Druckschrift 
7 (1502)
Einzelbild herunterladen
 

Actuū apoſtolorūLibri

T quidam Ca. XVgde̓ſcendētes de iudęadocebant fratres: quianiſi circumcidamini ẜm morēe moyſi non poteſtis ſaluari.Facta ergo ſeditione non migͦ nima/ paulo ⁊ barnabę aduerſus illos/ ſtatuerunt vt aſcenderent paulus ⁊ barnabas: etkquidam alij ex alijs ad apoi ſtolos ⁊ preſbyteros in hieruin ſalem/ ſuꝑ hac quęſtione. Illiergo deducti ab eccleſia pertranſibant phęnicem ⁊ ſamariam: narrantes conuerſationnem gentium: ⁊ faciebāt gaudium magnum omnibus fratribus. Cum autem veniſſenthieroſolymā ſuſcępti ſunt abeccleſia ⁊ ab apoſtolis ⁊ ſenioribus/ annūciantes quāta deous feciſſet cū illis. Surrexer̄t.pͦ autem quidam de hęreſi phariſęorum qui crediderunt dicentes: quia oportet circūcidiA eos: tpręcipere quoqꝫ ſe ruare

s legem moyſi. Conuenerūtqꝫapoſtoli ⁊ ſeniores videre deverbo hoc. Cum autem magt naͣ conquiſitio fieret/ ſurgensv pe̓trus dixit ad eos. Uiri frax tres vos ſcitis quoniā ab antiquis diebus in nobis elegitdeus per os meum audire gētes verbum euangelij ⁊ credea re. Et qui nouit corda deus:b te̓ſtimonium perhibuit danscillis ſpiritūſanctum ſicut ⁊ nō8 bis ⁊ nihil diſcreuit inter nosf et illos: fide purificans cordaſꝫ eorum. Nu̓nc ergo quid temptatis deum/ imponere iugūl ſuper ceruices diſcipulorum:in qd̓ neqꝫ nos ne̓qꝫ patres nonſtri portare potuimꝰ? Sꝫ pe̓ro gratiam dn̄i ieſu chriſti credimus ſaluari quemadmodumſͦ ēt illi. Tacuit autē omnis multitudo ⁊ audiebant barnabāet paulum narrantes quantadeus feciſſet ſigna ⁊ prodigiar in gentibꝰ per eos. Et poſtqͣꝫ

T quidam deſcēdentes Expoſi. Capi. XV.CHoc capitulū diuidit̉ in quattuor partes. In primadicit̉ de diſſenſione orta antiochię ꝓpter eos qͥ dicebant conuerſos ex gentibꝰ debere circūcidi ⁊ ſeruare legem:pro quo barnabas ⁊ paulus miſſi ſunt ad apoſtolos in hieruſalem. In ſecūda dicitur quid apoſtoli ⁊ſeniores ad hoc reſponderūt: ibi: Cōuener̄tqꝫ apoſtoli. In tertia ꝙ miſerunt per nūcios epiſtolam ſententiā ſuācontinētē: ibi: Tūcplacuit. In quarta de diſſenſione inibarnabā ⁊ paulū ꝓmarco ⁊ ſeꝑatiōe eorum: ibi: Poſt aliquot autē dies.Dicit ergo: a Etquidam/ de iudęischriſtiani quidem: ſꝫadhuc iudaizantes.b Deſcēdentes.ẜm ſitū loci: vel paruitatem ſenſus. c De iudęa: ꝟa confeſſione. d Fratres/ de gentibꝰ credentes. e Nō poteſtis: nō ſufficit ſola circūciſio ſpiritualis. Facta/ a iudeis. s Paulo.contra paulum: vela paulo ⁊ barnaba?iudęoſ. h. Statuerunt: illi iudęi ⁊ fratres quos docebantcircūcidi et etiā ipſi apoſtoli. i Ut aſcenderēt/ ſitu loci vl̓altitudine ſenſꝰ. k Alij: ex vtriſqꝫ diſſentiētibꝰ. De hac aſcēſione Gal̓. ij. a. Poſt annos quattuordecim aſcendi ⁊cͣ. Undeprobat. B. in eadem Glo. Paulum in eodem anno quo chriſtus paſſus eſt conuerſū: ſic Petrus ⁊ paulus poſt paſſionēchriſti āno triceſimonono .i. neronis vltimo paſſi ſunt: Petrꝰꝟo ſedit romę epiſcopus vigintiqͥnqꝫ annis: quibus ſi addasquattuordecī p̄dictꝭ/ erūt trigintanouē: et ſic eodē qͣrtodecimo anno quo paulus venit hieruſalē: petrꝰ iuit romam: quarto anno claudij qui ⁊ ipſe erat quartuſdecimꝰ a ꝯuerſione pauli ⁊ paſſione chriſti. Qd̓ verū eſt de anno emergenti/ cōputando .ſ. a paſſione chriſti: de anno autem vſuali qui incipit a ianuario non eſt verum: quia in ianuario ſequētis anni ꝯuerſus.Ideo dicit magiſter in hiſtorijs ipſum ꝯuerſum ſecūdo annoa paſſione: anno inquam vſuali non emergenti. l Et preſbyteros/ ętate vel gradu. Deut̓. xvij. b. Si difficile ⁊ ambiguū. Et Malach̓. ij. b. Labia ſacerdotis cuſtodiūt ſcientiam.m Illi/ qui ſtatuti ſūt vt aſcenderēt ab eccleſia ātiochię quādixerat congregatā. n Et faciebant gaudiū/ charitascongaudet veritati .j. Corꝭ. xiij. c. o Surrexerunt: corpore: vel īcōtinētia animi. p DDe hęreſi/ qui priꝰ phariſęi: modo in chriſtum credebant. q Pręciꝑe/ oportet vos o iudices. r Seruare/ gentiles chriſto credētes: Hoc erroredecępti galatę circumciſionē cū baptiſmi gratia miſcebant.s Cōuenerūtqꝫ ad audiendā vtriuſqꝫ partis ſentētiā: primo illoꝝ denūciationē: hinc habetur exemplū faciēdi conuentus ad diſcernendū quę neceſſaria ſunt. t Conquiſitiovtriuſqꝫ partis inter iudices. v Petrus/ frequent̓ ſurgere dicit̉: et pro omnibꝰ loquitur qͣſi princeps. x Ab anti-

quis: ex quo corneliꝰ bapticatus eſt. sͣ. x. g. y Deus nōego propria volūtate: ſed qͥ cornelio on̄dit ⁊ mihi. z Peros meū: non alterius ex apoſtolis qͣſi qui primus predicauigentibus: primus ab eis excutiam iugū legis: Eunucho enīphilippus diaconꝰ non apoſtolus p̨̄dicauit. sͣ. viij. g. a 1Forda/ veram eorum fidem. b Teſtimoniū: ſine quo nō auderem. Sicutet nobis/ in liguisvarijs. d Nihildiſcreuit: eundemdans ſpiritum ⁊ eadem dona. e Inter nos: circumciſos ⁊ incircumciſos.f Fide: non circūciſione. Roma. x. c.Non ē diſtinctio iudęi ⁊ gręci. g ūcergo ex quo teſtimonium perhibuitdeus. h Quid tēptatis: qͣſi eius teſtimonio non credentes: qͣſi hoc n̄ facimꝰnos / ſꝫ vos. ¶Deum: qui ſpiritum dedit incircūciſis. KIugum/ circumciſionis ⁊ ſeruitutē legis: quia vbi ſpiritꝰdn̄i ibi libertas. ij.Corꝭ. iij. d. l¶Diſcipuloꝝ robur fidei credētiū. Deut̓.vj. c. Non temptabis dn̄m deum tuū.B. Deum temptatqui aliter qͣꝫ ipſe pręcipit facere laborat: qui pręcepta eius ſine gratia ſe poſſe implere confidit. m Neqꝫ patres: quia nō potuerūt omniaquę in lege erant obſeruare pro intolerabili grauitate: et ideoobnoxij maledictioni. Deut̓. xxvij. d. Maledictus qui nō permanſerit ⁊cͣ. Idem Gal̓. iij. b. qd̓ verū eſt de maledictione pęnę. Vel expone. Neqꝫ potuimꝰ .i. vix potuimꝰ. n Qgratiam/ gratuitū donū dei ſine operibꝰ legis. o Crmus/ etiam nos circūciſi. p Et illi/ gentiles credunt. Velpatres noſtri iugum legis portare non valentes/ per gratiamſe ſaluos fieri crediderunt. Abacuk. ij. a. Iuſtus ex fide viuit.Unde ſacramenta: etſi ꝓ diuerſis temporibꝰ mutata ad vnitatem tn̄ fidei concorditer currebant. Ideo petrus graue ſugum tollere vult vt ſuaue imponat libertatꝭ. Ex pręmiſſis oritur quęſtio: vtrum lex grauior ſit an euangeliū: an paria ſint.Et videtur euāgeliū grauius: quia cohibet animū cū manu:et lex manum tm̄. Contra. Matth̓. xj. d. Iugum meum ſuaue eſt. Item multo plura pręcipiunt̉ ī lege: vt hic dicitur. Ꝙęque grauia ſint videtur per illud Ezech̓ .j. d. Rota in rota.Sol̓o. Poſſunt conſiderari ẜm ſubſtantiam pręcęptorum: vtde manu ⁊ animo: ſic difficilius eſt euangelium: vel quantumad motum/ quia timor in lege mouet/ amor in euangello: ⁊ ſicleuius/ vel quantum ad numerū: ſic lex grauior. Si autem ſexſpiritualiter intelligatur/ ęque ſunt grauia: quia tunc eſt rota īrota: vnum ī altero ſicut pręmiſſum eſt: in qͦ ⁊ patres per gratiam ſunt ſaluati. Matth̓ .xxj. a. Qui pręibant ⁊ qui ſequebatur clamabant oſanna filio dauid. q CTacuit autem omnis multitudo. Nota ordinem loquentium: quia ſingulitloquentibus tacent: prius petro/ deinde barnabę ⁊ pauio.r In gentibus: quia pręputium non impedit virtutes.☞ Uiſitauit: quis

ſ

A

ABal̓. 5. a.

B

Al̓. xp̄cipue