Druckschrift 
7 (1502)
Einzelbild herunterladen
 

Ca.XV

tacuerunt reſpondit iacobusdicēs: Uiri fratres audite meSimon narrauit quemadmoa dum primū deus viſitauit ſue mere ex gentibus populū nod mini ſuo: vt huic concordantē verba prophetarum: ſicut ſcriſꝫ ptum eſt. Poſt hęc rēuertaret reędificabo tabernaculumdauid qd̓ decidit: ⁊ diruta eiꝰreędificabo ⁊ erigam illud: vth requirant cęte̓ri hominū dominū: et omnes gentes ſuperkquas inu̓ocatū eſt nomen meium/ dicit dn̄s faciēs hęc. Noin tum a ſęculo eſt dn̄o opus ſu-

Ium. Propter qd̓ ēgo iudicop non inquietari eoſ qui ex gentibus conuertunt̉ ad deum: ſꝫſcribere ad eos vt abſtineants ſe a̓ contaminationibꝰ ſimulatcrorum/ ⁊ fornicatiōe/ ⁊ ſuffocatis ⁊ ſanguine. Moyſesenī a temporibꝰ antiquis habet in ſingulis ciuitatibꝰ quieum prędicent in ſynagogis:vbi per omne ſabbatum legiItur. Tunc pla̓cuit apoſtolis ⁊ſenioribuſ cum omni eccleſiaa eligere viroͣs ex eis: et mittereantiochiam cum paulo ⁊ barnaba/ iudam qui cognoīabat̉

e Uiſitauit: quia infirmę erāt. Et infirma mūdi eleus. j. Corꝭ. jͣ. d. id eſt viſitando voluit. b Ex gentil̓Iſa. lxv. a. Ecce ego ad gentes q̨̄ neſciebāt̉ me. Et lv. b.ce gentes quas neſciebas vocabis c Nomini ſuo: vt vocētur populus dei. Oſeę. j. d. Et. j. Pet̓. ij. b. d t huicjmoni vl̓ ẜmoni. eUerba ꝓphetaꝝdicit/ licet de vno tm̄faciat mētionem: qꝛvnus eſt liber duodecim prophetarum: ⁊omnes cōmunicantilli libro. Uel Interlin̄. ſoluit. Uerba: de ſalute gentiūagentia. f¶ Scriptum: Amos. vltꝭ.c. ẜm aliā lr̄am. ęRReuertar: ad litteram poſt trāſmigrationem ⁊ captiuit atem iudęorum ⁊ deſtructionem tabernaculi reduxit eos dn̄sin hieruſalem: et reędificauerunt hieruſalem ⁊ templum: itavt gentes hęc vidētes laudarent deū. Sed de hoc nihil ad p̨̄ens: Sed myſtice conſonat ei qd̓ dictū eſt. sͣ. proximo. c. Dimiſit eos .ſ. gētes ingredi vias ſuas. Sꝫ poſt hęc reuertatad eos: ⁊ reędificabo in eis tabernacl̓m dauid .i. fidēoando ꝑ quā purificent̉. Hoc ītendūt ſimō ⁊ iacobus. Vl̓ tabernaculum vmbra legis eſt/ phariſęoꝝ traditionibꝰ corrupta: quę dn̄o in carne apparente per gratiam ⁊ fidem erecta eſtvt non tm̄ iudęi ſed ⁊ gentes nomen eius requirāt h Cęteri/ pręter iudęos chriſto credentes. i Dn̄m: qui bene fecit iſraeli in ſe confidenti. k Inuocatum / a ſacerdotibꝰ inbaptiſmo. Numeri. vj. d. Inuocabunt nomen meū ſuper filios iſrael. Et ponitur hic pręteritum pro futuro more ꝓphetico i. inuocabitur. l Hęc quę prophetata erant implens.m A ſęculo/ pręſciuit ab ęterno qd̓ futurū erat ī gentibus.ni Ego concordans petro. o Iudico. Recte iudicat qd̓trium teſtimonio cōfirmatur: duorum .ſ. apoſtoloꝝ ⁊ ꝓphetę.Deut̓. xix. d. In ore duorum vel trium teſtium. p Noninquietari. Glo. Quod deus ędificat homo non inquietet.Sed quare iudicat ⁊ diffinit iacobus ⁊ non petrus? Sol̓. Qꝛerat epiſcopus hieroſolymitanꝰ: ⁊ quia ibi mota erat quęſtioad ipſum ſpectabat ſolutio. q Scribere iudicio. r Utabſtineant: hęc ſit eorum circūciſio. s. AA contaminationibꝰ cultibus. t Et fornicatione: vt caſti ſint: ad q̨̄maxime pronę erant gentes. v Et ſanguine: ne bibantſanguinem dijs ſuis īmolatum ẜm priſtinū morē. Quare autem ſuffocatum perhibuerit: non ſatis patet ſicut dicitur ī hiſtorijs. Primū prohibet̉ propter cultū vnius dei: ſecundumꝓpter moralia decalogi: tertiū ⁊ quartum ꝓpter ſobrietatē ethoneſtatem. Inhoneſtū enī eſt ⁊ aſcribitur guloſitati vel auaricię comedere ſuffocatū morticinū .ſ. vl̓ a beſtia iugulatū et īparte comeſtū. Item leccacitatis eſt ſic occidere volatilia vtnō extrahat̉ ſanguis: qd̓ faciūt leccatores/ vt carnes ſint teneriores. Hęc duo vltima dicit. B. in Glo. ad tempus prohibita gentibus donec confirmati eſſēt in euangelio: ſed poſtmodum conceſſa pro īueterata gentilitatis ꝯſuetudine: Sedne putentur eadem perfectioribꝰ ſufficere/ ſtatim ſignanter addit: x Moyſes enī ⁊cͣ. Quaſi et ſi pręcęptoꝝ acerbitate non grauentur modo: poſtmodum tn̄ cum ad lectionē moyſi ⁊ ꝓphetarum ꝯuenerint/ paulatim vitę inſtituta ⁊ ſeruandęinuicem dilectionis iura ſuſcipient. Primitiuā enī eccleſiamadhuc iudaięantem: hoc ſabbatis celebraſſe conſtat. Et notaꝙ obſeruantia legalium vtilis fuit ⁊ neceſſaria ante paſſionē

chriſti/ et erat peccatū non ſeruare: A paſſione vſqꝫ ad confirmationē diſcipuloꝝ in fide chriſti ⁊ euāgelij indifferētia erātlegalia: poſt confirmationē vero abolita/ et peccatū erat ſeruare ea: qd̓ patet Gal̓. v. b. Unde ī illo medio ſtatu potuit dici gentibꝰ vt audirēt ea nō vt facerēt/ ſꝫ vt ſpūalit̓ ītelligerēt:et etiā ſic in fide ꝯfirmarent̉: Poteſt etiādici iacobū hͦ dixiſſe/ non vt artaret eoſad legē: ſed vt honorifice duceret̉ ſynaoga ad ſepulchꝝ.Et ne oīno gētes deſpicerēt legem / ſi nihil imponeret̉ eis d̓legalibꝰ: ideo ad tēpus hęc duo ꝓhibita ſunt .ſ. qͣꝫdiu fuer̄tlegalia īdifferentia.Et hęc duo p̨̄cipuead quę ꝓniores erātSed ꝯtra hanc. B.ſententiā opponit̉ qd̓dicit̉ in textu: Hęcneceſſaria. Rab̓.autē dicit neceſſariaeſſe ſine qͥbꝰ nō eſt ſalus: ergo ſimpliciter/ nō ad tp̄s ꝓhibita. Itē videt̉ hocipſumaſtruere. Hieroꝰ: ſuꝑ illud Ecech̓. xliiij. g. Morticinum etcaptum a beſtis de auibꝰ ⁊ de pecoribꝰ nō comedēt ſacerdotes: dicēs. Et hic ponit̉ ī illa Glo. Hoc p̨̄cęptū ꝯuenit ẜuareillis qͥ vncti ſunt oleo ſpūali: ergo ⁊cͣ. Si ꝯcedit̉. Cōtra .j. Timoth̓. iiij. b. Nihil reijciendū eſt qd̓ cum gratiarumactionepercipit̉. Et Roma. xiiij. c. Scio qꝛ nihil īmūdū ⁊cͣ. et. jͣ. eodē. d. Oīa qͥdē mūda ſūt. Ergo licet eis vti. Sol̓. ẜm Bed.dicēdū ꝙ neceſſaria dicunt̉ vtilia. Et intelligit̉ dictū de idolatria ⁊ fornicatiōe. Ad aliud dicendū ꝙ Rab̓. et Beda de hͦ diuerſa ſentiunt. Un̄ ẜm Bedā nō eſt incōueniēs: ſꝫ Rab̓. dicitfalſum: vel ecōuerſo. Hieroꝰ aūt non dicit ꝙ ſit neceſſe ſeruare ſed ꝯueniens. Et hͦ verū eſt ꝓpter p̨̄dictas rationes: vt .ſ. nota auaricię ⁊ leccacitatꝭ declinet̉. Ul̓ ſi vis dicere ꝙ ſit neceſſe: verum eſt ẜm veritatē ꝓut accipiunt̉ hic: et tenemur ad eaſicut ad alia: nō ad tempus ſed ſemꝑ: et ſunt p̨̄cepta non veteris ſed nouę legis. Intelligit̉ aūt non de quolibet/ ſed de ſanguine humano/ qui effundi ꝓhibet̉: ẜm Glo. Vt quę ſibi nonvult fieri/ alteri nō faciat: Tob̓. iiij. c. Qd̓ eſt īferiꝰ p̨̄cęptū dilectionis ꝓximi: quo ſuꝑius eſt illud Mat. vij. b. Quęcunqꝫvultis vt faciāt ⁊cͣ. Per pͥmū malicia cōpeſcit̉: per ſecūdū benignitas ꝓpagatur: qd̓ quaſi rudibꝰ necdum imponūt. Moyſes enī ⁊cͣ. quaſi ibi paulatim diſcere poterunt integrā dilectionē proximi. Similiter intelligit̉ ſuffocatū non iugulatūa beſtia ſed coartatur ad oppreſſionem quę fit inter hoīes: qn̄maior opprimit minorem et ſuffocat: et ſic idem prohibeturhinc ⁊ inde .ſ. vt qd̓ ſibi non vult fieri non faciat alij: et ſic nulla eſt contrarietas inter hieronymū et rabanū et bedam. Sedadhuc quęritur: quare hęc ſententia diffinitiua non declarat̉:Magis enī debuit poni nomen ſpeciei qͣꝫ nomen generis: vtdiceretur a quo ſaguine ⁊ a quo ſuffocato? Sol̓. duplex. Vnaquia ſcribebatur gentibus habentibꝰ vſum comedēdi ſanguinem: quibus non erat abominabilis ſanguis niſi humanus:Unde ſciebant apoſtoli ꝙ ſic intelligeretur: et ſic plana ē ſententia reſpectu eorum ad quos mittebat̉. Alia vt ſeruareturmyſticus ſenſus: quia comedere ſuffocatum eſt imitari eum qͦper confeſſionem non eijcit ſanguinem peccati. Moyſesenī ⁊cͣ. Sic iunge ne ſentētia ſit dubia. Ideo iudico non tm̄dicere ſꝫ ſcribere: qꝛ ſcpͥtura moyſi q̄ mādat̉ circūciſio ſingul̓ſabbatꝭ legit̉. y Tūc. Tertia pars Dicēte petro/ narrātibꝰpaulo ⁊ barnaba/ iudicāte iacobo: merito z Placuit/ cōmēdare legatꝭ fidelibus. a¶ Uiros p̨̄ter apīos ⁊ ſeniores.G Primos qui non

I

Bs. 9. 6

sͣ. 13. d.

xt

o 2