CaV

a ciens deo Rēſpondit itaqꝫbieſus ⁊ dixit eis: Ame̓n amens dico vobis: non poteſt filius a ſe facere quicqͣꝫ/ niſi qd̓e viderit patrem facientem.

a¶ Reſpondit itaqꝫ ieſus ⁊cͣ. Hęc eſt ſecunda pars huius primę partis: in qua intendit chriſtus deſtruere hanc vltimam occaſionē perſecutionis. Vnde oſtendit ꝙ ipſe diuerſus in perſona a patre/ ī vnitate virtutis eſſentialis operaturomnia cum patre: nō tanqͣꝫ ei cōtrarius Et cū hoc patebit/ ſimul probatum erit/ quia ipſe eſt naturalis filius patris. Diuiditur igitur hęc ꝑsin tres partes: quę ſeinuicem concomitantur: et ſufficiunt ad probationem ꝓpoſiti. In prima certificant̉ ꝙ filius habet virtutem accęptam a patre per generationem. In ſecunda ꝙ virtus illa licetper generationem participetur a filio tn̄manet indiuiſa in patre ⁊ filio propt̓ īdiuiſionē eſſentię/ vbi dic̄: Quęcūqꝫ em̄ ille fecerit ⁊cͣ. Intertia probat̉ ꝙ hęc virtus eſt oīpotentia in filio ſicut eſt omnipotentia ī patre: ibi: Pater diligit filiū ⁊cͣ. Hęc em̄ triaet non plura exiguntur ad probationē ęqualitatis filij cum patre. Si em̄ ęqualis eſt: neceſſe eſt diuerſū eſſe in perſona: quianihil eſt ſibi ęquale: ſicut dicit Boetius in libro de trinitate:Omne ęquale/ ęquali ęquale eſt: ⁊ ſimile ſimili ſimile: et idemei cui eſt idem. Secūdū qd̓ exigitur ad ęqualitatem eſt participatio eiuſdem quantitatis quę in natura ſpirituali ad poteſtatem refertur: quia ſicut dicit Anſelmus: quęcunqꝫ comparantur ẜm ęquale vel excellēs/ neceſſe eſt ꝙ comparent̉ ẜmaliquid vnū exiſtens in vtroqꝫ: quia vero ęqualitatis comparatio eſt in participatione eiuſdem poteſtatis per omnia: ideooportebat omnipotentiam etiam probari eſſe hanc poteſtatem in filio ſicut eſt in patre: et ideo nec plus nec minus inducit qͣꝫ ꝙ ſufficienter conuincit propoſitum. Et ſic patet ordopartiū ⁊ ſufficientia. Ordo autem patet ad pręcedēs. Primaenim occaſio perſecutiōis fuit ex ſabbato: ſecūda eſt ex ęqualitate ad patrem. Et ẜm occaſionem perſequendi ordinanturdiſputatiōes contra iudęos. Dicit ergo: b ¶ Amen amen:id eſt vere vere. Et confirmationem notat geminatio. c. ¶ Dico vobis: non poteſt filiꝰ a ſe facere quicꝙͣ ⁊cͣ. Hocexponitur de filio inquātum deus/ ⁊ inquantum homo. Prmo ergo exponamꝰ breuiter de filio inquantū deꝰ. d ¶ Nōpoteſt filius a ſe facere quicqͣꝫ: id eſt nihil contrariumpatri vel alienum ſiue externum a patre poteſt facere: in quooſtenditur ęqualitas ⁊ parilitas ⁊ cōcordia. Vnde per hͦ oſterdit ſe non eſſe contrarium patri: ſicut dicebāt iudęi/ quia nonobſeruabat ſabbatum: ſed oſtendit ꝙ īmo cōcors eſt/ quia a ſenihil facit .i. facit ſeparatū ⁊ alienū ab oꝑe patris. e ¶ Niſiqd̓ viderit patrē facientē: id ē niſi qd̓ certiſſime ſcit ſcientia quę ipſe eſt/ patrē ſecū operantē. q. d. nihil operat̉ filius ſua ſapientia qd̓ non pater operetur eadem ſapientia: velnihil poteſt facere niſi illa ſciētia quā habet a patre per generationem. Vel aliter exponitur. d ¶ Non poteſt filius aſe facere quicqͣꝫ: id eſt nullam habet filius poteſtatem niſiquā accępit a patre per generationem: ſed a patre habet poſſe et facere/ a quo habet ⁊ eſſe. Et ita liberi arbitrij dicit auctoritatem/ ẜm Augꝭ. et Hil̓. Vnde ſequitur: e ¶ Niſi qd̓viderit patrem facientem: id eſt nihil poteſt a ſe vel perſe facere niſi habeat a patre: ẜm modū loquēdi ẜm quē dicitur: Iſte puer nihil ſcit facere niſi qd̓ videt magiſtrum ſuumfacere. Et ita loquitur dominus cōdeſcenſiue: vt ex humilitate verborum compeſcat animos iudęorum: qui ſcandalięabantur contra eum: quaſi ſe efferret et extolleret. Et licet condeſcēſiue loquatur/ tamē loquitur vere. Per hoc enim vult ꝭ ſignificare ꝙ quicquid ē ⁊ habet/ habet a patre. Vnde ī hac ſerie vult duo oſtendere de ſe: alta et humilia. Alta/ cum dicit:Pater meus vſqꝫ modo operat̉ et ego operor ⁊cͣ.Humilia/ cū dicit: Nō poteſt filius a ſe facere quicqꝫniſi quod viderit patrem faciētem. Alta iterum/ cumſubdit: Quęcunqꝫ enim ille fecerit: hęc et filius fimiliter facit. Humilia/ cum poſtea dicitur: Pater enī diligit filium: et omnia demonſtrat ei ⁊c̄. Volebat enīvt ſic eum patri ęqualem ⁊ coomnipotentem ⁊ cooperatorē

crederent/ vt tn̄ auctoritatem principij in patre crederēt ⁊ ſicperſonas diſtinguerent. Vel alta ad diuinitatem: humilia adhumanitatem poſſunt referri. Et nota ꝙ in illo verbo pręcedenti: Nō poteſt filius a ſe facere quicqͣꝫ niſi qd̓ viderit patrem facientem: tria dicuntur quę ſcd̓m hęreticos videntur derogare dignitati ⁊ poteſtati filij. Primū eſt ꝙ dicit: Non poteſt. Secundum ꝙ dicit: A ſe. Tertiumꝙ dicit: Niſi qd̓ viderit. In his tribꝰinſiſtit Chryẜ. oſtendens ꝙ hoc verbū:Non poteſt: nō eſt verbum imbecillitatis ſed virtutis: ſicut etiam de patre dicitur Heb̓. vi. d. Vt per duas res īmobiles quibus impoſſibile eſt mentiri deumfortiſſiimū ſolatiū habeamꝰ qͥ ꝯfugimꝰ ad tenēdā ꝓpoſitā ſpē⁊cͣ. Item. ij. Timoth̓. ij. c. Negare ſeipſum non poteſt. Hocenī impoſſibile nō eſt oſtēſiuū imbecillitatis ſed virtutis/ etvirtutis ineffabilis: ſicut cum dicimus: Impoſſibile eſt deūpeccare: nō imbecillitatem accuſamꝰ/ ſed virtutem teſtamur.Ita ⁊ hic cum dicit: Non poteſt filius ⁊cͣ. id eſt impoſſibile eſt ⁊ incontingibile facere contrarium patri. Et hoc oſtenditur per ſequentia. Quęcunqꝫ enī ille fecerit/ hęc etfilius ſmiliter facit: id eſt concorditer ⁊ ęqualiter ex eadēpoteſtate. Vnde per hoc patet ſicut dicit Chryẜ. error hęreticoꝝ qui male intelligunt id qd̓ dicit/ a ſe: quaſi filius ſua poteſtate non operetur vel libertate. Ꝙ enim libere et poteſtatiue operet̉/ patet per hoc qd̓ alibi dicit. jͣ. x. d. Poteſtatē habeo ponere animā meā ⁊ poteſtatē habeo iteꝝ ſumere eā. ItēPhil̓. ij. a. Semetipſum exinaniuit ⁊cͣ. Eſt gͦ ſenſus di ōpoteſt a ſe facere: id eſt nihil ꝯtrariū patri vel ſeparatumpoteſt facere: vt non priuet̉ poteſtas vl̓ libertas faciendi ī filio: ſed cōtrarietas vel ſeparatio/ ẜm Chryẜ. Sꝫ ẜm Hil̓. etAugꝭ. priuat̉ principij auctoritas. Ꝙ aūt ſequitur: e Niſi qd̓ viderit patrem facientē: ſenſus eſt: Niſi ea ſcientia quā habet a patre: quia ſi intelligit̉ verbū ſicut ſonat abſurdiſſimū eſt: vt dicit Chryẜ. Non eni dixit: quoniam quęvidet patrem facientem facit: ſed niſi viderit patrem facientem nō facit: omī coextendēs tēpori hūc ſermonē: et ita ſemper oportet eum diſcere: qd̓ abſurdū eſt: quia quis ita miſereſt ⁊ infęlix vt dicat filium ẜm vnamquāqꝫ diem diſcere quęoporteat facere? Qualiter enī eſſet illud verum: Tu autē idēipſe es ⁊ anni tui non deficient: Et qualiter illud: Omnia peripſum facta ſunt? Quęcunqꝫ enim ille fecerit. q. d. benedico ꝙ nihil a ſe: id eſt nihil ſeparatim vel contrarie facit: ſedpotius: quęcunqꝫ ille: id eſt pater/ fecerit hęc filiusſimiliter facit: id eſt ex eadem mente ⁊ poteſtate ⁊ virtute.Unde adhuc notatur indiſſimilitudo et parilitas. Si enimpater a ſe: id eſt ſua poteſtate operat̉: ergo ⁊ filius ⁊ ecōuerſo: aliter non ſimiliter operarentur. d ¶ Nō poteſt filiꝰ aſe facere quicqͣꝫ. Hęc prępoſitio a/ ẜm Hil̓. notat diſtinctionem originis. Et eſt ſenſus. Filius non habet poteſtatema ſe ſed a patre: ſed tn̄ apponit verbum facere/ propter audiētes. Scd̓m enī noſtrū cōprehendere nobis innoteſcit potētiaper actū ipſius/ ⁊ eſſentia per potentiam: quia actus ſunt prius potentijs ẜm rationem. Declarat ergo: quia filiꝰ non agita ſe/ et ſic per conſequēs nec potentiam habet a ſe: et inde vlterius nec eſſentiā habet a ſe quę eſt radix potentię. Nec tn̄ hͦdico qꝛ hęc tria differāt ī deo ꝓut oīa ibi ſūt: īmo fideſ mea ēꝙ vnū ſūt ſed tn̄ differūt in ratiōe intelligētię. Et hęc diuerſitas neceſſaria ē apprehēſioni intellectꝰ materialis: qꝛ nihil intāta ſimplicitate accipit. Qꝛ ꝟo determinauit/ ꝙ qͥcqͥd habetper generationē accępit a patre/ conſequent̓ determinat modū huiꝰ accęptionis.X a ¶ Reſpōdit itaqꝫ ieſus et dixit eis: Amē amēdico vobis: non poteſt filius a ſe facere quicqͣꝫ niſi qd̓ viderit patrem facientem. Ita et nos nihil debemus facere proprium/ nec auctoritate noſtra: ſed ad exemplar qd̓ nobis ī mōte oſtenſū ē .i. in chriſto vl̓ in eiꝰ ſcriptura.jͣ. xiij. b. Exēplū dedi vob̓ vt quēadmodū feci ⁊ vos faciatis.K Quęcūqꝫ enī ille

B

de conſe.iſ. 5. c. fi.

Psͣ. 101.sͣ. i. a.

Moraliter

Z 4