Ca.III

g Om̄is qui natꝰ ē ex deo/ pecccatū nō facit: quōniā ſemē ip̄ius ī eo manet: ⁊ non pōt peccare: quoniā r ī ipſo natus ē.In hoc manifeſti ſūt filij deig ⁊ filij diaboli. Om̄is qui noneſt iuſtus nō eſt de deo: ⁊ quihͦ nō diligit fratrē ſuū. Quoniāī hęc eſt annūciatio quā audikſtis ab initio/ vt diliga̓tꝭ alter-

lutrū: Nō ſicut cain qͥ ex maliI gno erat/ ⁊ occidit fratrē ſuū.o Et propter quid occidit eū?h Qm̄ oꝑa eiꝰ maligna erāt: frastris aūt eiꝰ iuſta. Noͣlite mirari fratres ſi odit vos mūdus:t Nōs ſcimꝰ qm̄ trāſlati ſumusde morte ad vitam: qm̄ diligamus fr̄es. Qui nō diligit/ maanet in morte. Oīs qͥ oͣdit fra-

a OOīs qui natus ē ex deo/ peccatū nō facit. hoc intelligēdum eſt per reduplicationē: vel ꝑ appoſitionē: vel de pctōinfidelitatis. b ¶ Natus: ꝑ baptiſmi gratiā: vel ꝑ pęnitentiā:Et inquātū talis peccatū nō facit. Ex hoc etiā ſumūt manichei argumentū ſicnatus eſt ex deo peccatū nonm̄isfacit: ergo a deſtruction ꝯſequētꝭ/ qͥ facitpeccatū nō ē natusex deo. Sꝫ ꝙ ita intelligēdum ſit/ exponit vt ſit ſēſus: ſcꝫ qͣꝫdiu manet in deo: patet ꝑ illud qd̓ ſequit̉c ¶ Quoniā ſemēip̄iꝰ: dei .ſ. d¶ Mrnet in eo: id eſt gratia dei quę in ip̄o ſeminata eſt in baptiſmo: vel in pęnitētia:q. d. in hͦ nemo vosſeducat/ dicendo/ qꝛ vel iuſticia ſit ex homīe: vel cū peccato aliqͥs in deo maneat: qꝛ om̄is iuſticia ē ex deo: ⁊ om̄e peccatū exdiabolo: ſicut dicit Glo. De hoc ſemine Lucꝭ. viij. b. Semeneſt verbū dei. Dixi/ ꝙ talis nō facit peccatū: ⁊ non ſolū hͦ īmoe ¶ ō pōt peccare: quoniā ī ip̄o natus ē: id ē in deoin qͦ peccatū nullū ē. Non pōt peccare. Et exponēdū ē vtpͥus: id eſt qͣꝫdiu manet in deo: vel inqͣꝫtū eſt ex deo. Vel poteſtſic exponi: a ¶ Oīs qui natus eſt ex deo: ꝑ p̨̄deſtinationē: Peccatū non facit: finaliter: ⁊ ſic cętera. Sꝫ hęc expoſitio non ita ꝯuenit litterę ſicut prima. Et qꝛ dixit quoſdā filios diaboli/ oſtēdit q̨̄ ē iſtoꝝ differētia/ dicēs: f ¶ In hoc manifeſti ſunt filij dei ⁊ filij diaboli. quia ſcꝫ illi bona faciunt: iſti mala. Un̄ Matth̓. vij. b. A fructibꝰ eorū cognoſcetiseos. Et hoc ꝓbat ꝑ hoc ꝙ filij diaboli nec deo reddūt qd̓ ſuūeſt nec ꝓximo: qꝛ fratres nō diligūt. Un̄ dicit: g Oīs quinon eſt iuſtus/ ex deo non eſt: et qui non diligit fratrē ſuū/ ſcꝫ nō eſt iuſtus: ergo ex deo nō eſt: et ſi ꝑ creationeꝫ:nō ꝑ imitationē: ergo ecōuerſo: qui fratrē diligit/ iuſtus eſt: qͥaRo. xiij. c. Qui diligit ꝓximū/ legē impleuit. Et hoc ꝓbat/ dicēs: h ¶ Qm̄ hęc eſt annunciatio. Emphatice loquitur:id eſt res digna annūciatiōe: qͣſi dignū eſt hoc/ vt ſemꝑ debeat eſſe in annūciatiōe. Un̄ exp̄ſſius loquit̉/ dicēs: annūciatioqͣſi dixiſſet: res enūciata. Annūciatio dico i Quā audiſtis ab initio: p̨̄dicatiōis noſtrę: vel ꝯuerſatiōis nr̄ę. Et qͥd:k ¶ Ut diligatis alterutrū: ſcꝫ vnus alteꝝ. Sꝫ quare hocmagis dicit/ qͣꝫ vt diligatis deū? Solutio: qꝛ in dilectiōe vximi intelligit̉ dilectio dei. Et hoc eſt qꝛ ꝓximꝰ nō diligit̉ niſi ꝓpter deū: ⁊ hoc finaliter: vnde cauſa finalis primo monet: et ꝓpter hoc in dilectiōe ꝓximi intelligit̉ dilectio dei. Et hoc ē qd̓dicit̉ Ro. xiij. c. Qui diligit ꝓximū ⁊cͣ. Et ſupra. ij. b. Qui diligit fratrē ſuū/ in lumīe eſt: ⁊ ſcādalū in eo nō eſt. Un̄ dicit Glo.Dilectio certū ſignū eſt quo diſcernunt̉ filij dei ⁊ filij diaboli.Alia ſūt cōmunia bonis ⁊ malis. In hͦ fonte non cōicat alienꝰProuerb̓. v. d. Quicqͥd vis/ habe: hͦ ſolū niſi habeas/ nihil tibi ꝓdeſt Alia nō habeas/ hͦ habe/ impleſti legē: plenitudo legꝰcharitas. Ro. xiij. c. dixi: diligatis inuicem: et hoc ex corde ꝟo⁊ puro. ¶ ¶ Non ſicut cain qui ex maligno: id eſt ex diabolo m ¶ Erat: ꝑ imitationē inuidię. Diabolꝰ em̄ amiſſa fęlicitate/ īuidit homini ⁊ eū decępit ⁊ occidit ſpūaliter: qꝛ fuit occaſio peccati qd̓ eſt mors aīę/ ⁊ cauſa mortꝭ corꝑis. Sap̄. ij. d.Inuidia diaboli mors intrauit in orbē terraꝝ: imitant̉ autē illū qͥ ſunt ex ꝑte illiꝰ. Et ꝙ fuit ex maligno patet/ quia: n ¶Etoccidit fratrē ſuū. Gen̄. iiij. b. et Sap̄. x. a. o ¶ Propterqͥd occidit euꝫ? ſupple fuit hoc qd̓ ſequit̉: p Qm̄ operaeius: id ē cain: q Maligna erant: id eſt malo igne īuidięplena. r ¶ Fratris aūt oꝑa: id ē abel erāt bona. q. d. hęc fuitcauſa qͣre occidit. Sua em̄ oꝑa diſplicebant deo: ⁊ oꝑa fratrisplacebāt: ⁊ ꝓpt̓ hͦ ei īuidit: ⁊ ex īuidia occidit/ vt dicit Glo. Oꝑaem̄ cai mala: nō dicit niſi ꝓpt̓ īuidiā ⁊ odiū fratrꝭ. Oꝑa abel iuſta: nō dicit niſi ꝓpt̓ charitatē. Et paulo poſt: Cain recte offere

bat creaturā creatori: ſed nō bn̄ diuidebat: qm̄ credebat placere munera q̨̄ cū odio fratrꝭ offerebat: abei cū dilectiōe obtulit⁊ placuit. Un̄ in epl̓a Iudę. d. Uę illis qͥ in viā cain abierūt.s Nolite mirari. Scd̓a ꝑs capituli in qͣ on̄dit qͣliter ꝓximꝰſit diligēdꝰ. Et diuidit̉ in duas ꝑtes. Primo em̄ on̄dit modūdiligēdi ꝓximū. Secūdo oſtēdit vtilitatēobſeruatiōis huiꝰ mādati/ ibi: In hͦ cogͦſcimus. ⁊cͣ. Modꝰaūt diligēdi ꝓximuꝫꝯſtat ī tribꝰ: qꝛ debetdiligi firmit̉/ efficacit̉⁊ vere. De pͥmo dic̄:Nos ſcimus ⁊cͣ.De ſecūdo dicit: Irhoc cognoſcimꝰcharitatē dei. Detertio dicit: Filiolimei nō diligamꝰv̓bo. Sꝫ qꝛ odiū qͦ eos odit mūdꝰ/ poſſet eū retrahere a mutuo amore: ꝓpterea pͥmo oſtēdit nō eſſe mirādū/ ſi mūdus eosodit/ dicēs: Nolite mirari ſi odit vos mūdꝰ. q. d. ꝓpterodiū mūdi nō debꝫ dilectio vr̄a minui: Nō ē mirādū: qꝛ Ioh̓.xv. c. Si d̓ mūdo fuiſſetꝭ/ mūdꝰ qd̓ ſuū erat diligeret: nō ē curādū d̓ amore eiꝰ: qꝛ fallax ē ⁊ doloſꝰ: ⁊ a deo ſeꝑat Iaco. iiij. aNeſcitꝭ qm̄ amicitia huiꝰ mūdi inimica ē deo. Et on̄dit ꝙ ip̄inō ſūt d̓ mūdo/ dicēs: tNos ſcimꝰ qm̄ trāflati ſumꝰ demorte ad vitā: gr̄ę. vQm̄ diligimꝰ fratres. q. d. ꝑ dilectionē ſumꝰ ſeꝑati a morte: gͦ nō ſumꝰ ī morte: gͦ nō eſt mirandū ſi mūdꝰ nos odit. Et dicit: Trāſlati ſumꝰ ⁊ nō trāſiuimꝰ:qꝛ aliꝰ tulit nos d̓ mūdo/ ⁊ nō ip̄i nos. Et qͥs ē qͥ nos tulit? Filiꝰ dei. Eſa. liij. b. Lāguores nr̄os ip̄e portauit: ⁊ īteriores ⁊ exteriores. Oſeę. xj. a. Ego qͣſi nutriciꝰ ep̄hraim portabā eos inbrachijs meis. Ueꝝ ē extēſis ī cruce. Tūc em̄ ad ſe nos traxitIoh̓. xij. e. Ego ſi exaltatꝰ fuero a t̓ra om̄ia trahā ad meip̄m.Qui gͦ ab ip̄o nō trahit̉ nō eſt: qꝛ Iob. xviij. c. Sociꝰ eſt eiꝰ qͥnō ē. Et ꝓbat qd̓ dixerat ꝑ locū ab oppoſitis: qꝛ x Qui nodiligit: ſicut mūdꝰ. y ¶ Manet: id eſt manſionem habet.In morte: culpę: aqua ꝑ ſe exire nō pōt. Hic dicit Glo.Uitā carnis aīa: vita aīę deꝰ. Corꝑis mors amittere ſpirituꝫ:animę mors amittere deū. Sꝫ querit̉ hic de hoc qd̓ dictū eſt:Trāſlati ſumꝰ ⁊cͣ. qm̄ diligimꝰ. aut loquit̉ de naturali dilectiōe/ aut de gratuita. Si de naturali: ſed illa nō ē meritoria:ergo nō trāſit vel trahit de mūdo. Si de gratuita: gͦ videt̉ ꝙ īplicet dilectionē: ⁊ hoc male: qꝛ nullꝰ ſcit ſe habere charitateꝫ.Solutio. Copulat gratuitā dilectionē: ⁊ loqͥt̉ ꝑ hypotheſim.Un̄ ſenſus ē: id ē/ ſi diligimꝰ fratres/ trāſlati ſumꝰ ⁊cͣ. nec tn̄ ponit̉ implicatiue. Itē q̄rit̉ de Glo. q̨̄ dicit ſuꝑ illud: Nolitę mirari: ꝓpter mūdū nō debet minui dilectio: ergo videt̉ ꝙ ꝓpteraliud poſſit minui. Iteꝫ charitas pōt augeri: ergo pōt minui.Cōtra. Nō pōt puniri ꝑ veniale/ qꝛ ei nō opponit̉: nec ꝑ mortale qꝛ illud oīno tollit. gͦ nullo mō pōt minui. Sol̓o. Charitaspōt augeri ẜm eſſentiā: nō tn̄ pōt minui: ⁊ qd̓ hic dicit̉/ ītelligēdū ē qͦ ad freq̄ntiā motꝰ vel feruorē. Per freq̄ntiā vel feruoreꝫmortꝭ īnuit veniale: Et qd̓ obijcit pōt augeri: gͦ minui? Sol̓o.Hoc ſeqͥt̉ in illis qͣlitatibꝰ q̨̄ ꝑticipāt ẜm magꝭ ⁊ minꝰ naturāſui ꝯtrarij: ſꝫ charitas nll̓o mō ꝑticipat ſuum ꝯtrariū ſcꝫ pctm̄mortale: qꝛ cū eo nullo mō pōt eē a Oīs qͥ odit. alia rō adidē: qꝛ oīs qͥ odit fratrē ſuū/ homicida ē. Un̄ Glo. Siqͥs ꝯtēnebat odiū fratrꝭ ſui: nū ꝯtēnit ī corde ſuo homicidiū?Nō mouet manꝰ ad occidēdū: ⁊ homicida iā tenet̉ viuit ille: ⁊iſte int̓fector iudicat̉. q. d. ml̓tū ē ab hmōi cauēdū. Eſt aūt aliud nō diligere/ ⁊ aliud odire: qꝛ nō diligere ē q̨̄dā pͥuatio: odire poſitio. Sufficiēter gͦ on̄dit ꝙ ſeꝑari debemꝰ a mūdo. Et qꝛnō diligit nos: īmo etiā qꝛ odit nos. Homicida dicit: qꝛ primo ſe interficit: deinde fratrē quē ꝓuocat ad odiū ⁊ rācorē. Etquod dixit ſupra: Qui nō diligit: Intelligēdū eſt de odioocculto. Et ꝓpter hoc quod dicit hic: Qui odit ⁊cͣ. intelligit̉ odiū ꝓgreſſiuū: vn̄ ſemꝑ ſequit̉ mors ſpūalis: ⁊ frequēter

3

Gen̄. 4. b.C

.diſ. i.puro. §. ſi an̄qͣꝫ

ppul

Ioh̓ .15. c.

De. peni. diſ. i. eporro. §. cū ergo6. q. 1. c. ſummaDe. peni. diſ. i. ehomicidiorum