Epiſtoleſecundepetri

a in iuſticia dei noſtri ⁊ ſaluatob ris ieſu chriſti. Gratia vobis? ⁊ pax adimpleatur in cognitione dei ⁊ chriſti ieſu dn̄i noᵉſtri. Quō omnia nobis diu̓iſꝫ nę virtutis ſuę quę ad vitā etpietatē donata ſūt per cogni-

ſi tionē eiꝰ qui vocauit nos propria gloria ⁊ virtu̓te: per quēh̓ maxima ⁊ p̄cioſa nobis prosmiſſa donauit/ vt per hoc efficiamini diuinę conſortes navturę/ fugiētes eius quę in mūdo eſt cōcupiſcētię corruptio-

a ¶ In iuſticia dei nr̄i ⁊ ſaluatoris ieſu chriſti. Hęceſt iuſticia quā ſaluator noſter ī euāgelio on̄dit: vt dicit Glo.Matth̓. v. c. Niſi abundauerit iuſticia veſtra pluſqͣꝫ ſcribarū⁊ phariſęoꝝ: non intrabitis in regnū cęloꝝ. Iuſticia dei. i.quā fecit deꝰ noſter in ipſis. Vn̄ hoc nomē iuſticia cōparataad genitiuū/ ſumituractiue: cōparata aūtad illos in quibꝰ fitformaliter ẜm quoſdam hic terminaturſalutatio: ſꝫ tūc oportet ſupplere ſic his qͥtales ſunt mittit ſalutem ſimon petrus: ⁊illud ẜm alios nō terminat̉ hic: ⁊ tunc ſuſpenſiuū eſt totum apͥncipio vſqꝫ ad illud: Per quē ⁊cͣ. et ſub vna periodo legitur: ⁊ ſic cōtinuatur his .ſ. qui p̨̄dicti ſunt mittit ſimō petrꝰ ⁊cͣ.hāc ſalutē. b ¶ Gratiā vobis ⁊ pax adimpleat̉. Gratia/ vt ſitis in fide cōſtātes ne vacilletis tēptati. Pax/ vt ſitis corde integri ne titubetis: ꝑ diuiſiones hereſum pulſati.c ¶ Adimpleat̉. Utrūqꝫ implet̉ ꝑ oꝑationē: ſed adimplet̉ ꝑlonganimitatē: qn̄ .ſ. eſt perſeuerantia vſqꝫ ad finē. Sed quare hic dicit adimpleat̉: cū ī pͥma epl̓a dixerit/ multiplicet̉.Solutio. Quia hic loquit̉ eis qui iā habēt fidē ⁊ nō indigētniſi vt confirmet̉ ⁊ adimpleat̉: vel qꝛ in prima epl̓a loquebatur incipientibꝰ ẜm ſtatum pn̄tem: vbi multiplicat̉ gr̄a per fidem: in hac vero loquitur perfectioribus ⁊ pro ſtatu futuro:vbi adimplebit̉ ꝑ ſpeciē: vel apertā viſionem: ſic ſoluit Glo.Adīpleat̉ dico/ d. In cognitionē dn̄i nr̄i ieſu chriſti:id eſt vt cognoſcatis dn̄m nr̄m ieſum chriſtū: qꝛ hęc eſt vitaęt̓na: Ioh̓ .xvij. a. Vt cogͦſcant te ſolū veꝝ deū ⁊ quē miſiſtiieſum chriſtum. e ¶ Quo oīa ⁊cͣ. Secūda pars capituli: inqua on̄dit q̨̄ ſūt neceſſaria ad cōſtātiā fidei. Quia duo. Primum eſt cognitio vtilitatis fidei: de qͦ dicit: Quō ⁊cͣ. Secūdum eſt radicatio fidei per opera bona: de qͦ dicit: ibi: Uosaūt curā ⁊cͣ. Utilitas aūt fidei eſt in tribꝰ: qꝛ ꝑ fidem ieſuchriſti ⁊ eius cognitionē data ſunt nobis bona/ per quę ⁊ vitam p̨̄ſentē poſſumus ⁊ bene regere ⁊ bene ordinare. Un̄ dicit. Quō oīa ⁊cͣ. Itē ꝑ quę vitā futurā poſſumus obtinere:Un̄ dicit. Per quē ⁊cͣ. Item ꝑ quę poſſumus huiꝰ mundi mala .ſ. vitare vitia. Unde dicit. Fugiētes. Dicit itaqꝫ.Quō ⁊cͣ. nō eſt ibi periodus: ſed totū dependet a p̨̄cedentibus: In cognitiōe .i. vt cognoſcatis quō .i. qͣꝫ plene et perfecte. k¶ Donata ſunt/ nobis per gratiā ſuā. fOīa .ſ.dona nō īfirmitatis: ſed g¶ Diuinę ꝟtutis ſuę nō modica/ ſꝫ magna: qꝛ h Quę ad vitā in nob̓ ⁊ pietatē ad ꝓximūſunt .ſ. ſufficiētia: vel vita in futuro obtinēdā. i Et pietatēin pn̄ti exercēdā. Dona dico virtutis dedit: ⁊ hoc/ Per cognitionē eiꝰ .ſ. ſaluatoris. l. Qui vocauit nos/ ſpecialiiapl̓os. Mat. iiij. d. et Mar. j. b. m Propͥa gl̓ia/ ſua .ſ. nōnoſtra qͥ eramꝰ idiote ⁊ ſimplices. j. Corꝭ. j. d. Infirma mūdi elegit deus. n ¶ Et virtute .i. miraculis quę coram nobis fecit. Vel ſpecialiꝰ. l¶ Nos .i. me ⁊ iacobū ⁊ iohannē inſua trāſfiguratione in mōte thabor: Matth̓ .xvij. a. vbi eumvidimus in ꝓpria gloria/ quando facies eius reſplēduit ſicutſol ⁊ veſtimēta eius ſicut nix fuerunt alba: ⁊ virtute qn̄ heliā⁊ moyſen cū eo audierūt ⁊ viderūt loquētes. Vnde ⁊ petrusſtupefactus dixit: Faciamus hic tria tabernacula: tibi vnummoyſi vnū ⁊ helię vnū: neſciēs quid diceret. Vel generaliterQui vocauit nos: oēs fideles ad ſalutē. Propt̓ hoc em̄vt ſcꝫ nos ſaluaret miſſus eſt in mundū. Eſa. xliij. c. Propt̓vos emiſi babylonem. Propria gloria ⁊ virtute .ſ. inſua ꝟtute glorioſa: ⁊ ſi apparuit ī infirmitate. Uel Propriagloria ⁊ virtute: meritis: vt de bonis q̨̄ facimus vel habemus propria eius ſit gloria. Et per hoc quod dicit. Uirtute/ notatur difficultas quę eſt ex parte peccatoris redeundiad gratiam. Senſus ergo verborum horum eſt: ꝓpter hocopto vt gratia ⁊ pax vobis adimpleat̉: vt cognoſcatis qͣꝫ vti-

lia ſunt dona quę dedit vobis deus per cognitionē ſui ⁊ fideEt primum eſt ad quod ſunt vtilia: quia ad vitam preſentemordinandā. Vnde dixit: Quę ad vitam. Et ad alia duo q̄ſequunt̉. Et notate q̨̄ tria dixit: Donata diuinę virtuti.et quę ad vitā ⁊c̄. Quibus rn̄dent hęc tria quę ſequunt.Quia qd̓ donat veldat nobis: hͦ ē pietatis ⁊ benignitatꝭ. Ethuic rn̄det. ¶ Quivocauit nos expietate ſua ⁊ benignitate. Itē qꝛ ſolus dat:hͦ eſt virtutis. Et huic reſpondet illud:Propria v̓tute.Item quia tāta datquę ad vitā ſufficiūordinādā: hoc ē bonitatis. Un̄ huic rn̄dit illud. i Propͥagloria. Sequitur ſecunda vtilitas: promiſſio .ſ. vitę ęternęꝫ⁊ adeptio non ſolum apoſtolis qui de iudęis fuerunt: quibusſpecialiter fuit miſſus chriſtus: ſed gentibus qͥ in eum credere voluerunt. Vnde dicit. o ¶ Per quē ſaluatorē .ſ. vel perquę dona: vel per quam cognitionem eius. ¶ Donauitvobis de gentibus conuerſis qui deum carnaliter ſicut nosnon vidiſtis. ꝑ ¶ Haxima ⁊ pręcioſa dona .ſ. vitam ęternam. q ¶ Nobis iudęis .i. de quibus nos apoſtoli ſumus. r ¶ Promīſſa/ per prophetas. Bonum naturęmagnum eſt: bonum gratię maius: ſed bonum glorię maximum. Bonū naturę non dicitur precioſum .i. precio emptū:ſimiliter nec bonum gratię: quia datur ſine precio/ ⁊ gratis.ſed bonum glorię non datur ſine precio: quia non datur ſinemeritis: ⁊ propter hoc dicitur precioſum. Uel ſecūdo modoper quā cognitionē/ donauit ille qui nos vocauit omnibꝰnobis: ⁊ iudęis et gentibus ⁊ conuerſis. Maxima ⁊ precioſa/ per ſpūſſctī ſacramenta: quę ſpūſſanctꝰ nobis reſerauitquę ſunt precioſa: nō qꝛ habent̉ precio: ſed quia ſeruantes faciunt precioſos deo. Notādum autem eſt quod ſpirituſſanctus habetur precio: non inquantū iuſtificans/ ſed inquantūducens in finem ⁊ confirmans: quia radicatio virtutum nonhabetur niſi ꝑ bona opera. Uel tertio modo: Per quę dona/ nobis ſpecialiter apoſtolis/ maxima ⁊ precioſa: id eſtoperationem miraculorum in gentibꝰ: ſicut ꝓmiſerat Ioh̓.xiiij. d. Qui credit in me: opera quę ego facio: ⁊ ipſe faciet: etmaiora horū faciet: Sed quia poſſet aliquis dicere: ſi vobisdonauit: nō ergo nobis. Propterea remouet hoc dicens: tUt per hoc: quaſi non ſolum nobis propter vos donauitſed vt a vobis trāſirēt ad nos: Et hoc eſt: Ut per hoc ⁊c̄.Glo. cōtinuat ei qd̓ dictum eſt. Gratia vobis ſit ⁊ pax. Et ꝑhoc efficiamini conſortes diuinę naturę: ſd eſt quiaper electionem participes: nō vt diuina natura pars ſit noſtri: ſed participes ſitis videndo dn̄m/ diligēdo ⁊ delectādo:Et ſic genitiuus cōſtruitur in habitudine cauſę non materialis/ ſed efficientis formalis ⁊ finalis. Ipſe enim deus qui eſtdiuina natura: et finis noſter ē: ⁊ per gratiam quę informatnos ſuę glorię: nos facit participes. Cōſortes dico/ ita tamenſi fueritis/ v Fugientes corruptionem eius concūpiſcētię: quę ē ī mūdo. Hęc eſt concupiſcentia oculo u.Sed quare non dixit: fugientes concupiſcentiā carnis: vel ſūperbiam vitę? Solutio. Quia concupiſcentia carnis omnino non poteſt deuinci: vnde eam fugere non poſſumus: ſedcōtra eam ſanctificandū ē pręlium vt ſpiritui ſubijciat. Itēntſuperbia vincit̉ reſiſtendo. Vnde in. j. epiſtola. v. c. Cui re ſiſtite fortes in fide: Sed concupiſcentiā mundi omnino poſſūmus euitare: ⁊ ꝓpter hoc eam dicit eſſe fugiendā. Uel ꝑ cori gptionē concupiſcētię accipitur hic libido quę eſt improba veluntas: a qua procedit omne malum. Sic accipitur ſuper iilud Roma. vij. b. Concupiſcentiam neſciebam eſſe peccataniſi lex diceret: Nō ꝯcupiſces. Glo. Bona eſt lex q̨̄ dū coſicupiſcētiā ꝓhibet/ om̄e malū ꝓhibet. Et ſic oſtēdit hic ꝙ pobona quę a deo recępimꝰ poſſumꝰ euitare omne peccatū: eI hęc eſt ianla vt

S