Druckschrift 
7 (1502)
Einzelbild herunterladen
 

Ca.XVII

cere in populum. Et cū nona inueniſſent eos/ trāhebant iabſonem ⁊ quoſdam fratres adprincipes ciuitatis clamātes:c qm̄ hi qͥ vrbē ꝯcitāt: ⁊ huc venerūt quos ſuſcępit iaſon: ethi oēs ꝯtra decreta cęſarꝭ facid unt regē aliū dicētes eē ieſū.ē Cōcitauerūt aūt plebē ⁊ pͥncif pes ciuitatꝭ audiētes hęc. Etgͦ accępta ſatiſfactiōe̓ a iaſone ⁊h a cęterꝭ: dimiſerūt eos. Fratres v̓o ꝯfeſtim ꝑ noctē dimii ſerūt paulū ⁊ ſila in beroam.k Qui cū veniſſent ī ſynagogāl iudeoꝝ introierūt. Hi auteminerāt noͣbiliores eoꝝ qͥ ſūt theſſalonicę: qͥ ſuſcęperūt verbūcū oī auiditate: quotidie ſcrun tantes ſcripturas/ ſi hęc ita ſeo hr̄ent. Et multi qͥdē crediderūt ex eiſ: ⁊ gētiliū mulierū hopͦ neſtarū: et viri nō pauci. Cūq̇ aūt cognouiſſent ī theſſalonir̄ca iudęi: qꝛ et bēroę p̨̄dicatūs ē aͦ paulo verbū dei: venerūt⁊ illuc cōmouētes ⁊ turbātesmultitudinē. Statimqꝫ tuncpaulū dimiſer̄t fratres/ vt iretvſqꝫ ad mare. Silas aūt ⁊ tit motheꝰ remāſerūt ibi. Qui autem deducebāt paulū: ꝑduxerūt eum vſqꝫ athenis: ⁊ acycępto mādato ab eo ad ſilamet timotheum vt qͣꝫ celerit̓ ve-

z nirent ad illum/ profecti ſunt.a Paulus aūt cū athenis eosb expectaret/ incitabat̉ ſpiritu̓seius in ipſo/ videns idolatrięc deditam ciuitatem. Diſputabat igitur in ſynagoga cū iuddęis ⁊ colentibus/ ⁊ in foro ꝑomnes dies ad eoſ qui audieērant. Quidam autem epicuf rei ⁊ ſtdici philoſophi diſſerebant cum eo: ⁊ quidam dicegbant: Quid vult ſeminiuerbius hic dicere? Alij v̓o nouoꝝh dęmonioꝝ videtur annūciator eſſe: quia ieſū ⁊ reſurrectionē annūciabat eis. Et api prehenſum eum ad ariopagūduxerunt dicentes: Poſſumkſcire quę ē hęc noua quę a tedicitur doctrina? Noua enimquędam infers auribus noiſtris. Uolumus ergo ſcire qͥdnam velint hęc eſſe. Atheniēſes autē omnes ⁊ aduenę hoin ſpites ad nihil aliud vacabātI niſi aūt dicere aūt audire aliquid noui. Stans autē paulus ī medio ariopagi/ ait: Uipri athenienſes per omnia quaſi ſuꝑſtioſos vos video. Pręq̄ teriēs enī ⁊ vidēs ſimulacraveſtra: inueni ⁊ aram in quaęſcriptum erat: Ignoto deo.Quod ergo ignorātes colitꝭxͣ hͦ ego ānūciō vob̓. Deꝰ qͥ fecit

Crahebāt: putabāt eos ab eo occultatos. b Et qͦſdāfratres. In gręco addit̉ / alios ꝑ qd̓ īnuit̉ iaſonē fuiſſe fratrē.c¶ iſapl̓i ⁊ eoꝝ ſucceſſores: ſupple ſūt. d Regē alium.qd̓ eſt ꝯͣ decretū cęſarꝭ. Ioh̓. xix. c. Qui ſe regē facit ꝯͣdicit cęſari. Apl̓i dicebāt chriſtū regē iudęoꝝ .i. ꝯfitētiū: Un̄ ⁊ iudęichriſtū accuſauerāt.eiCōcitauerunt:pſi pͥus ꝯcitati. f¶diēteqꝫ qdeſe.debāt ⁊ excuſabāt. gͦgatiſfactiōe: pecuniaria vel corꝑalivel qꝛ negauit ſe ſuſcępiſſe eos: Et ſic cōtra ꝯſcīam: gͦ peccauit mortaliter: ſicutananiaſ. sͣ. v. a. Sol̓.Hoc mēdacium fuitofficioſū: qꝛ ꝓfuit n̄nocuit: illud nocuit ⁊nō ꝓfuit. Itē licet fecerit ꝯͣ ꝯſcīaꝫ rei: nōtn̄ fecit ꝯͣ ꝯſcīaꝫ factivel faciēdi: qꝛ ꝯſcientia dictabat ei ꝙ nōdeberet alit̓ dicere: ⁊ſi diceret peccaretmortalit̓ ꝓdēdo homines vtiles eccl̓ięh¶ Fratreſ ꝟo ⁊c̄Scd̓a ꝑs. i6roā: ciuitas. Inſynagogam. Fortitudo fidei oſtendit̉qͥ ꝓ iudęoꝝ ꝑſecutione loqͥ nō ceſſant.Hi aūt/ qͥ ſuſcęperūt eos ī beroa. mMobiliores/ genere vel animoScrutātes. Ioh̓.v .ſ. Scrutare ſcripturas ⁊cͣ. o Etnulti/ de beroa. pͥEt viri/ vl̓ virorū.q IIn theſſalonica exiſtentes. Et berōę: pret̓ theſalonicā. s A paulo/ qͥ erat dux ꝟbi: etideo poſtea ſolꝰ dimiſſus eſt vt iret ad mare. t¶ Ibi beroę.v Uſqꝫ athenis/ ciuitatē atticę. x t accępto mādatoꝟbo vel per epl̓am. y Ab eo/ paulo. z Profecti/ abathenis fratres qͥ deduxerāt paulū. Quidā putāt dictū de ſila ⁊ timotheo ad paulū ꝓfectꝭ. a aulꝰ aūt. Tertia ꝑs.b Spūs/ meus ad cōpatiēdū nō malicię eoꝝ ſꝫ naturę: ſicuchriſtꝰ fremuit ī ſuſcitatiōe lazari: Ioh̓. xj. d. Et dauid abſalon. ij. Regꝭ. xviij. g. c Diſputabat: inſtigante ſpiritu.d¶ Et colētibꝰ/ deū vl̓ deos gētilibꝰ. e Epicurei: ab auctore ſuo qͥ d̓r voluptatꝭ aſſertor/ cuiꝰ traditiōes ſequētes fęlicitatē hoīs ſolā corꝑis voluptatē dicebāt. f¶ Et ſtoici/ gręce: latine elemēta ꝯtēdebāt oīa pctā eſſe paria: fęlicitatē in ſola animi ꝟtute ponētes: qͥ int̓ ſe diſſidētes apl̓m vnanimit̉ impugnabāt: qꝛ hoīem docebat beatū fore ī corꝑe ⁊ ī aīa: nō inp̄ſenti nec ex ſe/ ſꝫ gr̄a dei ī reſurrectiōe ꝑ ieſū chriſtū. g Seminiuerbiꝰ: qꝛ ſemē eſt verbū. Lucꝭ. viij. b. Et .j. Corꝭ. ix.b. Si nos vobis ſpūalia ſemīauimꝰ ⁊cͣ. Augꝰ. Irridendo dicūt ſꝫ nos nō reſpuimꝰ: qꝛ ꝟbi ſemīator erat ⁊ meſſor morū:qd̓ ⁊ nos facimꝰ. h Dęmonioꝝ. Hoc nomē audierant aludęis eſſe ab omīabile: ideo ei cōꝑant doctrinā pauli: vl̓ iudei

ſūt .ſ. qͥ hͦ dicūt: ſaducęi negātes reſurrectionē cū epicuris: quidicūt ſpiritū mori cum corꝑe. i Ariopagū/ Nomen curię athenienſis ab arios idolo martis: ⁊ pagos qd̓ eſt villa.k¶ Hęc noua: quantū ad opinionē hoc dicentiū: non quātū ad veritatē: quia nihil nouū ſub ſole: Eccͣs. j. b. Vel Noua/ quantū ad genera ⁊ ſpecies: non quātum ad indiuidua.l Scire/ qͣlia ſintet ad qͥd tendant. in Ad nihil aliud:Ideo interrogabātqualis eſſet doctrinapauli. n Audire/ diſcere. o Aliqͥd noui: non vt firmiter crederēt/ ſꝫ tm̄mirarent̉. p Peroīa .i. oīm genera.Uel Per oīa dogmata. ¶¶ Simulacra/ deoꝝ nobisnotoꝝ. r Scriptū: ſingulis aris inſcriptū erat cui eſſētdedicatę. s Ignoto deo: ſupplededicata ē hęc ara.Et vn̄ hoc? d̓r in hiſtorijs: qꝛ in paſſiōedn̄i qn̄ factę ſūt tenebrę per tres horas:Matth̓ .xxvij. e.per totam terram: ꝑcęperunt athenienſes non eſſe eclipſimſol is naturalē: quāimpoſſibile eſt fieriluna qͥntadecima: ſꝫnec tamdiu durat: etſenſerunt aliquā eſſevirtutem ſupra naturam ſolis ⁊ planetarum quę hoc faceretet deus eſſet: quē qꝛignorabant quis eſſet vocauerunt ignotum deum: et ſic colebant eū. t Qd̓ergo ignorantes.ſ. qd̓ ara confitetur colitiſ: quia aram eiꝰ habetis. v¶ Hocego/ non noua vt dicitis ſed illud ignotum. x Annūcio:vt iam nō ſit ignotus deus. B. Notus in iudęa deus: ſed nōrecęptꝰ. Ignotus achaię licet per multa quęſituſ. Ideo ignorās ignorabit̉ .j. Corꝭ. xiiij. g. Pręuaricator dānabit̉ neut̓ immunis a culpa: ſed excuſabilior qui fidem non obtulit chriſtoquem neſciuit: qͣꝫ qui manus iniecit in chriſtum quem ſciuit.Dicitur autem deus ignotus quem nemo nouit vt eſt: Nemo enī nouit filium niſi pater ⁊cͣ. Matth̓. xj. d. Sic erat ignotus ⁊ paulo. Vel dicitur ſimpliciter ignotus: quia a gentilibus ignoratus. y Deus qui fecit/ Per creaturas notificat creatorem. Et nota ſermonis ordinē. Primo docet vnūeſſe deum creatorem omniū: deinde idolorum opinionem deſtruit: eo ꝙ ſaxeis non includatur templis: nec egeat ſanguine victimarum omniū dominꝰ: tandem aſtruit eum ad cuiusſimilitudinem factus eſt homo: non eſſe metallis ſimilem:erroris remedium docens pęnitentiam. Et congrue: quia ſiprius cultus idolorum deſtrueret non audiretur a gentibus.Unum autem aſſerens deum/ dicit per chriſtum ſalutem nobis datam: quem tn̄ magis hominem qͣꝫ deum nominat: incipiens ab his que

j. 18. g.

E

Al̓. ⁊iudico

I

gͣ. 54. c.Psͣ .145.

Psͣ. 75.

d 4