GilbertiPrologus
gͦ re: ⁊ p̨̄para animā tuā ad temcptationē. Temptatio nāqꝫ eſtd vita hominis ſuꝑ terraꝫ. Neaūt fideles in his deficiāt: cōſolat̉ eos dn̄s atqꝫ confirmars dicēs: Uobiſcū ſum vſqꝫ adh cōſūmationē ſęculi. Et nolitei timere puſillꝰ grex. Proptekrea vidēs deꝰ pater tribulationes quas paſſura erat eccleſia ab apl̓is fūdata ſuper pe1trā chriſtū/ vt minꝰ timeat̉ diin ſpōſuit vna cū filio et ſpūſanncto eas reuelare. Reuelauitau̓teꝫ tota trinitas chriſto ẜmpͦ humanitatē: Chriſtꝰ vero ioq̄ hāni ꝑ angelū: Iohānes ecrcleſię: de qua reuelatione hūcs librū cōpoſuit. Unde̓ ⁊ liberiſte apocalypſis dicitur .i. reuelatio: qꝛ hic cōtinent̉ q̨̄ dereuelauit iohāni/ ⁊ iohanneseccl̓ię: quāta ſcꝫ eccl̓ia paſſat ſit in tꝑe primitiuo: et nūc pavtiat̉: et nouiſſimis tꝑibꝰ anti-
x chriſti paſſura ſit: qn̄ tātā erittribulatio/ vt ſi fieri pōt etiammoueant̉ electi. Et q̨̄ ꝓ his e̓tgͦ nūc/ ⁊ in futuro p̨̄mia ſit ſuſce̓ptura: vt quoſ denūciata ſuꝑplicia terret/ ꝓmiſſa p̨̄mia lętificēt. Ide̓o iſtē liber inter reliquas ſcripturas noui teſtamenti ꝓphetię noīe cenſet̉: q̨̄alijs ē excellentior ꝓphetijs.f Sic̄ em̄ nouū teſtamētū pręg ſtat veteri/ euāgelium legi: itah hęc ꝓphe̓tia ꝓphetijs veterꝭteſtamenti: qꝛ de chriſto ⁊ eccleſia magnā ex ꝑte iā adīplekta ſacramēta denunciat. Ueletiam ideo: qꝛ cū alijs vnifanria: iſti trifaria data eſt prophetia/ ſimul .ſ. p̨̄terito ⁊ pn̄tiſ ⁊ futuro. Ad cuiꝰ cōfirmādāauctoritatē ꝯcurrit etiā aucͣtoritas mittētis/ deferētis ⁊ acciꝗ pientis. Mittentis .ſ. trinitatis: et deferentis ſcilicet angeli: et accipientis .ſ. iohannis.
a ¶ Et p̨̄para aīam tuā .i. volūtatē. b Ad tēptationē:ſuſtinencia: vt .ſ. ſis paratus volūtarie ⁊ ſpōte ſuſtinere. Iaco.j. b. Beatus vir qͥ ſuffert tēptationē. Et quare ſic faciendū ē:ſubiūgit dicens: c Tem: tātio nāqꝫ eſt vita hoīs ſuꝑterrā. Iob. vij. a. Ubi alia lr̄a habet: Militia eſt vita hoīs⁊cͣ. q. d. Ad hoc hōeſt poſitꝰ ſuꝑ terrāvt tāqͣꝫ mileſſtrenuꝰſit fortis in temptatiōibꝰ. d ¶ Ne autem fideles ī hisdeficiant/ fatigati.e ¶ Conſolat̉ eosdn̄ſ atqꝫ ꝯfirmat.Cōſolat̉: vt hilares reddat ⁊ alacreſ.f ¶ Cōfirmat: vt fortes efficiat ⁊ ſtabileſ:¶cā Eat. vito. Uobiſcū ſū vſqꝫ ad cōſūmationē ſęcl̓i. ad tuēdū ⁊eruēdū: h ¶ Et Lucę. xij. d. Nolite timere puſillꝰ grexPoſita breui admonitiōe: īmo aīationefideliū: cām ſubiūgitdicēs: quare deꝰ tribulatiōes eccleſię voluerit reuelare: vt .ſ.pręuiſę a fidelibꝰ minus timeantur. Un̄de dicit: i ¶ Propterea: qꝛ .i. ſemꝑcōſolat̉ ⁊ confirmatfideles. kUidēsdeus pater tribulatiōes quas paſſura erat eccl̓ia ab apl̓is fundataſuꝑ petra chriſtū. Mat. vij. g. Deſcēdit pluuia/ ⁊ venerūtflumīa: flauer̄t vēti ⁊ irruer̄t ſuꝑ domū illā et nō cecidit: fūdata em̄ erat ſupra firmā petrā. Et Matth̓. xvj. c. Suꝑ hāc petrā .i. me chriſtū: ędificabo eccl̓iā meā. j Corinth̓. x. a. Petraaūt erat chriſtus. Et petrā dico .ſ. chriſtū/ intranſitiua cōſtructio. ¶ ¶ Ut minꝰ timeant̉/ tribulatiōes .ſ. m ¶ Diſpoſuitdeꝰ pater/ vna cū filio ⁊ ſpūſancto eas reuelare. Iacula em̄ q̄ p̨̄uident̉ minus feriūt. n ¶ Reuelauit aūt. Ubirationē aſſignat quare liber iſte ſic nominatꝰ eſt apocalypſis:ꝓpter reuelatiōes .ſ. de qͥbus hic agit̉. Vnde oſtēdit̉/ quis/ cuireuelauerit: qꝛ ita diſpoſuit deꝰ pater reuelare. o ¶ Aūt .i. ſꝫ.n ¶ Reuelauit tota trinitas chriſto ẜm hūanitatem.i. chriſto inqͣꝫtū eſt homo: qꝛ inqͣꝫtū deus ipſe etiā ſibi hoī reuelauit. p ¶ Chriſtus vero iohanni ꝑ angelū .ſ. reuelauit. q ¶ Iohānes eccleſię: aſianę ſpecialiter: ſꝫ generaliter vniuerſę. r ¶ De qua reuelatione hūc librū cōpoſuit ioh̓es. ¶ Un̄ ⁊ liber iſte apocalypſis dr̄ .i. reuelatio: qꝛ hic catinēt̉ in eo .ſ. q̨̄ deꝰ reuelauit iohāni:⁊ ioh̓es eccl̓ię: quāta .ſ. eccl̓ia paſſa ſit in tꝑe primitiuo .i. in pͥncipio fūdationis ſuę et plātatiōis nouellę: t Equāta etiā nūc .i. moderno tꝑe patiat̉. v ¶ Et ſupple quāta paſſura ſit nouiſſimis temporibus .ſ. antichriſtitꝑe. x Quando tanta erit tribulatio: vt ſi fieri pōtetiā moueāt̉ electi. Sūptū ē de Mat. xxiiij. b. Et de hacmateria. jͣ. xiij. et. xiiij. c. Nec ſolū tribulatiōes: īmo y Et .ſcōtinent̉ in hͦ libro q̨̄ p̨̄mia ꝓ his .ſ. tribulatiōibꝰ. b¶ Suſceptura ē eccl̓ia .ſ. z Et nūc/ in p̨̄ſenti ſęcl̓o: a. ¶ Et ī futuro. Infra. xxj. a. et. xxij. b. Et qͣre de p̨̄mijs ſubiūgit pꝰ tribulatiōes oſtēdit dicēs: c¶ Ut quos denūciata ſupplicia terrēt: ꝓmiſſa p̄mia lętificēt: qꝛ vt dic̄ beatꝰ Gregꝰ.Cōſideratio p̨̄mij minuit vim flagelli. d ¶ Iō liber. Tertia
pars: in qua oſtēdit quare liber iſte dicitur ꝓphetia/ dicens.Iō .ſ. qꝛ p̨̄mia bonorū hic p̨̄nūciant̉ ⁊ pęnę malorū: e xuber iſte inter reliquas ſcripturas noui teſtamēti ꝓphetię noīe cēſet̉: quę alijs e excellētior ꝓphetusveteris .ſ. teſtamēti. Et h̓ ꝓbat triplici rōne. Primo ꝑ hͦ ꝙ nouū teſtamētū p̨̄ſtantiꝰ eſt qͣꝫ vetꝰ. Secūdo qꝛ multa de myſterijs chriſti iā īpleta ꝓph̓at: ibi: Quiad̓ chriſto ⁊c̄. Tertio qꝛ trifaria ē ei data ꝓphetia/ cęterisvna: ibi: Uel etiāideo ⁊cͣ. Dicit gͦ:f ¶ Sicut em̄ nouū teſtamētū pręſtat veteri. CōtraEzech̓ .j. d. Rotaerat in rota .i. teſtamētū vetꝰ ī nouo: etecōuerſo: gͦ vnū nō p̄ſtat alij: Sol̓. Uetꝰeſt in nouo ꝑ explicationē: ſꝫ nouū in veteri ꝑ implicationem.Itē vetus eſt in nouo materialiter: nouū in veteri formaliter. Et ꝓpter hͦ nouū p̨̄ſtātiꝰ ē qͣꝫ vetꝰ:ſicut forma elegantior eſt qͣꝫ materia. g¶ Euageliū legi .ſ.p̨̄ſtat. h ¶ Ita hecꝓphetia ꝓphetijs veteris teſtamēti .ſ. p̨̄ſtat: Ergoioh̓es fuit p̨̄ſtātior alijs ꝓphetꝰ. Cōtra. In pͥncipio pſalterijin Glo. dicitur ꝙ dauid fuit eximiꝰ ꝓphetarum. Item ſuperLucam .j. Prophetauit autem ⁊ cacharias. dicit Glo. patetyzacharias fuit in ꝓphetis eximius. Item Matth̓. xvij. a.Apparuerūt cū illo moyſes ⁊ helias. Glo. ꝓphetaꝝ eximius.Itē Nume. xij. b. Si qͥs fuerit inter vos ꝓpheta dn̄i in viſione apparebo ei: vel ꝑ ſomniū loquar ad illū/ ⁊ ait: An nō talisſeruꝰ meꝰ moyſes. q. d. nō eſt talis ſicut moyſes. Item Deut.xxxiiij. c. Nō ſurrexit ꝓph̓a vltra in iſrl̓ ſicut moyſes. Glo. qꝛmoyſes fuit p̨̄ſtātior oībus ꝓphetꝰ veteris teſtamenti. Sol̓.Hęc vltima Glo. ſoluit totū: qꝛ ioh̓es fuit ꝓph̓a noui teſtamēti: ⁊ iō p̨̄ſtantior alijs oībus p̨̄dictis: ⁊ ꝓ dictoꝝ ꝓfunditate: ⁊ꝓ reuelātis magnitudīe: ⁊ ꝓ ip̄iꝰ dicētis auctoritate. Fuit em̄apl̓s/ ⁊ oēs apl̓i erāt aucͣtate priores qͣꝫ ꝓph̓ę. Vn̄ Hieronyrmꝰ in ſecūdo ꝓlogo biblię. Cōfident̉ cūctꝭ illis apl̓os p̨̄fero: ꝑiſtoꝝ os chriſtꝰ mihi ſonat: qͦs ante ꝓph̓as intr ſpūalia chariſmata poſitos lego. Eph̓. iiij. b. Ipſe dedit qͦſdā qͥdē apl̓os:qͥſdā vero ꝓph̓as ⁊cͣ. Tn̄ notādū ꝙ oēs p̨̄t icti qͥlibet fuit eximius/ ſꝫ diuerſimode Helias d̓r eximiꝰ qͥ ad carnis ītegritateſignoꝝ oꝑationē / vitę auſteritatē/ liberā increpationē. Dauidꝓpt̓ ſermōis facilitatē/ ꝓphetię aꝑtionē regiā dignitate ſmaſuetudinē/ pnīę acerbitatē. Itē moyſes ꝓpt̓ p̄ceptoꝝ dei aptaꝓmulgationē. Itē cacharias ꝓpt̓ ſtrenuā inuitatione ad obdn̄i. Valde enī fuit ſtrenuꝰ īuitator ppl̓i ad cl̓iū dei. QQuiad̓ chriſto. Alia rō qͣre p̨̄ſtātior: Quia d̓ chriſto ⁊c. Helude ſbiūgit tertiā rōnē dicēſ: k ¶l̓ etiā io .ſ. p̄ſtātior. lQecū alijſ ꝓph̓is. m ¶ Unifaria/ tm̄. ¶ Iſti trifaria dataē ꝓphia .ſ. iohāni/ ſimul .ſ. d̓ p̨̄terito ⁊ p̨̄ſenti ⁊ futuroro ¶ Ad cuiꝰ cōfirmādā. Quarta ꝑs in qͣ oſtendit huiꝰ libriauctoritatē. o Ad cuiꝰ libri. p Cōfirmandā auctateoccurrit etiā aucͣtas mittētis ⁊ deferētꝭ ⁊ accipiete.Et exponit diceſ: q Mittētis .ſ. trinitatꝭ: et deferetisF ſcꝫ an gell: et ac-
S
Matth̓. 28. d.
Lucꝭ. 12. d.