CaV
ſꝫ ēt mouebat̉ aqua. Et qui prior deſcēdiſſet in piſcinā poſtcmotionem aquę/ ſanus fiebata quacūqꝫ detinebatur infirmitate. Erāt autem ibi quif dā homo triginta et octo annos habēs in infirmitate ſua.s Hunc cum vidiſſet ieſus ia-
h centem/ et cognouiſſet qꝛ iammultum tempus haberet/ dificit ei: Uis ſanus fieri? Reſpondit ei languidus: Doͥmio ne hoīem non habeo vt cumturbata fuerit aqua mittat mep in piſcinam. Dum venio enīq̄ ego alius ante me deſcendit.
Si ꝟo quęrit̉/ quo tempore deſcendit? Dicimꝰ ꝙ incertū eratde deſcenſu angeli ⁊ motu aquę. Qd̓ inde perpendit̉: qꝛ languidi ſemper erant ibi/ qui ad certam horam cōuenirent tm̄ ſiſcirent. a ¶ Et mouebat̉ aqua/ cōmotione ſonora ab oībus percęptibili. b ¶ Et qui prior deſcēdiſſet in piſcinam poſt motionem aquę/ factaner angelum. cSanus fiebat aquacūqꝫ detinebatur infirmitate. Sed quare potiꝰſanabat̉ prior qͣꝫ poſterior? Puto ꝙ typus ꝟitati nō tm̄ infacto debet reſpondere ſed etiam ī diſpoſitionibꝰ: Un̄ cūprioritas deſcenſus notet ſperationē ⁊ auiditatem ſanitatis etcertitudinē fidei de ſanitate in deſcendente hęc reſpondent fidei ſanitatis ⁊ deſiderio ſpūali in adulto veniente in baptiſmū: ſine quibus ſanitatē non conſequit̉ baptizatus. Sequit̉:d ¶ Erat aūt ⁊cͣ. Ex prędictis patet ordo huius ad pręcedens: quia pręcedens fuit introductiuū huius tanqͣꝫ typus vicinus. Vnde dicit: Erat autē ibi .ſ. in vno porticu piſcinę:e ¶ Quidā homo. Non ponit nomen eius/ vt innuat humilitatē eius ⁊ paupertatē. f ¶ Triginta et octo annoshabēs in infirmitate ſua. Ecce deſcribit eum a patientiain longitudine infirmitatis. Et hęc omnia faciebāt eū approximare ſaluti quę eſt per chriſtum. g ¶ Hunc cū vidiſſetieſus iacentē. Viſio hic cōpaſſionē notat ex conſideratiscircūſtantijs iufirmitatis ⁊ patiētia ęgroti. h ¶ Et cognouiſſet cognitione illa quę naſcit̉ ex ſenſibꝰ via experientię.¶ QQuia iam multū tempus haberet/ ī infirmitate: necpręteritoꝝ aduerſitas ad impatientiā frangeret: nec futuroꝝincertitudo eum faceret deſperare de ſalute: ſed cum patientia expectaret: k ¶ Dicit ei: non ignorans: ſed vt etiam māſuetudo infirmitatis in molli reſpōſione appareat/ et vt etiamipſe ęgrotus magis familiaris chriſto fiat: et ſic citius credat.Unde quęſtio eſt quaſi via ad fidē per familiaritatē: Et ideodicit: l ¶ Uis ſanus fieri? Nō dicit: vis te curabo: quia nihil magnū adhuc de chriſto ſuſpicabat̉ ſed ī vniuerſali erigiteum ad fidem ⁊ ſpem ſalutis. Qd̓ ⁊ ille percipiens nō quicqͣꝫęſtimat de ſalute quę eſt per chriſtum: ſed de ea quę ē de piſcina ait: n ¶ Dn̄e hoīem nō habeo vt cum turbatafuerit aqua mittat me in piſcinā. q. d. vellem vtiqꝫ ſanus eſſe: ſed indigentia miniſtri et defectus ꝓpriarum viriumimpediūt me a ſalute. Et primū .ſ. indigentia miniſtri notaturper verba quę dicta ſunt. Secundū per hoc qd̓ ſequit̉. Dūvenio enī ego alius ante me deſcēdit. Et nota quāta deuotione captus eſt ad benignitatē ſermonis chriſti. Statim enī eum honorās dn̄m dicit: quem etiā vt ad cōpaſſionēI moueat inducitquia nō ſemper datur: ⁊ quādo datur/ datur occulte. Iob. ixb. Si venerit ad me non videbo eum. Ecc̄s. ix. a. Neſcit homo vtrum ſit dignus amore vel odio. a ¶ Et mouebaturaqua. Angelus mouet aquam: quando gratia cōpellit exirelachrymas/ ⁊ mouet ⁊ excitat in hoīe deuotionem. Sicut enīlotrices quādo bene volunt lauare pannos mouēt aquam ⁊pannos reuoluūt per eam: ita gratia facit quę eſt optima lotrix. Iudicꝭ. ij. a. Cum loqueret̉ angelus dn̄i ad filios iſrl̓ eleuauerūt vocem ſuam ⁊ fleuerūt: Ecce motio aquę. Et ſūt ibiqͥnqꝫ quę angelus eis improperat. Primū eſt a quibꝰ ⁊ quantis malis eoſ dn̄s liberauit: qm̄ a ſeruitute ęgypti. Secūdū q̨̄bona eis tribuerit. Tertiū oſtenſio eorum ingratitudinis: qꝛpoſt tot beneficia non cuſtodierūt eius mandata. Quartumoffenſio dn̄i eo ꝙ adorauerūt idola. Quintum eſt cōminatiopęnę ęternę quā meruerūt. Per hęc qͥnqꝫ mouetur aqua ⁊ lauatur ⁊ ſanatur anima. Sequitur: b ¶ Et qui prior deſcendiſſet in priſcinā poſt motionē aquę ſanus fie-
bat a quacūqꝫ detinebat̉ infirmitate. Qui vult ſanarioportet ꝙ poſt motionē aquę deſcēdat ī piſcinā .i. ꝙ poſt deuotionē ⁊ lachrymarū effuſionē magis qͣꝫ ante ſe humiliet adpęnitentiā. Nō enī ille ſanatur qui de gratia data vel de dono gratiaꝝ ſuꝑbit ſed qͥ ſe humiliat: vt cū ꝯſūmauerit hō tūcincipiet: Eccͣj. xviij.a. Et cū omnia benefecerimꝰ dicamꝰ ſerui īutiles ſumꝰ: Lucꝭ.xvij. c. Item Ecc̄s.j. b. Omnia fluminaintrāt mare .i. gr̄ę adcor humile: et marenō redūdat per oſtētationē ⁊ iactantiā.Et nota ꝙ qui priordeſcendit ille ſanat̉:qꝛ qui magis ſe humiliat ille magis exaltat̉. Item in hoc ꝙ vnus ⁊ primꝰ ſanat̉cōmēdant̉ nobis duo in pęnitētia: ſtrenuitas ⁊ vnitas: vt homo ſit ſtrenuus in ſe et velox/ et vnꝰ .i. concors ad alios. Deprimo dicit̉ Ecc̄j .xxxj. c. In oībus oꝑibus tuis eſto velox:et omīs infirmitas non occurret tibi. De ſecundo Actꝭ. iiij. f.Multitudinis credentiū erat cor vnū ⁊cͣ. Item .j. Corꝭ. ix. d.Unꝰ accipit brauiū. Sequit̉: d ¶ Erat autē ibi qͥdā hōtriginta et octo ānos habēs in infirmitate ſua: id ēduo minꝰ de qͣdraginta: qui numerus ꝯſtat de quat̉ decē: et ſignificat ꝑfectionē operū in decem p̨̄ceptis legis/ ⁊ quattuoreuāgelijs. A qͦ duos minꝰ habet/ qͥ charitate dei ⁊ ꝓximi caret. Et ita ẜm Augꝭ. ille lāguidus ſignificat quēlibet pctōrē:Specialit̓ tn̄ ſignificat inueteratū in pctīs. De talibꝰ enī ꝓIudis pctōribꝰ ſanat dn̄ſ aliqn̄ ⁊ ad pęnitētiā vocat. Vn̄ Psͣ.Dixit dn̄s ex baſan ꝯuertā ⁊cͣ. Un̄ ſequit̉: g ¶ Hūc cū vidiſſet ieſus iacentē .i. pigritātē/ oculo miſericordię ad ſanandū. h ¶ Et cognouiſſet/ qꝛ iam multū tēpus haberet. Dn̄s enī reſpicit ad gratia/ licet ſciat ꝙ homo ſit īueteratus in culpa. Psͣ. Inueteraui int̓ omēs inimicos meos.k Dicit ei: vis ſanꝰ fieri? Reqͥrit dn̄s voluntatē hoīs: qꝛnon iuſtificat inuitū: non vult enī deus coacta ſeruitia. Eccͣj.xv. d. Ante hominē vita ⁊ mors: bonū ⁊ malum: qd̓ placuerit ei dabit̉ illi. Et nota ꝙ deꝰ primo reqͥrit ab hoīe vtrū velit ſanari/ vt ſic hoīem accēdat ad amorē ſanitatis. Et in hocoſtendit abūdantiā ſuę charitatis ⁊ benignitatis: Sicut dicitDionyſiꝰ. Benigniſſimꝰ ieſus primus eſt in acceſſu ⁊ vltimꝰin receſſu. In nobis ergo eſt ſi volumꝰ recipere eius ſalutemquę pręſto eſt/ et quam offert deus j. Pet̓. .j. c. Sperate ineam quę vobis offertur gratiam. Ideo dicit̉ Ezech̓. xviij. g.Quare moriemini domꝰ iſrael: qͣſi ex quo pręſto ē vita/ ⁊ deus nō vult vos mori etiam inueteratos ī peccatis ſed adhucexpectat ⁊ ad pęnitētiā vocat. Eſa. xxx. d. Propterea expectat dn̄s vt miſereat̉ veſtri. Baruch. iij. b. Quid eſt iſrael ꝙin terra inimicoꝝ es? q. d. qͣre ibi moraris ex quo deus paratꝰeſt eripere? inueteraſti in terra aliena/ coinqͥnatus es cū mortuis: deputatus es cū deſcēdentibus in infernū. Et licet dn̄sinſtet nos de ſalute rogando: tn̄ nos reſpondemꝰ ei nos excuſando: Vnde ſequitur: m ¶ Reſpondit ei ſanguidus:dn̄e hoīem non habeo. Ita reſpondet peccator: doctorēvel confeſſorē nō habeo. o ¶ t cum turbata fuerit aqͣmittat me in piſcinā. Aliquādo enī contingit ꝙ ad motūalicuiꝰ gratię homo turbatur in corde: et ſi haberet hoīem .i.rationabilē ⁊ manſuetum exhortatorē deſcenderet in piſcināpęnitētię/ ⁊ ſanaret̉ ab infirmitate culpę. Vnde patet ꝙ multi pereunt prę defectu boni doctoris. Zach̓. x. a. Idcirco abducti ſunt/ quaſi grex affligent̉: quia non eſt paſtor eis. ItemZach̓. xiij. d. Percute paſtorem ⁊ diſpergentur oues. Hiere. lj. c. Collidā in te paſtorem ⁊ gregē eiꝰ. Sequit̉: p ¶ Dūvenio enī ego .i. dum ad gratiam me pręꝑaro licet exiliteret pigre non habens ductorē. q ¶ Alius ante me deſcēdit: qui .ſ. habet inſtructorem .i. ad pęnitētiā ſe humiliat peralterius admonitionē. Vel poteſt eſſe verbū illoꝝ qͥ ꝯq̄runt̉Z X de ꝯfeſſoribꝰ qͥ alios
I
B
Psͣ. 67.
Psͣ. .5.
liter X