Druckschrift 
6 (1501)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Euangelij ſcd̓mIohannem

a Qu̓ęcūqꝫ e̓nim ille fece1rit: hec ⁊ filiꝰ ſimilit̓ facit.

t Pater enī diligit filiums et omnia demonſtrat ei

dum huius accęptiōis .ſ. quia pater eſt principium et auctoromnium horum quę ſunt patris ⁊ filij: Et hoc eſt quod dicitur a plęriſqꝫ ꝙ penes patrem eſt principij auctoritas. Vnde ſubdit: Niſi qd̓ viderit patrem facientē. Hic cauteambulandū eſt in via veritatis inter duos errores qui vix declarari poſſūt. Vnū pręcauet Chryẜ. dicēs: Chriſtꝰnon dicit iſtud ideo ꝙ ipſeſemꝑ noua diſcat quę neſciuit ante hoc ſed condeſ­ ecendens iudęis dicit. Alius error nō minor iſto eſt/ ꝙ diciturꝙ nullam veritatem habet filius: ſed tm̄ propter furorem iudęorū mitigandum dictum ſit qd̓ dicitur hic. Iterum cauendum eſt/ ne aliquis putet ꝙ loquar quęrēs diuerſitatē rei ſedtm̄ ẜm rationem volo ꝓcedere diſtinguēdo videre qd̓ hic dicit audire qd̓ infra ponit. Dico ergo ꝙ ſicut dic̄ Anſelmꝰ ī libro de ꝓceſſione ſpūſſancti: ꝙ eſſentia patris eſt in filio ꝑ generationem filij a patre: eſſentia autem ẜm diuerſitatē attributoꝝ accipit diuerſitatem rationū intelligendi ẜm intellectum noſtrum. Sed quia nos eſſentiam ẜm ſe nō apprehendimus/ ſed ẜm ꝙ accipit rationē ſubſtātię ī perſona: ideo oportet etiam dicere ⁊ magis ꝓprie quo ad nos: ꝙ ſubſtantia eſt illud qd̓ propter diuerſitatē effectuū cadit ſub ratiōe diuerſorum attributoꝝ. Item quia ſubſtantia in perſona prout conſideratur vt agens induit rationē potētię: ideo neceſſe eſt intellectum noſtrū quęrere diuerſitatē potentię ẜm rationem penes diuerſitatē effectuū/ ⁊ diuerſitatē attributorū ipſius ſubſtantię penes diuerſitatē potētię comꝑatę ad actꝰ diuerſos:vt potentia operans in nobis donū ſapientię ſit intellectꝰ diuinus in prima ſapiētia quę fons eſt noſtrę ſapiētię formatꝰ:et doni pietatis ſit potentia volūtatis in bonitate prima formata: nec dico diuerſificans formam a potentia ẜm rem ſedẜm rationē. Sicut etiam dicit Damaſcenꝰ: ꝙ quędam noīantſubſtantiā vt eſt: quędā aſſequētia ſubſtantiā/ vt ſapiētia bonitas ⁊ hmōi. Subſtantia ergo prout eſt affluens donū ſapientię ꝓpriū attributū habet: ſapiētia prout eſt affluēs pietatēnoīatur bonitas. Subſtātiā autē quo ad oīa attributa trahitfilius a patre: quia quicquid habet ꝑſona ꝓcedens accipit abea a qua ꝓcedit. Sed qꝛ duo ſunt iterū ſenſus diſciplinabilesſicut dicit ph̓s .ſ. viſus ⁊ auditus: cōſtat ꝙ ᶠ vterqꝫ iſtoꝝ quorum diuerſitatē notat/ minꝰ pertinet ad hoc attributū qd̓ ē ſapientia. Sed diſtinguendū/ ꝙ ſapiētia prout eſt in nobis habetur per inuētionē ⁊ per doctrinā. Viſus ergo magis deſeruit potentię inuentiuę ipſius ſapientię/ vt ita liceat loqui: auditus aūt magis ei potētię quę per doctrinā perficit̉: et ideoetiam aliquid citius docet̉ per vocem qͣꝫ per ſcripturam/ licetidem ſcribatur qd̓ dicit̉. Dicēdū ergo ꝙ ſubſtātia ẜm hoc attributum qd̓ eſt ſapiētia/ duo habet ẜm ꝙ eſt in filio. Primūeſt ꝙ ipſa eſt ſibi ſufficiens nullo indigens ad ſciendū/ et quoad hoc eſt viſio: quo ad hoc aūt ꝙ eſt in filio ab alio .ſ. a patre eſt quaſi extrinſecus adueniēs/ et ſic ſapientia eſt auditio.Sed ſiue ſic ſiue ſic cōſideret̉ ſapiētia/ ſꝑ auctoritas remanetin patre ẜm ꝙ comparat̉ ad aliquid operādū in creatura. Etideo ſubſtantia ẜm ꝙ eſt in patre agēs eſt quaſi exemplar ẜmrationem intelligētię: iuxta qd̓ eadem ſubſtātia ⁊ eundem effectum operatur filius. Et quo ad hoc loquitur hic dicens:Niſi qd̓ viderit patrē facientē. Infra aūt loquit̉ ẜm ꝙrefertur filius ad patrē in accipiēdo ſapientiā operantē ꝑ modum cuiuſdam auditꝰ/ nō prout ſubſtātia patris operās auctoritate/ quaſi dirigit eandem ſubſtantiā in filio operantem.Hęc aūt nō aſſerēdo ſed tn̄ rationem intelligentię ſumptamex intentionibꝰ vocabuloꝝ ſequēs dico. Fides enī mea ē nullam eſſe in ſubſtantia diuerſitatē. Eſt ergo ſenſus: Non poteſt filius a ſe facere quicqͣꝫ niſi qd̓ viderit patrē facientem: id eſt vane arguitis me de ꝯtrarietate ad patrem ⁊inęqualitate: quia nullā habeo potentiā niſi quā ab illo accępi per generationē/ ⁊ quę illius ē. Nec hac ipſa potētia operor niſi ẜm ꝙ auctoritas ſua ęternę operando quaſi exemplariter generando me oſtendit mihi. Sed cū fides catholica nōadmittat ibi aliquam diuerſitatē inter ſubſtantiā operantem

exemplariter ⁊ illam quę eadem eſt et operat̉ idem opus ſupauctoritate quaſi cuiuſdam exemplaris/ quare chriſtus poſuit verba ad quę videtur ſequi diuerſitas/ et non potius ꝓbauit ſimplicitatem? Ad qd̓ dicendū ꝙ licet ſubſtantia nō ſitindiuiſibilis tn̄ effectus operati ſunt multi: ⁊ cum ipſa nō cadat in intellectum audientium niſi per effectū: ideoneceſſe fuit ꝙ ẜm diuerſitatem effectuū diuerſitatem poneret attributorunin ſubſtantia: quia aliter non intelligeret̉ ab illis qui nihil niſimaterialiter intelligere poſſunt: vt dicit Augꝰ ſuper Gen̄. EtDionyſius ī libro de cęleſti hierarchia. Sequit̉: a Quecunqꝫ enī ille fecerit: hęc ⁊ filius ſimiliter facit. Secunda pars. Dixit qualiter per generationē accepit potentiāoperandi ⁊ modum accipiendi ẜm ꝙ poterat comp̄hendi abaudiētibus determinauit: nunc oſtēdit ꝙ indiuiſa manet virtus in vtroqꝫ/ licet in filio ſit ab alio/ ī patre nō ab alio/ dicēs:Quęcunqꝫ em̄. q. d. nihil facit niſi qd̓ illū viderit facere. b Em qꝛ: a ¶Quęcūqꝫ ille facit: id ē om̄e opꝰ qd̓ agit pr̄.c Hęc eadē numero: d Et filiꝰ/ diuerſus ī perſona. e Similiter facit: id eſt ex eadē potentia ſiue virtute ī numero: ſi tamē numerum habet aliquem/ ſed dubitatur: quia hocconuenit etiam duobus/ qui non eadem potentia in numerooperātur. Poſſum enī dicere: ſi ego ſum ęqualis virtutis tecum ꝙ quęcunqꝫ tu poteris ⁊ ego poſſum. Igitur ex ſententia iſta non habetur niſi ꝙ pater ⁊ filius ſint eiuſdem virtutisin ſpecie nō in numero. Ad hoc dicendum/ ꝙ impoſſibile eſtꝙ ſi aliqua duo ſint diuerſę virtutis: ꝙ quicquid faciat vnꝰ ꝙidem ī numero poſſit facere reliquus: ſed verificat̉ pro actibus ſimilibus in ſpecie: vt ſit ſenſus: Ego poſſum loqui ⁊ tuloqͥ: ego currere ⁊ tu currere: ſed impoſſibile eſt ꝙ locutio meaſit eadem locutioni tuę/ niſi fuerit potētia eadem ⁊ organa voces formātia Un̄ proprie intellecta hęc ꝓpoſitio: Quęcūqꝫenim ille fecerit hęc ⁊ filius ſimiliter facit/ nullis diuerſis perſonis conuenit: niſi illis tm̄ in quibus manet identitas virtutis et eſſentię: id eſt diuinis. Sed adhuc intelligendum eſt/ ꝙ ſimiliter facere dicitur: quando eſt conuenientia inmodo agendi/ ſicut ęque potenter ⁊ ſapient̓. Dicit ergo: Similiter facit: qꝛ dixerat/ ꝙ ſuam potentiam accęperat pergenerationem: ita ꝙ auctoritas reſpectu omniū attributoꝝ remanſit penes patrem. Quia igitur aliquis ex hoc poſſet credere ꝙ nō ęque potenter ⁊ ſapienter operatur filius vt paterdicit: Similiter facit: vt hanc deſtruat pernitioſam ſuſpitionē. Sed quia adhuc reſtat ad probationem ęqualitatis/ ſicut ſupra oſtendimus/ vt oſtendatur hęc potentia eſſe omnipotentia in filio ſicut omnipotentia in patre infert id probāsper hoc quod ſequitur. f Pater enī diligit filium.Dilectio enim filij a patre cauſa eſt quare cōmunicat ei omnē ſuā potētiā. Un̄ ſeqͥt̉: g Et oīa demōſtrat ei q̄ ipſefacit: ſic̄ priꝰ dictū eſt: auctoritas ē in pr̄e reſpectn oīs oꝑis.F Item omne opuKa Quęcūqꝫ em̄ ille fecerit hęc et filiꝰ ſimilit̓ facit. Ita ⁊ nos p̨̄cepta patris noſtri filialiter impleamꝰ: ſic̄ etipſe pr̄i ī oībꝰ obediuit. jͣ. xiiij. b. Si diligitis me mādata meaſeruate. f Pater enī diligit filiū: quē licet diligeret ꝓnobis flagellauit: vt dr̄ Eſa. liij. b. Diſciplina pacis nr̄ę ſuꝑeū. Un̄ exēplo eiꝰ debemꝰ libent̓ ſuſtinere flagella dei. Heb.xij. b. Quem diligit dn̄s caſtigat: flagellat autē omnē filiumquē recipit. Chryẜ. Si omnē filiū flagellat: ergo qui non fatellat̉ non eſt filius. Ecc̄j. xxx. a. Qui diligit filiū aſſiduat iliflagella. Itē Glo. ſuꝑ Heb̓. dicit. Flagellat omnē filium/ etiāvnicū qui ſine omni peccato fuit. Si ergo aliqͥs excęptꝰ eſt apaſſione flagelloꝝ: excęptus eſt a numero filioꝝ. Unicus illede patris ſubſtantia natus/ ęqualis pr̄i in forma dei/ verbūfacta ſūt oīa/ nō habebat vn̄ flagellaret̉: ad hͦ aūt carne īduiē vt ſine flagello nō eēt. Qui gͦ filiū flagellat vnicū ſine p̄ctōrelinquet adoptiuū qͥ ē cū pctō? Unicꝰ ſine pctō nō tn̄ ſine negello/ exēplū dedit nobis patiēdi g Et omnia demonſtrat ei q̨̄ ipſe facit. Loquit̉ ẜm illū modū ẜm quem dicit̉X ꝙ magiſter docet

1

D

Al̓. ⁊vtrūqꝫ

Douliu