Druckschrift 
7 (1502)
Einzelbild herunterladen
 

EpiſtolaIude

Cū michael archangelus cūdiabolo diſputans altercaretur de moyſi corꝑe: nō eſt auſus iudicium inferre blaſphemię: ſꝫ dixit: Impe̓ret tibi dexus. Hi aūt q̨̄cunqꝫ qͥdē ignoin rāt/ blaſphemāt: quęcūqꝫ autē naturalit̓ tāqͣꝫ muta aīaliaqͦ norūt: in his corrūpūt̉. Ue ilr̄ lis qͥ ī viā cain abierūt: et erroęre̓ balaā mercēde effuſi ſūt: etv in ꝯtradictiōe chore perierūt.

cēs: a¶ Cū michael. Et ꝓbat hͦ ꝑ locū a maiori: qꝛ michaelnoluit nec auſus ē blaſphemare diabolū: ergo ml̓to minꝰ ipſidebēt blaſphemare ſanctos ⁊ deū: Et hoc eſt: Cū michael.Hoc exponit̉ qͣttuor modis. Uno mō de corꝑe moyſi materi:li: d̓ qͦ pōt ītelligi fuiſſe cōtrouerſia inter bonū ⁊ malū angelū:Malꝰ em̄ volebat vt corpꝰ moyſi manifeſtaret̉ ⁊ ſciret̉ a filijs iſrl̓ vt ipſi tanqͣꝫ deūadorarēt ip̄m: Sꝫ michael qͥ tūc erat pͥnceps ſynagogę ꝑmiſſiōe dei illd̓ abſcōditUn̄ Deutꝭ. xxxiiij. b. Nō cognouit hō ſepulchrū eiꝰ vſqꝫ ī p̄ſentē diē. Et tūc ſic exponit̉ lr̄a: Cū michael qͥ erat princepsſynagogę. Un̄ Dan̄. x. d. Nēo ē adiutormeꝰ niſi michael pͥnceps. Vel hͦ dictū eſtdanieli qͥ erat de ſynagoga. c Cū diabolo diſputās altercaret̉ d̓ corpore moyſi: qd̓ diabolus volebat poni inpublico corā iudęis: ⁊ angelꝰ bonus ꝓhibuit ex volūtate dei. f Nō eſt auſusiudiciū inferre blaſphemię: vt malediceret ei qͥ ē bona creatura dei in natura: etſi volūtate ſit malꝰ. Vn̄ Ecc̄i. xxj. d.Cū maledicit īpiꝰ diabolū/ maledicit aīam ſuā gͦ. Sꝫ dixit.cū modeſtia .ſ. ⁊ māſuetudine: h. Imperet tibi dn̄s: Hocē ꝯͣ multos p̨̄latoꝝ qͥ cū auſteritate imperāt ⁊ cū potētia: vn̄ ⁊diſꝑgunt̉ oues gregꝭ eorū Ezech̓. xxxiiij. a. Qui nō ſolū in malos vel diſſolutos manꝰ mittētes reſtrictiōis: īmo ⁊ in bonos qͥbus nō eſt lex poſita: ſicut dicit Apl̓s. j. Timoth̓. j. b. cū dicatGregꝰ. ꝙ vbi nō delinquimꝰ/ pares ſumꝰ. Et ꝓpter hͦ bonū eſt⁊ cautū ꝙ oēs attēdāt qd̓ dicit̉ hic ꝙ nō ē auſus michael qͥ tātus erat imꝑare diabolo: vt ⁊ ip̄i pauca imperēt vel nulla: etſioportuerit/ hͦ faciāt cū timore ⁊ māſuetudine. Psͣ. Qm̄ ſuperuenit manſuetudo ⁊ corripiemur. Vel Ecc̄i. iiij. d. Noli eſſe ſicut leo in domo tua/ euertēs domeſticos tuos/ ⁊ oppͥmēs ſubiectos tibi. Duobus modis exponit̉ hoc de populo iſrael/ quidicit̉ corpus moyſi myſtice: quia moyſes ductor fuit eorū: velpotius liberatio eius dicit̉ corpꝰ moyſi. Primo mō de liberatiōe de ęgypto a Cū michael: id ē moyſes. Et hęc adaptatio fit ꝓpter interp̄tatiōes nominū: quia moyſes ẜm vnā īterp̄ratione/ quis vt deus pharaonis: ⁊ michael qͥs vt deus interp̄tatur. Archāgelus dicitur moyſes: quia fuit princeps ſuperomnes qui de populo iſrael fuerunt: et verba domini populonūciauit. Cū īquā iſte d Altercaret̉ d̓ moyſi corpore:id eſt de populo dei. Cum diabolo: id eſt coram pharaonequi erat membrū diaboli. Non eſt auſus ⁊cͣ. quia non legitur intuliſſe ei aliquā blaſphemiam. Tertio modo ſimiliter exponitur de populo captiuato in babylone: cuius liberatiōi obuiabat diabolus volens impedire cultum dei qui fiebat in hieruſalem. Vnde dicit: a Cū michael archāgelus cumdiabolo altercaretur: id eſt ieſus ſacerdos rogaret vt populus liberaretur/ ⁊ diabolus impediret: Nō eſt auſus ⁊cͣ.Hoc legitur Zach. iij. a. Oſtendit mihi dominus ſacerdotemmagnū ieſum ſtantem coram angelo domini: ⁊ ſtabat ſathana dextris eiꝰ vt aduerſaret̉ ei: Et dixit dominꝰ ad ſathan. Increpet in te dominus o ſathan: ⁊ increpet dominus in te qͥ elegit hieruſalem. Legitur in Daniele. x. c. angelos ſibi reſtitiſſeſed bonos. Hoc auteꝫ non fuit niſi ꝙ vnus alij oſtendit ꝙ merita populi nondum permittebant populum liberari. Quartomodo exponitur de chriſto qui per michaelem cuius corpuseſt eccleſia: ſic a Cū michael archangelus: id eſt chriſtus cui nullus ſimilis nec homo nec angelus. Quis em̄ in nubibus ęquabitur dn̄o? b Archangelus: quia pͥnceps paſtoꝝ qui eſt eccl̓ię caput. d̓ Altercaret̉: diſputaret. c Cūdiabolo: id eſt pilato qͥ diaboli erat mēbrū. e De corꝑoce moyſi: id eſt de eccleſia quā in ſua paſſione iudicatus a pilato/ ⁊ expoſitꝰ iudęis liberauit/ ⁊ lauit ſāguine ſuo. f Ad ēquſus ⁊cͣ. volens ſalutem humani generis impedire: ſed factus ſicut homo non audiens/ et non habens in ore ſuo redargutiones. Ductus tanqͣꝫ ouis ad occiſionē/ ⁊ coram tondenteſe nō aperuit os: Eſa. liij. c. Hoc nō legitur alicubi in ſcriptu-

ra niſi hic. Sed tn̄ Apoſtolo credendum eſt: qui tantus exar.nec fas eſt credere ipſum aliquid falſum dixiſſe. Ip̄e enim plenus erat ſpirituſancto/ a quo nulla falſitas/ ſed om̄is ꝟitas propinat̉: Matth̓. x. c. Non enim vos eſtis qui loquimini: ſed ſpiritus patris veſtri qui loquit̉ in vobis. ihi autem: qͣſi illenō eſt auſus blaſphemare. Aūt .i. ẜ.Hi blaſphemat: ex ſuꝑbia cordiſ ⁊ elatiōe. l Quęcūqꝫ qͥdē ignorāt: reſpectu qͦruꝫ ſcꝫ fit blaſphemia: q̨̄ pōt eſſevel in creaturā rationalē/ vel in deū creatorē. Et de talibꝰ dixit qͥdā. Colātes culicē/ camelū glutiūt: qͥ neſciūt vel qͥ nō capiūt/ blaſphemāt vl̓ trāſiliūt. m Quecūqꝫ aūt naturalit̓ tāqͣꝫ muta aīalia norūt: id ē ea ad q̨̄ mouet naturalisappetitꝰ. n In his corrūpūt̉: qꝛ ſicut in aīalibꝰ brutis in eis volūtas appetitū ſtatim ſequit̉/ vt adīpleāt qd̓ optauerūt/ ſuas ꝯcupiſcētias ſequētes. Hoc nōfecit Iob: qͥ dixit Iob. xxxj. a. Si ſecutꝰeſt oculꝰ meꝰ cor meū: id eſt volūtas velꝯſenſus volūtatꝭ ad hͦ ſe ꝯuertit/ vt adimplerē ī oꝑe cordis mei appetitū. q. di. nō feci h̓. o elis ⁊cͣ. Secūda ꝑs qͣrtę ꝑtis vbi eos diuerſis pctōribꝰ cōparādo enūerat diuerſa eorū pctā: ꝓpt̓ q̨̄ ip̄os fugiēdos eſſeadmonet: ⁊ nō imitādos. Primo igit̉ on̄dit eos armari gladio malę ⁊ ꝑuerſę doctrinę/ cū dicit̉: Cain. Secundo maloꝯſilio alios ſeducere: vn̄ cōꝑat eos balaā. Tertio ꝯtra p̨̄latos īſurgere: vn̄ cōꝑat eos Chore: Sic ſignificāt tria genera hęreticoꝝ: Quoꝝ qͥdā ꝓpt̓ inuidiā manēt in hęreſi: iſticōꝑant̉ cain. Alij ꝓpter lucrū: ⁊ tn̄ ꝯͣ ꝯſcientiā: hi cōꝑant̉ balaā. Tertij ꝓpt̓ honorē: quā eis īpēdūt ſubditi maiorē qͣꝫ noſtris epiſcopis ſui qͥ ſūt catholici. De his dicit: Ue illis. i.ęterna dānatio expectat eos: ⁊ dabit̉ illis: p¶ Qui in viacain abierūt .i. qͥ ꝓpt̓ īuidiā ꝑmāſerūt in hęreſi. Vel Invia cain ambulāt: qͥ inuidēt ꝓfectibꝰ alioꝝ. Eſt aūt īuidiaꝓprie triſticia de fęlicitate aliena: quā vellet ei deeſſe. Hoc ēpctm̄ grauiſſimū: qꝛ ⁊ ꝓpriū ſubiectū ledit ⁊ deſtruit. VerſuInuidus alterius rebꝰ marceſcit opimis. Fratrē ſpūalit̓ occidit/ ⁊ nōnūqͣꝫ etiā corꝑaliter. Item deum pręcipue offendit: qui donorū ⁊ gratiarū dator ⁊ diſtributor eſt/ ſicut vult⁊ hominibus expedit. j. Corꝭ. xij. b. Hęc omnia operaturvnus atqꝫ idem ſpiritus/ diuidens ſingulis ꝓut vult: quicquid boni videt inuidus alium habere/ raptum ſibi reputat ⁊ ſublatum. Econuerſo/ quicquid videt charitas/ ſuuꝫ facit commune. Vnde Gregꝰ. Penſent inuidi qͣꝫ bona ſit charitas quę om̄ia noſtra bona facit. Ecōuerſo inuidia. Eſt em̄inuidia vt dicit Bern̄. animi tinea: ſenſum comedit pectusvrit/ mentem afficit/ cor hominis qͣſi quędam peſtis depaſcit/ ⁊ cuncta bona ardore peſtifero deuorat. Inuidus alienū bonū ſuū facit dānuꝫ inuidēdo peccat. Propter inuidiaioſeph a fratribus ſuis venditꝰ eſt: Gen̄. xxxvij. c. Propterinuidiam dominus ieſus traditus eſt in manus impiorum.Marci. xv. a. Sciebat enim ꝙ propter inuidiā tradidiſſenteum ſummi ſacerdotes. De via cain Gen̄. iiij. c. Abijt enimvagus ⁊ profugus/ ⁊ habitauit in terra ad orientalem plagaeden. q Et: ſcilicet vę illis. r Qui errore balaamid eſt qui eius errorem ſecuti/ s M Percede effuſi ſunt.Iſti ſunt qui munera amantes: ⁊ auariciā ſectātes ꝑuertuntiudicia/ mala dant ꝯſilia: ſicut balaam qui volens maledicere populo dei/ cū nō potuit/ malū ꝯſiliū dedit: vt ſcꝫ mitteretmulieres de madian formoſas: cū qͥbus fornicati filij firaetincurrerent iram dei. De qua fornicatiōe legit̉ Nume. xxv.a. Tales ſunt qͥ ꝓpter munera leges condūt iniquas: ꝑueīſa dant ꝯſilia. De qͥbus Eſa. x. a. Uę qui cōdūt leges iniqͥs⁊ ſcribētes iniuſticias/ ſcripſerūt vt opprimerent in iudiciopauperē: ⁊ vim facerent cauſę humiliū populi mei vt eſeſaviduę pręda eorum: ⁊ pupillos diriperent. t Et: ſciicet vę illis qͥ: v In cōtradictionē chorę ꝑierūt. Dehoc Nume. xvj. e. Per quos ſignificant̉ inobediētes qͥ cōItra p̨̄latos ſe erigunt:

8

Psͣ .89.

Horatiueepiſtolis

Mā̄. 57.