CaXI

ſ vt cēſſauit/ dixit vnus ex diſcipulis eius ad eum: Domineē doce nos orare: ſicut iohāned docuit diſcipl̓os ſuos. Et aitē illis: Cū oratis dicite: Pāter

tm̄ verbo ſed etiam exemplo doceret eſſe orandū. jͣ. xviij. a.Oportet ſemper orare ⁊ non deficere. a ¶ Ut ceſſauit / orare: vt qd̓ docuerat exemplo/ doceret ⁊ verbo. Adhuc em̄ rudes erant diſcipuli ⁊ vtroqꝫ documento indigebāt. b ¶ Dirit vnus ex diſcipulis eius ad eum: dn̄e doce nosorare. Roma. viij. e. Quid oremus ſicut oportet neſcimus: ſed ipſe ſpiritus poſtulat pro nobis gemitibus inenarrabilibus. c ¶ Sicut iohānes docuit diſcipulos ſuos. Hoc dicit/ vt dn̄m citius inclinaret ad faciēdum qd̓ petebat: etquia non petebat niſi bonū: quia iohannes idem faciebat. Sed quare ad orationem magis inuitantur diſcipuli qͣꝫ ad aliaopera pietatis? Reſpondeo: quia maxime placet deo ⁊ fugatdiabolum. Chryẜ. Solam orationem quaſi ſpirituale tributum anima offert deo de ſuis viſceribus. Magna quippe dignitas oratiōis: mox vt ab ore proceſſerit/ ſuſcipiūt eam angeli manibus ſuis ⁊ offerunt eam ante deum: ſicut angelꝰ adtobiam dixit: Ego orationē tuam obtuli ante deū: Tob̓. xij.c. Et non ſolum magna eſt dignitas orationis/ ſed ⁊ magnaet multa vtilitas. Primo ignem cęleſtem impetrat quo deſiderium accenditur. Vnde. iij. Regꝭ. xviij. f. et. iiij. Regꝭ. j. b.legitur ꝙ orauit helias ⁊ cecidit ignis de cęlo. Secundo diabolum effugat. j. Machab̓. iiij. b. Tuba cecinerūt hi qui erātcum iuda ⁊ contritę ſunt gentes ⁊ fugerunt. Tertio torporemanimi excitat. Ecc̄i. xviij. c. Ne impediaris orare ſemper.Quarto a temptatione liberat. Matth̓ .xxvj. d. Orate ne intretis in temptationem. Quinto veniam peccatorum impetrat. Un̄. ij. Regꝭ. xij. d. Dauid poſtqͣꝫ orauit/ audiuit: tranſlatū eſt peccatū tuū a te. Hieroꝰ. Oratione ſanantur peſtesmentis. Sexto vitam ad faciendam pęnitentiam prolongat.Unde. iiij. Regꝭ. xx. a. legitur/ ꝙ ezechię facta oratione additi ſūt quindecim anni vitę. Septimo ſanitatē corporis impetrat. Ecc̄j .xxxviij. a. Fili in infirmitate tua ne deſpicias teipſum: ſed ora deum ⁊ ipſe curabit te. Iaco. vltꝭ .c. Oratio fidei curabit infirmū. Octauo gratiam impetrat. sͣ. j. a. Orauitzacharias ⁊ genuit iohannem. Nono ſapientiā impetrat. Ico. j. a. Si quis veſtrum indiget ſapientia/ poſtulet a deo quidat omnibus affluenter ⁊cͣ. Exemplū de ſalomōe. iij. Regꝭ.lij. b. Decimo cęlum claudit malis ⁊ aperit bonis. iij. Regꝭ.xvij. a. Et Iaco. vltꝭ. d. Helias oratione orauit ⁊ clauſum eſtcęlum: et iterum orauit ⁊ apertum eſt. Vndecimo pacem conſeruat. j. Timoth̓. ij. a. Obſecro primū omniū fieri oratiōes/poſtulatiōes/ gr̄arūactiones: pro omnibꝰ hoībus: pro regibꝰet oībus qͥ in ſublimitate conſtituti ſūt: vt quietam ⁊ trāquillam vitam agamus. Duodecimo docet quid agendum ſit indubijs. ij. Paral̓. xx. c. Cum ignoremus quid agere debeamus: hoc ſolum habemus reſidui: vt oculos noſtros dirigamus ad te. d ¶ Et ait illis: cum oratis dicitę: non ſolūcorde ſed etiam ore. Eſt enim oratio pius affectus mentis indeum / oris ratiōe directus. Vnde ⁊ ipſa vocalis oratio ſpecialiter valet ad ſex .ſ. ad memoriam ſuſcitandam. Item adtorporem ⁊ ſomnolentiam excutiendam. Item ad deſideriūaccendendū. Item ad deuotionem augendam. Item ad obſequium implendum. Item ad exemplum pręſtandum. e¶ Pater ſanctificet̉ ⁊c̄. Formam orandi breuem ⁊ vtilemtradit hic dn̄s diſcipulis: Et hoc propt̓ qͥnqꝫ. Primo vt deus honoretur. Honor enī patri debet̉ / a quo incipit hęc oratio. Malach̓. j. b. Si ego pater vbi honor meus? Secundo:vt a ſolo deo qd̓ neceſſariū eſt poſtuletur: quia ipſe eſt paterad quem pertinet cura prouiſiōis. Sap̄. vj. a. Equaliter cura eſt illi de omnibus. iiij. Regꝭ. j. b. Nunquid non eſt deus īſirael/ vt eatis a ꝯſulendū beelcebub deū accaron? Tertio vtrogatus qd̓ petitur largiat̉. Matth̓. vij. a. Petite ⁊ accipietis. Ibi etiam Glo. Non denegat ſe petētibꝰ qui ſponte obtulit ſe non petentibus. Quarto vt quid petendum eſſet doceret. Nam quid oremꝰ prout oportet neſcimus: Roma. viij.e. Quinto vt doceret eos ſe humiliare: qꝛ omnis orans ſe huinſiliat ei quem orat. Psͣ. Exaudi me dn̄e quoniam inops

et pauper ſum ego. Eccͣj. xxxv. c. Oratio humiliantis ſe penetrat nubes. Cōmēdatur autem hęc oratio ⁊ pręcellit in tribus .ſ. in dignitate/ in breuitate/ ⁊ in fęcunditate. In dignitate: quia ab ipſo dn̄o qui orat̉ ędita eſt ⁊ edocta. In breuitate:vt cito addiſcat̉: et facilius memorię tradatur: et vt frequentiꝰdicatur: vt tędium nō faciat: vt de ignorantia nemo excuſare ſe valeat: vt cito exaudiēdā innuat. In fęcūditate etiā cōmēdat̉: qꝛ oīa petēda ⁊ neceſſaria ꝯtinet. Un̄ſeptē petitiōeſ ꝯtinet ẜm matthęū: Septenariꝰ autem numerꝰ eſt vniuerſitatis.Sed lucas cāe ¶ Pater ⁊cͣ. Sed quia iacob vidit inhac ſcala angelos non ſolum aſcendenteſimmo etiam deſcendētes: breuiter trāſcurramꝰ eaſdē ſeptempetitiones ẜm ordinem deſcendendi: In quo ordine/ prima ēPater ⁊cͣ. ſctīficet̉ nomen tuū: de quo noīe intelligēdūſit ex pręmiſſis poteſt intelligi .ſ. de hoc nomine pater: ac ſideo dicant fideles: Orando petimus dn̄e vt nomen tuū fiatſanctum ſiue ſanctitū in nobis. Modo em̄ ſumus filij adoptionis: ſꝫ adhuc poſſumꝰ amittere nomē filiatiōiſ: nam ⁊ iudaſfuit filius: Petimus ergo vt immutabiliter ſimus filij tui.k Eſt ergo ſenſus.e ¶ Pater ⁊cͣ. Chryẜ. hanc orationem exponit in originaliſuper matthęum ſatis moraliter ⁊ ſatis ſubtiliter: qd̓libet verbum ponderans ⁊ exponēs hoc modo. Pater. Chryẜ. Patrem ſe magis voluit dici qͣꝫ dn̄m: vt fiduciam daret impetrādi: quia ſerui non ſemper impetrant. Si filium dei te credis:illa pete quę tibi expediunt accipere: ⁊ illū decet dare. Si carnalia petas: quō illa libenter pręſtat: quę etſi habeas pręcipitvt cōtemnas? Noſter: Nō dicit meus: qd̓ ſoli chriſto competit: qui filius eſt per naturam. Libenter audit deus quādochriſtianus non ſolum pro ſe ſed pro altero orat. Pro ſe orare naturę ē: ꝓ altero gr̄ę. Pro ſe orare cogit neceſſitas: ꝓ altero charitaſ. Dulcior aūt ē or̄o ante deū quā nō neceſſitas mittit ſed charitas fraternitatꝭ cōmēdat. Qui es ī cel̓. Erubeſcāt ſe t̓renis rebꝰ ſubſternere: ſciētes ſe pr̄em habere cęleſtē.Sicut enī degenere ¶ Pater: cuius nos filios confitemur: cui amorem ⁊ honorem debemus. Malach̓. j. b. Si ego pater: vbi honor meꝰ:Si dominus: vbi timor meus? Exo. xx. b. Honora patremtuum. Pater: cuiꝰ eſt filios corripere. Prouerb̓. iij. b. Quēdiligit dominꝰ corripit/ ⁊ quaſi pater in filio complacet ſibi.Pater: cuius eſt filiorum errantiū miſereri. Psͣ. Quomodo miſeretur pater filiorum ⁊cͣ. Pater: qui debes filium reuertentē ſuſciꝑe gratulant̉. jͣ. xv. d. Surgā ⁊ ibo ad pr̄em meum. Et. jͣ. Et cum adhuc lōge eſſet ⁊cͣ. Pater: qui theſaurizas filijs nō filij tibi. Gal̓. iiij. a. Miſit deus ſpm̄ filij ſui ⁊cͣ.Noſter: nos creans/ nos recreās/ nos erudiēs/ nos hęredesfaciens. Roma. viij. c. Spūs teſtimoniū reddit ſpūi nr̄o ꝙ filij dei ſumꝰ: Si aūt filij ⁊ hęredes ⁊cͣ. Beda. Pat̓ nr̄ d̓r: qd̓cōmune eſt oībus ſed different̉. Pater generalit̉ oīm percreationē. Eſa. lxiiij. c. Et nūc pat̓ noſter es tu: nos ꝟo lutūPater ſpecialit̓ iuſtoꝝ ꝑ adoptionē. Matth̓. xxiij. c. Unuseſt pater veſter. Pater ſingularit̓ chriſti per generationem.Eph̓. iij. c. Flecto genua mea ad patrē dn̄i mei ieſu chriſti.Ioh̓ .xx. d. Aſcendo ad pr̄em meū ⁊ pr̄em veſtrū. Diuiſimdixit: meū ⁊ veſtrū vt differentiā demōſtraret. Pater noſter ergo dic̄: vt dehortet̉ ab elatiōe ab indignitate/ a ꝑſonarum accęptione. Itē vt penſemꝰ aliam ī nobis gratiam qͣꝫ inantiquis. Item vt patri filialē rependamꝰ affectū. Itē vt recordemur fraternitatē in proximū. Item vt timeamus offendere patrē noſtrū. Item vt impetrādi fiduciā habeamꝰ. Vnde Augꝰ. Cum dicit̉/ Pater noſter/ monet̉ nobilis et diuesnon ſuꝑbire cōtra minores. Nō enī vere poſſūt dicere: Pater noſter/ niſi fratres. Cauēdū eſt etiā cuiqꝫ a ſordibꝰ: ne tāto patre ſit indignꝰ. Antiquis vt ſeruis dicit̉ dn̄s: Vnde ſępedicitur in prophetis: Hęc dicit dn̄s: Nobis vt filijs diciturPater. Vnde Matth̓. xxiij. a. Unus eſt pater veſter qui incęlis eſt. Nunc ꝑ gratiam dicitur pater: in quo fiducia nobisX dat̉. Quid enim

3

Matth̓. 6. b.

Scd̓mChryẜ.

Moraliter

Psͣ. .102.

Psͣ .85.

F 5