EpiſtoleadRoman
a Nūqͥd ſic offenderūt vt cadeb rēt? Abſit. Sed illorū delictos ſalꝰ eſt gētibꝰ vt illos ęmulēt̉.Ꝙ ſi dēlictū illoꝝ diuitię ſūtg mūdi: ⁊ diminutio eoꝝ diuitięh gētiū: qͣnto magis ple̓nitudoeorū. Uobis em̄ dico gētibꝰ:Ꝙͣdiu qͥdē ego ſū gētiū apokſtolus: miniſteriū meū honorificabo: ſi qͦ modo ad ęmulā
dū ꝓuocē carnē meā: ⁊ ſaluoſin faciam aliqͦs ex illis. Si e̓nimamiſſio eoꝝ recōciliatio ē mūqͦ di q̨̄ a̓ſſūptio niſi vitā ex morr̄ tuis? Ꝙ ſi delibatio ſancta ē:s ⁊ maſſa. Et ſi rādix ſancta: ettrami. Ꝙ ſi aliqͥ ex ramis fracti ſūt: tu aūt cū oleaſter eſſes/x inſertus es in illis ⁊ ſociꝰ radiycis ⁊ pinguedinis oliuę factꝰ
ꝙ ſic offēder̄t vt caderēt: ſine vtilitate: ſꝫ a Nūqͥd ⁊cͣ.Abſit. q. d. nō ſine vtilitate ꝑmiſit hͦ deꝰ. b. Sꝫ illoꝝ decto: occaſionalit̓. c. Salꝰ ē gͦ vt illos .i. gētiles. diĘmūlēt̉: imitēt̉ iudęos credētes/ ſic ip̄i credebāt an̄. e ¶ Ꝙ ſi delictū. Scd̓a ps. Delictū: qͦ ſūt excęcati. SSūt diuitię mūdi: id ē occaſio qͣre mūdus habeat .ſ. in ſapīa/ ſcīa ⁊ ſecramentꝭ. g ¶ Et d̓minutio: id eſt abiectio .i. apl̓i qͥ qͣſi viles ⁊ abiecti reputabant̉. h ¶ PPlenitudo: qn̄ omēs fere iudęi ꝯuertēt̉. ¶ Uobiſ. Tertia ꝑs: Et ēpͥma rō ad on̄dēdūꝙ ꝯuertēt̉. k¶ Miniſteriū: ꝙ erat p̨̄dicator gentiū. lAd ęmulationē: vn̄ ⁊ aliorū bonorū. m ¶ Si em̄. Scd̓aratio. n ¶ Amiſſio .i. infidelitas qͣ amiſerūt deū. o. ¶ Recōciliatio eſt: occaſionaliter. p. ¶ Aſſūptio: ꝑ illuminationē.¶ Uitā ex mortuis: id eſt recōciliatio a peccatis: qꝛ fere totus mūdus in fine ꝯuertet̉ ꝑ iudęos ꝯuerſos ad fidē. r¶Ꝙſi delibatio. Hoc ē pͥmū ſil̓e. Delibatio ē ꝑua p̨̄guſtatio reiad ꝓbādū qͣlis ſit. Delibationē autē appellat apl̓os: qͥ fueruntpauci de iudęis: qͦs p̨̄libauit dn̄s/ qͣſi ad ꝓbādū qͣles eſſent: idē poterāt eē reſidui. Un̄ cū fuer̄t boni ⁊ alij ſil̓es poter̄t eē. s¶ Et ſi radix: hͦ ē ſecūdū ſil̓e radix apl̓oꝝ ꝓph̓ę ⁊ pr̄ſarchę. Etrami a ſil̓i. a Nūqͥd ſic offēder̄t vt caderēt: tm̄? Nō īmoꝓpt̓ vtilitatē gētiū. Un̄ ī Enchiridion. Meliꝰ em̄ iudicauit demal̓ bōa facere qͣꝫ mala nll̓a eē ꝑmittere. Vtilitates aūt q̨̄ d̓ mal̓ꝓcedūt cōplectit̉. Augꝰ ī li. d̓ ꝟa religiōe. Eccl̓ia vtit̉ gētilibad fnūerū oꝑatiōis ſuę: hęreticꝭ ad ꝓbationē doctrīę ſuę: ſchiſmaticꝭ ad documētū ſtabilitatꝭ ſuę: iudęis ad cōꝑationē pulchritudinis ſuę: alios gͦ inuitat: alios excludit: alios relinqͥt: aliosan̄cedit. Si em̄ gētiles īſtructi eēt in fide/ nō haberēt qͦs p̨̄dicādo ad fidē inuitarēt. Pulchrior etiā apparet ī cōꝑatiōe iudęorū: ſicut iuuēcula cōꝑata vetulę: ip̄i em̄ fidē habēt vniꝰ dei:ſ eccl̓ia habꝫ ꝑfecte. d ¶ Ut illoſ ęmulēt̉: Hoc legit̉ tripliciter. Vt iudęi/ ęmulent̉ illos .i. gētiles .i. nō nuideāt de conuerſiōe gētiū: ⁊ ſic ſumit̉ li/ vt/ cōſecutiue. Deutꝭ. xxxij. c. Ip̄iꝓuocauer̄t ⁊cͣ. ⁊ ego ꝓuocabo eos ī eo qͥ nō ē ppl̓s. Ul̓ Ęmulēt̉ .i. imitent̉ gētes in fide. Deutꝭ. xxviij. d. Ipſe erit in caput⁊ tu eris in cauda. Gētiles ꝯuerſi facti ſūt caput: iudęi cauda.poſtea imitātes fidē gētiū vel gētes/ ęmulēt̉ .i. imitent̉ illosid ē fidē quā habuerūt. Matth. iij. b. Potēs eſt dn̄s de lapidibus his ſuſcitare. filios abraę. Diuitię ſunt mundi: de quibus Eſa. xxxiij. a. Diuitię ſalutis ſapientia ⁊ ſciētia. Iob. v. a.Cuius .i. ppl̓i iudęoꝝ: meſſem: ſacrā ſcpͥturam: famelicꝰ .i. gētilis comedet. Amos. v. c. Uineas amātiſſimas plātabis: ⁊ vtnū nō bibes ex eis. O iudęi/ vineę: libri ſacrę ſcpͥturę qͦs cōpoſuerūt iudęi: vinū/ doctrina. Vn̄ in iudęis īpletū eſt illud Psͣ.Diripiant alieni labores eius. Et illud Ezech̓. iij. c. Benedicta gloria domini de loco ſuo: ſupple mota eſt .i. ſcientia ſcpͥturę: chariſmata/ ſacramēta: in qͥbus apparet deꝰ gl̓ioſus. Et .xj.d. Eleuauerūt cherubin alas ſuas: ⁊ aſcēdit gl̓ia dn̄i de mediociuitatꝭ .i. plenitudo ſciētię de iudęis. Quāto magis plenitudo eoꝝ: plena eorū illuminatio. Vnde dicit eccl̓ia ꝑ Psͣ.Et ſenectus mea in miſericordia vberi: in fine quando ꝯuertētur iudęi. Daniel̓. xj. ſ. Docti in ppl̓o docebunt plurimos: illivltimi iudęi: ⁊ ruēt in gladio ⁊cͣ. qꝛ oībꝰ paſſiōibꝰ ſe exponentꝓ fide chriſti. Miniſteriū meū honorificabo. Sic debet qͥlibet honorare miniſteriū ſuū ꝑ ſuꝑerogationē. j. Corꝭ.ix. c. Nā ſi euāgelicauero nō ē mihi gl̓ia ⁊cͣ. Auctoritas: Bn̄ficia quāto magꝭ indebita: tanto gratiora. Delibatio .i. pauci ꝯuerſi de iudęis .i. apl̓i. Oſee. ix. c. Quaſi vuas in de ẜto īueni iſrl̓: ⁊ qͣſ pͥma poma ficulneę ⁊ ī cacumīe eiꝰ vidi pr̄es eoꝝ:id eſt apl̓os. Si radix: pr̄iarchę ⁊ ꝓphetę apl̓i. Oſee vltꝭ. c.
Erumpet radix eius vt libani ꝑ odorē bonę oꝑatiōis: Et perdelibationē p̨̄guſtatio dulcedinis ęternę intelligitur. Quę ſiſctā eſt/ ⁊ maſſa. Prouerb̓. vlt̓. c. Guſtauit ⁊ vidit: qꝛ bonaē negotiatio eiꝰ .i. qd̓ bonū foꝝ fec̄. Qd̓ ſignificatū fuit Nūe.ri. xiij. c. vbi dn̄s dedit filijs iſrael ad p̨̄guſtādū de fructibꝰ t̓ręꝓmiſſiōis botrū ficū et malogranata.Iudęi ī deẜto: ieſusī pęnitētia vl̓ in clauſtro. t ¶ Ꝙ ſi aliqͥ. Hęc eſt qͣrta ꝑs īqͣ monet gētiles ne īſultēt ꝯͣ iudęos. vOOleaſter: eſt oliusſilueſtris: cuiꝰ fructꝰamarꝰ: cui cōꝑat gētiles ẜm pͥorē ſtatū:iudęoſ aūt cōꝑat oliuę. x ¶ Inſertus:⁊ qͣſi ſurculꝰ retinensſaporē oliuę .i. fidem quā habuer̄t iudęi. y ¶ Pin̄guedinis:F chariſmatūx in fine qn̄ reliqͥę ſaluę fiēt: qͣſi reuertent̉ ad ſinū. Reuertetur ad matrē. Patet ꝙ nō debet intelligi hoc ad litteram. Ibiem̄ in Exo. non legitur ꝙ moyſes reuerſus ſit ad matrem: ſedad fratres: ſed probabile ꝙ tūc nō haberet matrē: ſed intelligit̉de eccl̓ia: ſicut illud Matth̓. xij. d. Mater tua ⁊ fratres tui foris ſtāt modo .i. iudęi: ſꝫ in fine cōuertent̉. Quę in fine mūdi cōuertet̉ erunt diuitię gētiū. Fides gͦ ꝑmanebit vſqꝫ ad finē mundi in gētibꝰ: qd̓ veꝝ ē: ⁊ tn̄ tūc nō excęcabunt̉ in vniuerſitate:ſꝫ in magna multitudine. Qui ꝓprij eſtis. Gal̓. ij. b. Qui oꝑatus ē petro ⁊cͣ. Totū genꝰ iudęoꝝ dānatū: irrecuꝑabilit̓. Naturę ſil̓itudinē .i. naturalē ſil̓itudinē. Nō pōt eſſe delibatio ſancta ⁊ maſſa inmunda. Hoc videt̉ falſū et ꝙ etiā dicit̉ in textuSi delibatio ſancta et maſſa: qꝛ delibatio .i. apl̓i ſancti fuer̄t cūmaſſa īmūda. Sol̓. Hoc ſil̓e nō eſt ad oſtendendū ꝑ delibationem qualis ſit vel fuit maſſa: ſed ad oſtēdendū qualis pōt velpotuit eē ꝑ gr̄am. Vel dicēdū ꝙ nō ꝓbat ꝑ hoc ſi ē qͣlis ſit velfuerit maſſer ſꝫ qͣlis futura ſit. Vt ſit ſēſus: Si delibatio .i. apl̓i:ē ſctā .i. ſanctificās gētes: multo magꝭ maſſa .i. ml̓titudo iudęorū q̨̄ cōuertet̉ ī fine vtilis erit. Humorē fidei .i. fidē q̨̄ facit creſcere ſpūalit̓ ſic̄ humor. Cōtrahunt: nō origine ſꝫ imitatiōe. Vtrepͥmat gētes .i. gl̓iationē gētiū aduerſus ind. os. Aliena oꝑatiōe .i. p̨̄dicatiōe ⁊ oꝑatiōe .ſ. ſctōꝝ apl̓oꝝ. Qui p̨̄ oībus habētſpiritū. Un̄. sͣ. viij. b. Nos ip̄i pͥmitias ſpūs habētes. Hiere.ij. a. Sanctꝰ iſrl̓ dn̄o pͥmitię frugū eiꝰ. Si em̄ putata eſt oliua.in qͥbuſdā ramis qͣꝫtū ad eos qͥ excęcati ſūt. Cantꝭ. ij. c. Tēpᵗputatiōis aduenit. Per fragmētū .i. ꝑ hoc ꝙ fracti ſūt ꝑ infidelitatē. Illi ꝑ ſuꝑbiā frāgi meruerūt: iſte ꝑ hūilitatē inſeri meruit: ⁊ hͦ in fide. Nihil em̄ aliud ē īſeri qͣꝫ in fide plātari: Ergo oꝑevniꝰ ꝟtutꝭ ſicut hūilitatꝭ meret̉ alia ꝟtꝰ: nō gͦ veꝝ ē ꝙ qͥ habetvnā / habet oēs. Et iterū ẜm hoc hūilitas pͥor eſt qͣꝫ fides: dicitur tn̄ ꝙ fides eſt pͥma ꝟtutū. Sol̓. Hoc intelligit̉ nō de merito ꝯdigni: ſꝫ ꝯgrui: iuxta qd̓ dr̄ ꝙ btā ꝟgo meruit portare deū.Sil̓r qꝛ ppl̓s gētilis hūiliauit ſe ſubijciēdo doctrinę chriſti: dignus fuit ad hoc vt inſereret̉ in fide. Nec dic̄ hūilitas ꝟtutē:ſꝫ qͣndā intellectꝰ ſubiectionē q̨̄ p̨̄cedit fidē. Vel pōt dici. Inſeri meruit .i. plātari ⁊ radicari in fide: etſi em̄ fidē nō poſſit mereri: pōt tn̄ mereri eiꝰ ꝯfirmationē. Amiſerunt radicē .i. fidem.Vt dolor eēt iudęis: Sꝫ iſte dolor malꝰ fuit: qꝛ ex īuidia: gͦ deꝰmala intētiōe inſeruit gētes. Et dicēdū ꝙ li vt ꝯſecutiue ſuinitnō cauſaliter. Hoc aūt dr̄ ꝯtra morē: qd̓ cū mali eēt inſerti ſūtin radicem bonam ⁊ pinguedinem ab ea meruerunt. Ait ſalo.mon. Sentētia habet̉ Prouerb̓. xxiiij. b. Cū ceciderit inimicus tuꝰ ne gaudeas ⁊cͣ. Et Ecc̄i. vij. a. Ne irrideas homine inamaritudine aīę ſuę. Seip̄os reprobos fecerūt: ergo eadē rone aliqͥs pōt facere ſe p̨̄deſtinatū. Rn̄deo. Rōne effectꝰ conotari. Quā extollētiā: de ſua illuminatiōe cōꝑata ad iudęoꝝ excęcationē: Time .ſ. offendere: ne ſcꝫ incidas in ſupplicium. Sꝫnōne bonū eſt hoc timere? Uel qꝛ timor ſeruilis bonꝰ eſt: ⁊ eoꝓprie timeturc
Al̓materiam
Psͣ .108.
Psͣ .91.