Euangelijſcd̓mIohannem
g Angelus autē domini deſcē Iebat ẜm tēcpi-
αbaι vιn ſempus in piſcinā:
a ¶ Angelus autē domini ⁊cͣ. Anteqͣꝫ hoc bene intelligat̉/ neceſſe eſt quędam dubia ſupponere. Et primū dubiū eſtvnde venerit vis curatiua ipſi piſcinę ad deſcenſum angeli: etquādo habuerit principiū. Secūdo dubitat̉ an fuerit omniūmēbroꝝ cura in illa: vt etiam includant̉ mortui: ⁊ etiam hi quidefectū materię habebant in membris:ſicut cęci qui orbi vl̓orbati dicunt̉: ⁊ māciet loripedes ⁊ huiuſmodi. Tertio quęrit̉ an cura illa fuerit ratiōe alicuiꝰ exiſtētisin aqua: vel ratione angeli deſcendētis. Quarto quę fuerit neceſſitas cōueniētię ꝙ iſtud fuerit ī hieruſalē tempore incarnationis ⁊ non ante. Quinto quem ordinem habeat ad miraculum ꝙ hic recitatur cura quę exhibebat̉ in piſcina. In ſolutione aūt omniū horum ꝓcedam cōnijcendo magis qͣꝫ aſſerēdo. Ad primū ergo dicendum ꝙ vis curatiua morborū ſpiritualium collata eſt aquę in baptiſmo chriſti: ⁊ hoc in coniunctione ad virtutem nominis ipſius trinitatis/ ẜm formam baptiſmi: ad quem baptiſmū aſſuefecit baptiſmus iohannis exparte cōuenientię in materia: ⁊ etiam in quadā forma: Tradebatur enim in nomine vēturi: quę forma ordinat̉ ad illam quęfuit poſt reſurrectionē/ qua baptizabat̉ in noīe chriſti. Et hocvlterius ordinem habet ad hanc. In nomine patris et filij etſpirituſſancti: ẜm qd̓ probat Ambroſiꝰ. Quia igit̉ aqua vimcuratiuam in potentia accępit in baptiſmo chriſti: ſed oportetadhuc adduci homines a legalibus ad illū: puto/ qꝛ ſicut incępit illa manuductio quę fuit per iohannem circa tempus quochriſtus debuit baptizari: ita incępit alia manuductio ex parte effectus baptiſmi in tempore quo chriſtus baptizatus eſt.Et ſicut ibi notat̉ ordo quidā formę ad formā in eadem materia: ita hic notatur ordo effectus ad effectum in materia tranſeunte ab vmbra ad veritatē. Unde cū in baptiſmo chriſti notetur effectus curationis animaꝝ: cui ſubeſt effectus curationis corporū tanqͣꝫ minoris potentię exiſtens: ita materię trāſeuntis ab vmbra ad veritatē eſt effectꝰ curandi corpora: materię autē eiuſdem exiſtētis ſub veritate eſt effectus curādi ſpiritū. Et ſicut materia ſub veritate nō habet actum curationisniſi inuocata virtute increata ⁊ operatiōe illius: ita conſequebatur vt materia tranſiens ab vmbra fieret in actu curationisper virtutē ſubſtantię: quę īmediate ſupponit̉ ſubſtantię increatę: ⁊ ita ꝑ deſcēſum angeli. Et ꝙ ita ſit/ probabiliter videt̉ exhoc ꝙ hoc non fiebat in qualibet aqua: ſed in illa quę vmbręſeruiebat .ſ. ſacrificijs: ideo enim dicit̉/ piſcina ꝓbatica. Hocetiam accipitur ex verbis Chryſoſtomi in homel̓. xxxvj. vbiſic dicit: Primum quidem inquinamenta corporum: deinde et infirmitates diuerſas per aquam facit ſolui. Uolensenim nos deus propius ducere baptiſmatis dono/ non adhuc inquinamenta ſimpliciter ſoluit: ſed ⁊ egritudines ſanat.Propiores em̄ veritati imagines ⁊ in baptiſmate ⁊ in paſſion et in alijs magis antiquis manuducere poſſūt. Sicut em̄qui prope regem his qui alonge armigeris ſunt clariores: itavtiqꝫ ⁊ in typis fit/ ⁊ ſanatiuam imponebat virtutē / vt diſcantiudęi quoniā multo magis angeloꝝ dominator omnes ęgritudines animę ſanare poteſt. Sed ſicut hoc nō ſimpliciter ſanabat aquarum natura: vere em̄ vtiqꝫ ſemꝑ hoc fieret/ ſed in angeli deſcenſione: ita ⁊ in nobis nō ſimpliciter aqua operat̉ ſedcum ſpiritus accęperit gratiā. Ex hoc patet fere totum quoddixi. Cōueniens enim fuit vt eſſet tranſitus a virtute mūdante ſordes ęſtimatas quę nō vere erant: ſicut tactus morticintad virtutē mundantē ęgritudines: ⁊ deinde ad virtutē mūdantem peccata. Notandū autem ꝙ ſicut dicit magiſter in hiſtorijs: de hac motiōe aquę qn̄ incęperit determīare incertū eſt:ſed ꝓbabile eſt ꝙ ꝓximo ante aduentū dn̄i/ ſiue circa aduētū:forte circa tempora machabeoꝝ. Nā ſi ante fuiſſet factū/ nonita eſſet in p̨̄cedentibꝰ hiſtorijs p̨̄termiſſum. Et fuit hoc apertū ſignū de aduentu chriſti. Sicut em̄ quędā ꝓxima ſigna p̨̄cedēt ſecūdū aduētū chriſti: ita ⁊ q̨̄dā p̨̄ceſſerūt pͥmū. Et videqꝛ nō erat hora deſcēſus angeli in piſcinā determīata: alioqͥnnō iacerent languidi in porticibꝰ: nec venirēt niſi circa horam
determinatā. Tradunt autē quidam/ ſed non eſt autenticūregina ſaba vidit in ſpiritu in domo nechota: id eſt pigmēraria lignū quoddā: ⁊ nūciauit ſalomoni cum iam receſſiſſet apeo: quia p̨̄ſentialiter ei dicere timuit/ ſe vidiſſe quoddam lignūin domo ſaltus/ in quo ſuſpendēdus erat quidā / pro quo occiſo perirent iudęi/ etꝑderent locum ⁊ gentē: Et certis indicijsindicauit illud regi.Qd̓ timēs ſalomoin ꝓfundiſſimis terrę viſceribus occultauit illud: vbi facta eſtpoſtmodum piſcina. Appropinquāte autem tempore chriſtiſuꝑenatauit lignum/ quaſi p̨̄nuncians chriſtū: ⁊ exinde cepitmotio prędicta vt dicūt. Ad ſecundū poteſt dici ẜm quoſdamꝙ non fuit omnium/ ſed illorum tm̄ qui ſine opere creationis perfici poterāt. (Textus aūt videt̉ dicere contrariū: quiſcꝫ ſanus fiebat primꝰ a quacūqꝫ detineret̉ infirmitate. Et textus dicit ꝙ ibi iacebant cęci. Itē dicit Chryſoſtomus. Et ibſanabant̉ claudi ⁊ trūcati.) In illis em̄ eſt quaſi motꝰ de ſubiecto ad ſubiectū virtute fortiori qͣꝫ ſit virtus naturę: In illisaūt in quibus eſt creatio/ ſicut in orbatis ⁊ mancis vbi neceſſeeſt ꝓducere materiā de nihilo: ⁊ in mortuis vbi eſt deſtructiocomplexionis/ omnino oportet oꝑari virtutem infinitā qualis fuit virtus chriſti: Ibi enim eſt quaſi motus de non enteſimpliciter ad entitatem: quę cū diſtent infinita diſtantia/ neceſſe eſt ꝙ virtute infinita producant̉. Talis autem non fuitvirtus aquę ad deſcēſum angeli/ eo ꝙ ipſa ordinabat̉ ad fortiorem: ſicut patet ex dictis. Et ex hoc etiam ſoluit̉ ad tertiū:quia virtus fuit in aqua ratione contactus ad carnem chriſticum deſcenſu angeli: vt tradunt quidam. Chryſoſtomꝰ tamēnon dicit/ nec alij ſancti: ꝙ illa aqua haberet virtutem aliquāex cōtactu carnis chriſti: nec ego credo: ſed ſic̄ Chryẜ. Angelus deſcēdēs turbabat aquā ⁊ vim ſanatiuā imponebat aquę:nec ſimpliciter ſanabat aquarum natura: quia tunc ſemꝑ hocfieret: ſed in angeli deſcenſione. Unde poteſt dici ꝙ in aquaerat q̨̄dā potētia ſanatiua materialis ⁊ paſſiua: in angelo aūqͣſi actiua ⁊ cōpletiua. Illā aūt virtutē materialē habebat aqͣa volūtate diuina/ ſiue a contactu carnis chriſti/ ſiue a cōtactuligni dn̄ici/ neſcio/ deus ſcit: qꝛ nō eſt ſcriptū: nec eſſet bonumſomniare aliquid nouū. Quare autē vnus tm̄ ſanabat̉: hęc eſtratio ẜm Augꝭ. vt vnitas fidei ⁊ baptiſmi cōmendet̉: in cuiusfigura p̨̄ceſſit hęc piſcina. Ad quartū patet ſolutio ꝑ auctoritatem Chryẜ. Poteſt etiā dici ꝙ natura noſtra ẜm corpus indefectus corporales ⁊ mortē inciderat ꝑ adā: ⁊ facta eſt paſſibilis ad claudicationē ⁊ cęcitatē et alias prauitates mēbrorū:Chriſtus autē reparator naturę vniuerſaliter om̄s defectuscurauit: ⁊ hanc potentiā vniuerſalis curatiōis oſtēdit in miraculis q̨̄ fecit. Cōſequebat̉ ergo vt eſſet potentia ꝑticularis curationis q̨̄ introduceret vniuerſalē: ⁊ hęc fuit in piſcina tēpore incarnatiōis. Ad quintū dicendū eſt eodē modo: ꝙ chriſtꝰiuxta piſcinā voluit curare/ vt oſtēderet virtutē curandi omnemorbū ⁊ ſpiritalē ⁊ corporalē eſſe in ſeipſo introductā: cuiūstypus īmediatꝰ p̨̄ceſſiſſet in motu piſcinę ab āgelo. His habitis facilis eſt lr̄a. Dicit em̄: a ¶ Angelʰ aūt dn̄i: reducensad actū potentiā piſcinę: b ¶ Deſcēdebat/ de cęlo aſſuptocorꝑe quo cōmotionē illā ꝑagebat: ¶ Scd̓m tempus inpiſcinā: qꝛ ꝑticularis fuit curatio. Et ẜm tempꝰ quia nonſemper: ⁊ ẜm ęgritudines/ quia nō omnes curabat/ vt videt:et ẜm ꝑſonas/ quia non omnes qui deſcendebant curabant.5 Si v̓o querit̉per heliā qui ꝓiecit ſe ⁊ obdormiuit ſub vmbra ſuniperi. Per iuniperū enim ſignificat̉ caro ſiue corpus noſtrū: ſubcuiꝰ vmbra pigritamur. Sed angelꝰ .i. gratia excitat nos e iuitat ad manducandū panem ſubcinericiū .i. ad pęnitentia: incuius fortitudinē debemus ire vſqꝫ ad montē dei oreb. ſ. vſcꝑad mēſam ęternam. Sed ſtatim iterū obdormiuit. Sic mhiūqͥ in quadrageſima pęnituerūt/ ſtatim in paſca iterū in moriepeccati obdormiūt. a Angelus aūt dn̄i ẜm tempusdeſcendebat in piſcinam. Hęc eſt gratia quę inforſatpęnitentē: quę dicit̉ ẜm tempus deſcendere indeterminate℟ quia non ſemper dat
V
Porali