Druckschrift 
6 (1501)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Euangelij ſcd̓m Lucam

8 Et alij temptātes/ ſignum deccęlo quęrebāt ab eo. Ipſē autem vt vidit cogitationes eorum/ dixit eis: Omnē regnū īf ſeipſū diuiſū deſolabit̉: et do

mus ſupra domū cadet. Sis autem ⁊ ſathanas in ſeipſumh diuiſus eſt: quomodo ſtabiti regnum ipſiꝰ? quia dicitis inbeel cebub eijcere me dęmōia

patrem habuit belū quē tenerrime diligebat: ꝓ cuius morte valde dolens fecit fieri auream ſtatuā quę ſimilitudinemeiꝰ exprimeret: quā in tanta habuit reuerētia/ vt ſui ſerui fugitiui vel quilibet facinoroſi poſſent ad eam cōfugere/ nihil amplius timerēt: vnde ſtatim cęperunt ei thurificare et diuinoshonores exhibere/ videntes qꝛ placeretnino. Ad huiꝰ exemplar cęteri de circūſtantibus finibus inhonorē patrū ſuorūcęperūt facere ſtatuas aureas/ ⁊ eas adorare: et ſic pullulauitidolatria. Ante aūt idola ſortita ſunt noīa a belo/ vt eſſet quaſi vnum cōmune nomen omniū idoloꝝ: ſed ẜm diuerſa idiomata poſtea variata ſunt: Nā babylonij idolum ſuū vocabātbeel: alij baalim: alij baal .ſ. palęſtini: alij .ſ. moabitę beelphegor: Sic em̄ dicitur idolū tentiginis .i. priapi. Iudęi vero ob deriſionē gentilium appellabant idolum beelcebub/ quaſi vtrum muſcarū. Baal em̄ vir: cebub muſca interpretat̉: qꝛmuſcę cōgregabant̉ ſuper idolum illud ꝓpter cruoris fetoremimmolati. Et hoc nomine vocant hic principē dęmoniorū:quaſi dicerent: confęderatus vel familiaris eſt principi dęmonioꝝ: ⁊ ideo cōſenſu ⁊ auctoritate illiꝰ minores dęmones obediunt ei/ vt exeant qn̄ vult. Hoc autē ex ſola inuidia dicebantquā ꝯtra ipſum ardebant. Chryẜ. Non qn̄ magna dicebat / ſꝫqn̄ faciebat ſalutes hominū: tūc inſtiterūt phariſęi ⁊ ita magꝭdęmones moleſtabantur. Itē Chryẜ. Inuidia non q̨̄rit quiddicat: ſed ſolum vt dicat. Item Chryẜ. Emulatione noneſt malicia alia deterior. Adulter enim in breui cōplet peccatum ſuū: ęmulator vero nunqͣꝫ quieſcit. Et. jͣ. Sicut porcꝰ gurgite/ ⁊ dęmones iactura noſtra: ita hi proximi malis lętantur:alienas calamitates ꝓpria gaudia exiſtimātes. Et. jͣ. Sic̄ ſcarabei nutriunt̉ ſtercore: ita hi alioꝝ īfortunijs. Iob. v. a. Paruulū occidit inuidia. Inuidia aliena bona nō loquit̉: ibi mutaē: circa mala loquax. Ideo qn̄ hoc euangeliū legit̉/ cantat̉ deioſeph vendito ex inuidia fratrū: in tertia dominica quadrageſimę. Ex hac abel innocēs occidit̉. Ex hac dathā ⁊ abironet maria cōtra moyſen inſurgunt. Ex hac ſunt lites et bella:qꝛ inuidia nō patit̉ alteriꝰ p̨̄eminētiam. Ex hac fit homo imitator diaboli: Cuius inuidia mors intrauit in orbem terrarū:Sap̄. ij. d. Vnde tūc legit̉ epl̓a ad Eph̓. v. a. Imitatores deieſtote nō diaboli. a Et alij temꝑtantes: ad probādumet decipiendum. Matth. xxij. b. Quid me temptatis hypocritę? Psͣ. Temptauerunt me pr̄es veſtri ⁊cͣ. b Signumde cęlo quęrebāt ab eo. Sicut tonitruū tempore ſamuelis. j. Regꝰ. vij. c. Aut ignis emiſſionē tēpore helię. iij. Regꝭ.xviij. f. iiij. Regꝭ. j. c. Chryẜ. Semper diſcere/ ſignū eſt nūqͣꝫpoſſe ꝓficere: ſic ſemper teſtimoniū quęrere/ ſignum eſt nūqͣꝫvelle credere. Hoc ꝓpriū ē iudęorum ſemper quęrere ſigna adomino. j. Corꝭ. j. d. Iudęi ſigna petunt. Abraā: Gen̄. xv. b.Gedeon: Iudicꝭ. vj. g. Unde ⁊ dominus dixit ad achac: Pete tibi ſignum a domino ⁊cͣ. Eſa. vij. b. Vnde etiam Petrusquia pręualuit ī miraculorum operatione/ ad prędicādum iudęis miſſus ē. Paulus vero ad prędicandū gentibus: qꝛ pręualuit in profunditate ingenij ⁊ torrente eloquij. Iſti autem qͥpetebant hoc ſignū de cęlo erant ſcribę ⁊ phariſęi: Nec tamēexhibet eis dominus hęc ſigna viſibiliter: qꝛ ſi ea miraculoſe oſtenderet: ipſi tamen deprauarent ⁊ dicerent aliūde ꝓuenire. Adhuc ſcribę noſtri ⁊ phariſęi petunt ſigna de cęlo. i. ſignum ſublimitatis volunt habere in ſe et in alijs venerantur:ſigna vero humilitatis/ vilitatis ⁊ paupertatis nolunt videre ad minus in ſe: quę tamen ſunt ꝓprie ſigna chriſti nobis nati. sͣ. ij. b. Ecce euangelico vobis gaudium magnum ⁊cͣ. ⁊ hocvobis ſignum ⁊cͣ. Paſtores bene crediderunt huic ſigno: ſedmulti contradixerūt ⁊ contempſerunt: ⁊ adhuc faciunt. sͣ. ij. e.Ecce hic poſitus eſt ⁊cͣ. Psͣ. Signa noſtra non vidimus ⁊cͣ.Matth̓. xvj. a. Generatio mala et adultera ſignum quęrit: et

ſignū nōdabit̉ ei niſi ſignum ione prophetę: Id eſt ſignū humilitatis et vilitatis et mortis. c Ipſe autem vt vidicogitationes eorū: Intellige ſingulas ſingulorū. Poſſunt enim homines quaſdam hominum cogitationes cognoſcere: de quibus agnoſcendis plato librum compoſuit: ſed nāſingulas ſingulorū.j. Paral̓. xxviij. bOmnia corda ſcrutatur dominus/ ⁊ vniuerſas mentium cogitationes intelligitEcc̄i. xlij. c. Abyſſiet cor hominū inueſtigabit Et. jͣ. d. Nelū oīs cogitatꝰ. d Dixit eis: omne regnū ⁊cͣ.Omne regnum in ſe diuiſum deſolabitur.ꝰ quē fecit Sathanas: id eſt regnum/ in ſe diuira iudęos ſus eſt.Ergo regnum non ſtabit: concluſioſub interrogatione.Quidam temptātes quęrebant a domino ſignum de cęlo: idipſum habentes in cordibus qd̓ ⁊ ſcribę ⁊ phariſęi blaſphemantes .i. in virtute dęmonioꝝ dn̄m eijcere dęmonia mētientes. Dn̄s autē ſi diligenter attendere vellēt/ ſtatim dedit eisſignum de cęlo: nō ad verba eorum/ ſed ad cogitata reſpondēdo. Ubi em̄ oſtendit ſe noſſe ſecreta cordis/ dat euidēs ſignūdeitatis. Solius em̄ dei eſt renes ⁊ corda ſcrutari .i. cogitationes hoīm intueri. Sap̄. j. b. Cordis ſcrutator. j. Regꝭ. xvj. b.Deꝰ intuetur cor. Nō ergo hic reſpōdet verbis ſigna q̨̄rētiū:ſed blaſphemantiū. Quibꝰ obuiat dupliciter. Primo vtit̉ indirecta ratiōe: poſtea directa: ſicut ex ipſo textu euāgelij patebit. Et ē īdirecta ratiocinatio: cū parſ aduerſarij ſūpta/ ⁊ adincōueniēs ducta falſa eſſe oſtēditur/ ⁊ ſic deinceps ad veritatem redit̉. Procedit ergo īdirecte hoc modo: vt Si dicitiſ invirtute principis dęmonum eijcit alios dęmones: ⁊ ſic ſathanas ſathanā eijcit: et ſi ſathanas ſathanam eijcit: ſathanas aſathana eſt diuiſus / ⁊ regnū eius ſtare nō pōt: ⁊ ita eſt incōueniens ẜm eos. Cōſtat ergo ꝙ falſum eſt qd̓ vos dicitis: conſtat ergo: quia nō eijcio dęmones in virtute diaboli: ſed ī virtute ſpūſſancti. Ꝙ autē ex diuiſione dęmonū ſequat̉ euerſioregni eoꝝ: oſtēdit duplici ſimilitudine: videlicet: qꝛ ſi pͥncipesregni diuidant̉ inter ſe regnū patit̉ diſſolutionē: et ſi domuspugnet cōtra domū .i. habitatores vnius domus cōtra habitatores alteriꝰ/ tota ciuitas deſolat̉. Poſtea directe ꝓbat hocidē. Si exorciſtę vr̄i qͥ inter tēpli miniſtros erāt minores/ quibus .ſ. maiores erāt leuitę et ſacerdotes/ in virtutę ſpūſſanctieijciūt dęmonia: multo magisr ego in virtute ſpūſſctī. Hoceſt ꝙ dicit̉: e Omne regnū in ſeipſum diuiſum deſolabit̉: ad lr̄am verū eſt. Hieronymꝰ. Cōcordia paruę reecreſcūt: diſcordia maxīę dilabunt̉. Oſee. x. a. Diuiſum eſt coreoꝝ nūc interibūt. Mich̓. vij. b. Filius ꝯtumeliā facit pri ⁊cͣ.Prouerb̓. xxviij. a. Propt̓ pctā terrę multi pͥncipes. Etdomus ſupra domū cadet .i. regno diuiſo/ familia ꝯtrafamiliā inſurget. Matth̓. xxiiij. a. Surget gens cōtra genti⁊c̄. g Si autem et ſathanas in ſeipſum diuiſus ẜi. regnū eiꝰ qd̓ eſt ꝯgregatio dęmonū ⁊ maloꝝ hoīm qͥ reura nullā habēt pacē adinuicē vel cōcordiā. Sap̄. iiij. a. Hultigena impioꝝ multitudo nō erit vtilis. h Quō ſtabit regnum ipſius? q. d. non ſtabit: et ita nulla eſt eius poteſtas: et ita nec pōt dęmon dęmonē eijcere ⁊cͣ. Quia dicitis in beelcebub eijcęre me dęmonia. Iſtud debetpręcedere. Un̄ ſic ordina cōplexionem ſiue argumētū ex ira:Quia dicitis in beelcebub eijcere me dęmonia: Sathanſasin ſe diuiſus eſt. Modo aſſume. Sed omne regnū in ſeip̄ſū diuiſū deſolabit̉ ⁊cͣ. Debuit ꝯcludere: Ergo regnū eiꝰ ſtare ſiopōt. Hāc ꝯcluſionē ſub interrogatiōe poſuit dicēs: Quō ſiabit̉ regnū ipſiꝰ. Myſticę etiam exponit iſtud Glo. de regnoeccl̓ię/ ⁊ de regno ſynagogę: quoꝝ alterū diuiſū ē: alterū maS net indiuiſū. Regnū em

S

Matth̓. 12. b.Marci 3. c.

Psͣ .94.

Alibun

Mi

Pō. 73.