Druckschrift 
7 (1502)
Einzelbild herunterladen
 

PrologusGilberti

Incipit Prologus ī apocalypſim beati Ioh̓is apl̓i.¶Mnēs qͥ pie volūtaviuere in chriſtō/ ſibcut ait apoſtolꝰ/ ꝑſecutionē patiēt̉: iuxtad̓ illud: Fili accedēs ad ſeruituetem dei/ ſtā in iuſticia ēt timo-

maliciā. et defectum. Omnes em̄ tenent̉ euāgelium recipere:etſi non omnes/ omnia quę in eo ſcripta ſunt tenent̉ facere: etnō omnes tenent̉ ad cōſilia: ſed tamē omnes tenent̉ venerarioīa quę ibi ſunt ſcripta. In hoc libro p̨̄bet delitias regibꝰ qͥ ſebene regūt regnātes per temporaliū ſubiectionē ⁊ abiectionēet ſui macerationem. Et bene dicit/ Delitias: quia illę paucorum ſunt: quia ſolummodo eorū qui ſunt reges. Delitię auteꝫſunt reuelationes beato iohanni factę: q̨̄ſolis ſpiritualibus apponuntur. Vnde etpauci iſtum librum ſciunt: quia pauci reges ſpirituales ſūt. Pauci enī adhęrētesſoli ſpiritui: carnem et ea quę carnis ſuntſubijciunt. Spiritus autē eſt qui reuelatmyſteria .j. Corinth̓. xiiij. a. id ē qui hasdelitias regibꝰ adminiſtrat. Et. j. Corl̓. ijd. Animalis aūt hō non percipit ea quęſunt ſpiritus dei. In hoc igit̉ ꝙ dicit/ delitias: notatur vtilitas huius libri in ipſonomine delitiarum. Item notatur difficultas in eo ꝙ delitięſunt paucorum. Vnde Hieronymus in prologo biblię. viij.capitulo. Apocalypſis iohannis tot habet ſacramenta quotverba. Parum dixi/ ⁊ pro merito voluminis laus omnis inferior eſt. In verbis ſingulis multiplices latent intelligētię. Vn̄de inter cęteros ſacrę ſcripturę obſcurior eſt liber iſte: Plꝰ etiam qͣꝫ prophetę: quia eorum ſcripturę pro magna parte iamimpletę ſunt: Iſtius vero quaſi tota vel pars maxima futuraeſt. Vnde Eſa. xlij. b. Quę prima fuerunt/ ecce venerunt .i. dicta prophetarum iam impleta ſunt chriſto adueniēte/ de quocecinerunt. Un̄ Matth̓. xj. b. Oēs enim prophetę et lex vſqꝫad iohannem. Noua quoqꝫ ego ānuncio .i. futura/ dicit iohānes euāgeliſta: et tāto obſcuriora qͣꝫto minus cōpleta. Quisautem ſit auctor iam patet: quia iohannes apoſtolus: non ſolum apoſtolus: immo et propheta. Multi autem in nouo teſtamento ꝓphetę fuerunt/ ſicut ⁊ in veteri. Vnde Actꝭ. xiij. a.Erant autem in eccleſia quę eſt antiochię ꝓphetę et doctores ⁊cͣ. Et Actꝭ. xxj. b. dicitur de philippo: ꝙ habebat quattuor filias prophetantes. Et in eodem etiam legitur de agabo.Totus ergo liber iſte ꝓphetia eſt/ conſolans bonos et deterrens malos. Et ſic etiā patet modus agendi/ qui eſt ꝙ modoconſolatur bonos modo deterret malos. Quis tamen fueritauctor huius libri multi dubitauerūt. Quidam em̄ dixerunthunc librum non eſſe iohannis apoſtoli: ſed cherinti: ipſius .ſ.ęmuli. Unde Dionyſius. Nonnulli ex prędeceſſoribus noſtris librum hunc a diuinis ſcripturis alienū eſſe iudicauerūt:omnia arguentes capitula huius libri. Vnde dicunt/ neqꝫ iohannis hunc eſſe librum neqꝫ reuelationem: quia hic ponit ſuum nomen et non in alijs. Neqꝫ apocalypſis eſt: quia plenuseſt obſcuritatibus multis. Item dicūt/ Iohannes opera ſcripſit vtilia: hic nihil dignum eſt apoſtolica grauitate. Vnde etdicunt ꝙ cherintus qui erat aduerſarius iohannis hunc librūfecit. Et hoc probāt ꝑ illud quod dicit̉. jͣ. xx. c. Et regnauerūtcum chriſto mille annis. Fuit enim opinio cherinti ꝙ regnuꝫfuturum eſſet terrenum: et ꝑ mille annos duraturū. Alij etiaꝫdixerunt ꝙ fuit iohannis: non apoſtoli: ſed alterius ſancti ſicdicti/ et hoc volūt probare dicentes: ꝙ ſtilus eius nō ſapit ſtilum iohānis apoſtoli. Sed Dionyſius diffiniens/ dicit ꝙ cēſet hunc librum eſſe inter diuinas ſcripturas reponendū: quēetſi non intelligit/ tamen venerat̉. Vnde dicit: Non reproboquę non intelligo: ſed tanto magis admiror: qͣꝫto non intelligo. Hoc eſt etiam cōtra illos/ quia ipſum recipit et Hieronymus et eccleſia vt iohannis apoſtoſtoli. Quę etiam ſit materia patet: quia tribulationes quę vēturę ſunt eccleſię: quę prius dictę ſunt delitię: quia quicquid in pręſenti ſuſtinet eccleſia pro chriſto: parum eſt comparatione futurę glorię quā expectat. Vnde Cantꝭ. j. d. Faſciculus myrrhę dilectꝰ meꝰ mihi. Verum eſt in p̨̄ſenti vita. Et quare? Quia inter vbera meacommorabitur in futuro: quę vbera erūt cognitio et dilectioMateria enī ſunt/ pęnę malorum: quas in eodem libro p̨̄uidet ⁊ prędicit/ ⁊ gaudia bonorū quę in fine ꝓphetat et deſcri-

bit. Eſt etiā intentio monere ad patiētiam. Finis inuitare adgloriam. Titulus. Incipit liber apocalypſis iohannis apl̓i. Sed ſi apocalypſis qd̓ idē eſt qd̓ reuelatio: quo gͦobſcurat̉? Sol̓. Iohanni qͥdē oīa reuelata ſūt et manifeſtata:nob̓ vero occulta: niſi ſpūſſctūs nob̓ voluerit ea reuelare. Rogandꝰ ē igit̉: vt ip̄e nobis hęc ſecreta reuelet: qͥ aperit os mutoꝝ: et linguas infantiūfacit diſertas. Cauſa mouens ad ſcribendum fuit heręticorum nequitia: quę ipſomanente in exilio/ in eccleſijs quibus ipſepręerat inoleuit. Si quęris/ cui parti philoſophię ſupponatur/ malę quęrꝭ: quia nōphiloſophię/ ſed vitę ſupponitur. Sed triplex eſt vita. Philargyrica quę eſt eorū qͥdiligunt mundum. Et dicit̉ a philos qd̓eſt amor/ et argentū. Item practica/ eorūſcilicet qͥ in agro dn̄i vel ī vinea operant̉:Praxis em̄ ē oꝑatio. Itē ꝯtēplatiua: hęceſt eoꝝ qͥ liberati ab oībꝰ exterioribꝰ curisliberā mentē ī ſapiētię ſpectacula figūt: et huic ſupponit̉ liberiſte. Sic igit̉ patet/ q̨̄ vtilitas: quāta etiā difficultas: ī qͥbꝰ etiāduobꝰ excitat̉ attentio. Oīs em̄ ars et ſciētia ē de bono ⁊ difficili. Itē qͥs auctor: qꝛ iohānes. Itē q̨̄ materia: qꝛ eccl̓ia et eiꝰtribulatiōes. Itē q̨̄ intentio: qꝛ monere nos ad patiētiā. Spicula em̄ p̨̄uiſa minꝰ lędūt. Itē qͥs finis: qꝛ gl̓ię ęt̓nę acqͥſitio.Itē q̨̄ cā mouēs: qꝛ hęreticoꝝ neqͥtia q̨̄ infra ſuā dioceſim pullulabat. Itē cui vitę ſupponit̉: qꝛ cōtēplatiue. Itē hic notādūeſt ꝙ deꝰ trinitas p̨̄uidēs tribulatiōes eccl̓ię futuras/ nūciauitchriſto hoī: chriſtꝰ vero hō iohāni: ſꝫ iohānes ſeptē eccleſijsaſię minoris qͥbꝰ ipſe p̨̄erat: cuiꝰ aſię metropol̓ ē epheſus: ſic̄dr̄ in ꝓlogo: nō aſię maioris q̨̄ ē tertia ꝑs mūdi. Explicit ꝓlogus auctoris Eiuſdē reuerēdiſſimi patris/ dn̄i hugonis Cardinalis/ Prologi Gilberti in apocalypſim ſanctiiohannis: ExpoſitioMnes qui pię volunt viuere ⁊cͣ. Huic igituroperi p̨̄miſit prologum Gilbertus: qui hunc librumoexpoſuit: vbi omnia p̨̄notant̉: quę ſolent in libroruminitijs inquiri. Dicit ergo: a Omnes qui pie volūt viuere ⁊cͣ. Diuidit̉ iſte prologus in octo partes. In prima breuem fidelium admonitionem p̨̄mittens/ oſtendit quare tribulationes quas deus p̨̄uidebat futuras eccleſię reuelare voluit. In ſecunda rationem nomīs aſſignat: quare .ſ. liber iſte dicit̉ apocalypſis: ibi: Reuelauit autē tota trinitas ⁊cͣ.In tertia oſtendit quare inter ſcripturas noui teſtamenti ſolus liber iſte dicit̉ ꝓphetia ⁊ ſit: ibi: Ideo liber iſte ⁊cͣ. Inquarta quę ſit huius libri auctoritas/ oſtendit: ibi: Ad cuicōfirmandam auctoritatē ⁊cͣ. In quinta cū multiplexſit viſio: ⁊ hoc in viſione iohannes viderit oſtendit cuiuſmodi fuit hęc viſio: ibi: Cum autē iohanni ⁊cͣ. In ſexta oſtēdit vbi hęc viſio facta fuit ei: ibi: Uidit aūt iohannes ⁊cͣ.In ſeptima quare ſcripſit: ibi: Hac eū ad ſcribēdū compellēte cauſa ⁊cͣ. In octaua ⁊ vltima oſtēdit breuiter ea q̨̄ſolēt in principijs libroꝝ inquiri .ſ. qͥbus ſcribit/ quę materiaq̨̄ intentio/ quis modus tractandi et huiuſmodi: ibi: Scribitaūt iohānes ⁊cͣ. Dicit gͦ. Omnes qui pie volūt viuere ⁊cͣ. dei .ſ. cultū tenētes ⁊ ꝓximis ſubuenientes. Eſt em̄ pietas id qd̓ religioſitas/ ſiue cultꝰ dei: Quę ſic diffinit̉ a tullio.Religio ē quę cuiuſdā ſuꝑioris naturę quā diuinā vocāt curācerimoniāqꝫ affert: ſic eſt cultus dei. Itē Tullius. Pietas eſtaffectꝰ erga ꝓximum quo ei ſubuenit̉/ vel ſaltem condoletur.b In chriſto. Hoc eſt qd̓ dicit pie: ſicut ait apl̓us. ij. Timoth. iij. c. ꝑſecutionē patiēt̉. c Iuxta illd̓ Ecc̄i. ij. a.o¶ Fili accedēs ad ẜuitutē dei: cui ẜuire regnare ē. Un̄Eſa. xlix. b. Paꝝ ē vt ſis mihi ſeruꝰ ad ſuſcitādas ⁊cͣ. e Stain iuſticia .i. firmitate ꝓpoſui nō motꝰ per diuerſa dęmonūtēptamēta: ſ Et timore dei: vt nihil qd̓ faciēdū ſit negligaſ.Eccͣs. vij. c. Qui timet deū nihil negligit. Prouerb̓ .xxviij. c.Beatꝰ hō qͥ ſꝑ ē pauidꝰ: qͥ vero mētis ē durę corruet in mala.F Et prępara animam

Sap̄. 10. d.

Eccͣi .2. a.2. Timoth̓. 3. c.

p 2