̓ ē hiꝰ. gͦ idē ſūt. Scd̓a rō Ro.2º. Glo. Naturalis lex ē qua quiſqꝫ ītelligit⁊ ſibi conſcius eſt quid bonū ⁊ quid malūſꝫ cōſcīa ē hiꝰ gͦ ⁊cͣ. Ad oppoſitū cōſciētieē errare. legis naturalis nullomo ē errare.gͦ ipſa nō ē conſcīa. Scd̓a rō cōſcīa reſpicitītellectuꝫ: ꝗa dicit ſcīaꝫ. lex ꝟo magis affectū gͦ nō ſūt idē. Tertia ratio. Cōſcīa nō ēeadē apd̓ oēs. lex natural̓ ē eadeꝫ apud oēsgͦ n̄ idē ſūt. Poſt hͦ querit̉ vtꝝ idē ſit qd̓ſindereſis. Ad qd̓ ſic. ſidereẜ cōſiſtit circadictamē oꝑandoꝝ in generali. dictat enimin ratione generali: ⁊ nō ī ratiōe propria:ea que facienda ſūt: ſꝫ tal̓ eſt lex naturalis.idē igit̉ ē effectus eſſētial̓ ipſarū. ergo ſūtidē. Scd̓a rō ſindereſis hꝫ inſtinctū quoad bonū. ſil̓r ſicut dic̄ Yſidorꝰ ꝙ lex naͣlisad bonū inſtigat. Ergo habēt eudē effectūeſſentialē. gͦ ⁊cͣ. Ad oppᵐ Iero. ſuꝑ ezech̓ubi loꝗt̉ de ill̓ faciebꝰ. dic̄ ꝙ ꝑ tres faciesīferiores ſignificāt̉ tres vires .ſ. Cōcupiſcibilis. iraſcibil̓. rōnal̓. Quarta aūt ē ſuꝑͣ quāgreci ſindereſim vocant Sindereſis gͦ eſtpotētia aīe. gͦ lex naturalis nō ē ī potentiaanime ſed magis habitus potentie. gͦ ip̄a n̄eſt ſindereſis. 2ª ratio Lex naturalis dirigit potentiam. ergo nō eſt potnētia ergonec ſindereſis. Itē cū lex naturalis dicat̉r̄gula ⁊ ꝯſcīa r̄gula. ⁊ ſīdereſis r̄gula. q̄rit̉que ſit differētia. Sol̓o dd̓ ad pͥmū. Ꝙ lexnatural̓ nō ē cōſcīa nec ſinderiſis lꝫ extēdēdo cōueniāt ī hͦ qd̓ ē r̄gulare. differunt tn̄qm̄ lex ꝓprie ē r̄gula facultatꝭ ⁊ prīo ⁊ ꝑ ſe.mediāte aūt cōſcīa ē regula rōnis: quoniaꝫcōſcīa ex lege format̉. mediāte ꝟo ſindereſi que ē ſintilla cōſcīe: ē regula ipſiꝰ uoluntatꝭ. Lex enī pͥmoº artādo facultatē dictaī facilitate quid faciēdū ⁊ ꝗd nō: qm̄ ī facilitate eſt flexibilitas ad bonum vl̓ malum