EpiſtoleprimeIohannis
a Qui ſcit fratrem ſuum peccareę peccatū nō ad mortem/ petat/ ⁊ddabitur ei vita peccanti nō adē morteꝫ. Eſt peccatū ad mortē:f nō pro illo dico vt roget quis.
Qui ſcit fratrē ſuū ⁊cͣ. Et oſtendit hic ſecūdo ꝙ nō ſolū ꝓnobis ſed ꝓ ꝓximis debemꝰ petere/ dicēs: a ¶ Qui ſcit fratre ſuū peccare peccatū nō ad mortē: id ē qd̓ nō ducatad mortē vel nō obliget: quale eſt veniale: vel etiā mortale: dequo tn̄ pęnitet: ⁊ ita nō eſt in eo finaliter. Un̄: b ¶ Peccatū:nō durās .ſ. vſqꝫ/ ad mortem. Vn̄ dic̄Interlin̄. nō crimīalit̓ vel nō vſqꝫ ad finēvitę. Qui: inqͣꝫ Hoc ſcit: ſcientia experientię in ſeip̄o. Un̄ Ecc̄i. xxxj. b. Cognoſce ex teip̄o q̨̄ ſūt ꝓximi tui: Sic exponit̉:ſi peccatū nō ad mortē ſupponit ꝓ veniali.Uel: Qui ſcit: ſcientia ꝯiecturę/ vel ꝑ ſigna pęnitētię: peccatū peccare nō admortē: id ē qd̓ pęnitet āte mortē et ſi pͥuspeccauit/ Sic expōit̉: ſi peccatū nō ad mortē ſupponit ꝓ mortali: qd̓ tn̄ relinqͥt̉ ante mortē: Qui inqͣꝫ hoc ſcit/ Petat pro eoſecure. Iaco. j. a. Poſtulet aūt in fide/ nihil hęſitās. d Et dabit̉ ei vita. Ei dico peccāti nō ad mortē. Glo. marginal̓loquit̉ de quotidianis ⁊ leuibꝰ: q̨̄ ſicut difficile vitant̉/ facile curant̉: ſi dicto/ vel cogitatu/ vel obliuione/ vel ignorātia peccaſti ꝯfitere fratri: ſicut Iacobꝰ docet vltꝭ. d. Et videt̉ textꝰ eſſeꝯtrariꝰ huic Glo. quę dicit ꝙ dabit̉ ei vita: qꝛ qͥ peccat nō admortē: id ē venialiter: nō amittit vitā: qꝛ nō amittit charitatē.Sol̓o. Dabit̉ ei vita: id ē augmētabit̉. Vel hͦ dicit qꝛ mortꝭ occaſio auferet̉ .ſ. veniale: qd̓ quodāmodo occaſionalit̓ ducit admortē: qꝛ diminuit motū ⁊ feruorē charitatis. Cuꝫ itaqꝫ dicit:Qui ſcit ⁊cͣ. Hęc eſt ſecūda ꝑs huiꝰ qͣrtę partis/ vbi oſtēditꝙ nō ſolū ꝓ nobis debemꝰ petere: ſed ꝓ ſalute ꝓximi. Et cumdicit: Et dabit̉ ei: ponit̉ tertia pars/ vbi oſtendit vtilitatemorādi ꝓ ꝓximis. Sꝫ qꝛ dixerat: ꝙ eſt peccatū nō ad mortem:ꝑ hoc relinquit eſſe peccatū ad morteꝫ: propterea oſtendit qͥdſit illud dicēs ꝓ eo non eſſe ab oībus orandū. Un̄: Eſt autēpeccatum: quaſi non ſolū eſt peccatum non ad mortem ſedſt peccatū ad mortē: id ē qd̓ obligat ad mortē .ſ. mortale. Vel: Ad mortē: id eſt qd̓ durat vſqꝫ ad mortē. Un̄ Interlin̄. vſqꝫ ad finē vitę: Et ẜm hoc peccatū ad mortē ē peccatū in ſpiritūſanctū: qd̓ eſt finalis īpęnitētia. f Nō ꝓ illo dico vt roget qͥs. Sed ꝯtra: de nemine deſperādū eſt dū eſt īvia: Pręterea nōne ei poſſumꝰ īpetrare ⁊ mereri gratiā qͥ eſt īpeccato mortali? Sꝫ ꝓ multis talibꝰ orat eccl̓ia/ neſciēs vtruꝫfinaliter deceſſerīt in mortali. Si dicat ꝙ ſi ſciret eccl̓ia ꝙ aliqͥsmoreret̉ īpęnitens: nō oraret ꝓ illo. Sꝫ ꝯtra. Nullꝰ pōt hͦ ſcire. Si dicis. Immo ꝑ p̨̄ſumptionē: ſed in dubijs interp̄tādū ēin meliorē ꝑtem: ergo adhuc debet eccl̓ia interp̄tari de eo de qhabet p̨̄ſumptionē qͥ morit̉ īpęnitēs ꝙ moriat̉ ſine peccato: g⁊ orare ꝓ illo? Sol̓o pōt intelligi d̓ vtroqꝫ: ⁊ de illo ſcꝫ qͥ adhucviuens eſt in mortali. Et ẜm hoc ſic exponit̉ littera: Nō ꝓ illo dico vt roget qͥs: deſpectiue ſcꝫ: id eſt qͥlibet qͥ ſimiliterin peccato eſt: ſed hō magni meriti vel qͥ eſt ſine peccato mortali/ qꝛ non impetraret. Vel ſic: Non ꝓ illo dico vt rogetqͥs: generali ſcꝫ oratiōe/ q̨̄ eſt in ꝯfeſſiōe generali q̨̄ purgat tm̄venialia: ⁊ mortalia nō: ſed ſi mortale eſt/ debet ꝯfiteri ſacerdoti. Un̄ Glo. Si graue peccatū fuerit/ īduc p̄ſbyteros eccleſię:⁊ ad illoꝝ examē caſtigare. Itē pōt intelligi de illo qͥ in peccato mortali decedit: ⁊ tūc exponit̉ ſic: Nō ꝓ illo dico vt roget qͥs: nec tn̄ ꝓhibeo: īmo ſub dubitatiōe ⁊ opiniōe relinqͦ.q. d. Iohānes d̓ hͦ ē opinio/ vtrū dānatꝭ ꝓſint ſuffragia eccl̓ię.Un̄ nō dico/ nec ſupple ꝓhibeo orare ꝓ illis. q. d. opinionemnō determino. Sꝫ dicūt quidā ꝙ nihil oīno ꝓſint dānatis orationes eccl̓ię. Et hoc ꝓbat ꝑ hoc ꝙ hoſtia frangit̉ tm̄ in tres ꝑtes. Vna ꝓ viuis qͥ ſunt in mūdo: illa ſcꝫ q̨̄ ſumit̉ cū ſanguine.Alia ꝓ his qͥ iā ſunt in ꝑadiſo: nō qꝛ indigeāt/ ſed de ſua liberatione reddit eccl̓ia gratias deo. Tertia ꝓ his qͥ ſunt in purgatorio. Un̄ patet ꝙ dānati nō ꝑticipāt in hoc ſacramento: ergomulto fortiꝰ nec in alijs. Et iſti exponunt ſic litterā: Non dicō: id ē ꝓhibeo. Sed nūqͥd ẜm iſtas orat eccl̓ia ꝓ multis dānatis? Ita: ſed tn̄ nō ſcit ip̄os eſſe dānatos ꝓ qͥbꝰ orat: nec pręſumit. Si em̄ p̨̄ſumeret/ ꝓbabiliter nō oraret: ſicut ꝓ illis nonorat qͥ ſe laqueo ſuſpendūt: ſicut iudas. Et qd̓ obijcit ſi adhucdubitat? ergo interpretari debet in melioreꝫ partē: ergo orare
debet ꝓ illis? Sol̓o. Hoc ꝟbū/ dubia interp̄tāda ſunt in meliorē ꝑtē: ſic ītelligit̉: ꝙ hoc veꝝ eſt qn̄ ęquales p̨̄ſumptiōes verpauciores ſunt ꝯtra meliorē partē qͣꝫ ꝓ ea: ſed ſi plures et eqcicaciores ſunt rōnes vel p̨̄ſumptiōes ꝯtra meliorē ꝑtē: tunc nōoportet nec debet fieri interp̄tatio in meliorē partē. Si gͦ p̄ſū.ptiōes plures ⁊ efficaciores habeat eccleſia de aliquo ꝙ deceſſit īpęnitens: nec ī generali nec in ꝑticulari debet ẜm iſtos orare ꝓ illo. Uerūtamē ſi oraret in generali.etſi ei nō ꝓdeſſet: cederet tn̄ in cōmoduꝫalioꝝ qͥ digni ſunt vt oret̉ ꝓ ipſis. Itē ſūtalij qui dicūt ꝙ valde malis non proſunt.ſed illis qui fecerunt multa bona oꝑa inhac vita/ qͥbus meruerūt/ vt eis ꝓdeſſentſuffragia. Et iſti ſic exponunt: Non ꝓ illo dico vt rogeqͥs: in ſpeciali ſcꝫ: poteſt tamē ꝓ eis orari in generali. Ad illoaūt qd̓ de hoſtia obijcit̉: reſpōdēt/ ꝙ ſpecialiter ꝓ tribꝰ p̄dictiafiunt tres ꝑtes fractiōis: tn̄ generalis intentio eſt in ſacramētoqͣ orat̉ pro illis. Et ſic patet quō hoc exponit̉ vtroqꝫ mō: ſcꝫ vtſi peccatū ad morteꝫ vocet̉ mortale/ in quo aliqͥs eſt adhuc viuens in hac vitā. Itē et ſi peccatū ad mortē accipiat̉ hoc peccatū mortale in quo aliqͥs decedit ab hac vita: id eſt a peccatomortali poſt mortē qd̓ aliqͥs ſecū portat ad īfernū. Ul̓ ſicut diximꝰ pōt tertio modo accipi hoc peccatū ad mortē: ſcꝫ peccatū in ſpiritūſanctū. Peccat̉ em̄ in patrē ⁊ filiū ꝑ fragilitatē humanā: in patrē ꝑ īpotentiā: in filiū ꝑ ignorantiā: ſꝫ in ſpiritūſanctū ꝑ certā maliciā. Et d̓ hoc dicit dn̄s Matth̓. xij. c. Quicūqꝫ dixerit ꝟbū ꝯtra filiū hominis/ remittet̉ ei: qͥ aūt dixeritꝯtra ſpiritūſanctū ꝟbū/ nō remittet̉ ei: neqꝫ in hoc ſęculo: neqꝫin futuro. Et Marci. iij. d. Amē dico vobis quoniā oīa dimittent̉ filijs hoīm peccata ⁊ blaſphemię qͥbꝰ blaſphemauerūt.Qui aūt blaſphemauerit in ſpiritūſanctū/ non habebit remiſſionē in ęternū: ſed reus erit ęterni delicti. Hoc exponit̉ dupliciter. Uno modo ſicut dicit textꝰ negatiue: ⁊ tūc ītelligit̉ ī illopeccato pctm̄ in ſpiritūſanctū: qd̓ dicit̉ finalis īpęnitētia. Illud em̄ nec in hoc ſęculo remittit̉: qꝛ talis morit̉ finaliter impenitens. Itē ī futuro qd̓ ęternaliter puniet̉: nec eſt poſt hāc vitaſtatus in quo poſſint dimitti peccata mortalia. Itē alio modoſic: Nō remittet̉/ vel nō habebit remiſſionē: id ē vix remittet̉:vel vix habebit remiſſionē: ⁊ ſic ītelligit̉ de alijs peccatꝭ in ſpiritūſāctū: q̨̄ ſūt qͥnqꝫ: p̨̄ſūptio/ deſperatio/ pęnitētia d̓ pęnitētia/ īpugnatio agnitę ꝟitatꝭ ⁊ deſtructio frat̓nę charitatis. Sꝫigit̉ intelligat̉ verbū dn̄i negatiue ſicut iacet: ſicut pͥus expoſitū eſt: ſic non eſt niſi vnū peccatū in ſpiritumſanctū: ſcꝫ finalisīpęnitētia qd̓ ſe extēdit ad alia qͥnqꝫ p̨̄dicta: ⁊ tūc ſic exponit̉littera: e ¶ ſt peccatū ad morte̓: id eſt in ſpiritumſanctū.f¶ No ꝓ illo dico: immo ꝓhibeo/ vt roget qͥs. Et tuncqͥs ſumit̉ vniuerſaliter/ vt ſit ſenſus: id eſt ꝓhibeo vt aliqͥs homo oret ꝓ eo qͥ finaliter impęnitens decedit: quia non valeretſua oratio: Vel vt reſoluat̉ ī affirmatiuū p̨̄cęptū: ſic: Dico:id eſt p̨̄cipio: Ut nō aliquis: id eſt nullus/ Roget ꝓ illo:qͥ finalit̓ impęnitēs decedit. Si ꝟo verbū dn̄i exponit̉ pͥuatiue vt peccatū ī ſpiritūſāctū dicat̉ nō remiſſibile .i. vix remiſſibile: tūc ſūt qͥnqꝫ peccata ī ſpiritūſanctū: q̨̄ ſic diſtīguūt̉. Peccat̉ em̄ in ſpiritumſanctū/ aut in ſe/ aut in ſuis donis. Si in ſehoc eſt dupliciter aut nimis extendendo ip̄ius bonitatē: ſicuidicit̉ feciſſe Origenes: qͥ dicit̉ dixiſſe ꝙ deus etiā diabolū ſaluaret ⁊ ꝓ eo ſicut ꝓ homine moriturꝰ: ⁊ ſic ē p̨̄ſumptio. aut nimis diminuendo/ ſicut fecit cain: qͥ dixit Gen̄. iiij. b. Malor ēiniquitas mea qͣꝫ vt veniam merear: ⁊ iudas qui ſemetip̄m deſperās laqueo ſuſpendit: Matth̓. xxvij. a. et ſic eſt deſperatio.De his duobus dicit Psͣ. Incēſa igni ⁊ ſuffoſſa ab increpatione vultꝰ tui peribūt. Si ꝟo impugnat̉ ſpirituſſanctꝰ ī donis:hoc eſt tripliciter: aut in ſe dico impugnāte: aut in ꝓximo: Siin ſe: id eſt in eo qͥ impugnat: ſic eſt pęnitentia de eo qd̓ pęnitūit. Et ꝓpter hoc dicit p̨̄poſitiuus/ ꝙ om̄ia peccata redeunt: qd̓verū eſt quo ad ingratitudinē. Et de hoc dicit Eccꝰ. xxxiiij. o.Qui bapticat̉ a mortuo ⁊ veꝝ tangit mortuū/ qͥd ꝓdeſt lauatio eiꝰ? Si ꝟo in ꝓximo: hoc eſt dupliciter: aut quo ad mtēslectū/ ſic eſt impugnatio agnitę veritatis. vt hoc ſunt heretici:g qͥ ex ſuꝑbia nolūt
DDe peni. diſ. i. qſi ſacerdos. §.poteſt etiā
Ps. 75