Cl.XXVII
iſrael eſt deſcendat nunc dea cruce ⁊ credimus ei. Confidit in⁊ deū: liberet eum nūc ſibvult: Dixit enim/ quia filiusc dei ſum. Idipſum autem ⁊ latrones qui crucifixi erant cūd eo improperabāt ei. A ſextaautem hora tenebrę factę ſūtſuper vniuerſam terram vſqꝫe ad horam nonā. Et circa hof ram nonā clamauit ieſus vos ce magna/ dicēs: Eli eli lam-
ma azabtani: Hoc eſt: Deus meus/ deus meuſ: vt quidhͦ dereliquiſti me? Quidam autem illic ſtantes et audientesdicebāt: Heliā vocat iſte. Et?ꝯtinuo currēs vnꝰ ex eis accęptā ſpongiā impleuit aceto: ⁊ſ impoſuit arūdini et dabat ein̄ bibere. Cęteri v̓o dicebāt: Sine: videamꝰ an veniat heliasliberāſ eū. Ieſus aūt iterū clamās voce magna emiſit ſpm̄.
tes cū ſcribis ⁊ ſenioribꝰ dicebāt: alios ſaluos fec̄ſeipſum non poteſt ſaluū facere: ſi rex iſrael eſt/ deſcendat nūc de cruce ⁊ credimus ei. Ecce quomodomoliebat̉ diabolus per ora detractoꝝ ⁊ blaſphemātiū/ vt nōſolueretur precium redemptionis noſtrę: vt captiuos non redimeret: vt ī ſēpiternū nos detineret. Nolebat offerri ſacrificium noſtrę reconciliationis/ vt nos eiſemper ſeruire liceret. Nolebat ꝙ biberet calicem paſſioniſet antidoti/ quo omne venenum eius epurgandū erat. Mirabiliter autem allegabat diabolus contra ſe dicēs: Si rexiſrael eſt deſcendat nūc d̓ cruce.Mira ſtulticia: ſi rexiſrael eſt deſiſtat certare pro iſrael et cedat hoſtibꝰ ſuis: vtſit eis iſrael in captiuitatem. Si rex eſt/ ſceptrum dimittat qd̓ vtiqꝫ crux eſt. Eſa.ix. b. Factus eſt principatus ſuper humerū eius. Si rex ē/ dimittat baculum in quo ꝓ iſraele pugnat valde ꝓpugnator adſaluandum. a ¶ Confidit in deum: liberet eum nūc ſivult. Psͣ. Sperauit ī dn̄o/ eripiet eum: ſaluū faciat eū quoniam vult eum. b¶ Dixit enī/ quia filiꝰ dei ſum. Hocpatet in iohāne. c ¶ Idipſum autem ⁊ latrones quicrucifixi erant cum eo improperabāt ei. Hoc videt̉falſum: quia in ſeuitiū diaboli quaſi latro bonus dixit: Memento mei dn̄e dum veneris in regnū tuū. Ad hoc dicit̉ ꝙ h̓ponitur plurale pro ſingulari. Ul̓ poteſt dici ⁊ melius: ꝙ primo conuitiatꝰ ē cum alio latrone: ſꝫ chriſto dn̄o miſerāte viſitatus eſt ⁊ pęnituit. d ¶ A ſexta autē hora tenebrę factę ſunt ſuper vniuerſam terrā vſqꝫ ad horam nonam. Origen̄. dicit ꝙ ſolūmodo in terra iudęoꝝ tenebrę factę ſunt: ſicut per triduū factę ſunt tenebrę per vniuerſam terram ęgyptioꝝ/ niſi in terrā geſſen vbi erant hebręi: ſic ꝑ ſpacium trium horarum in iudęa. Et hoc viſum eſt ei: quia ſi interra gentilium aliquid tam mirādū contigiſſet/ illud in eorūſcriptis relictum fuiſſet. Ueruntū vt in hiſtorijs habet̉: Athenienſes viſis tenebris his/ dixerūt deum naturę pati: ⁊ aramei conſtruxerūt. Hoc ꝓphetatū fuit Amos. viij. c. Occidet ſolin meridie ⁊ obtenebreſcere faciam terrā in die luminis. Iobv. c. Per diem incurrent tenebras ⁊ quaſi in nocte ſic palpabunt in meridie. Merito aūt ſexta hora crucifigi voluit dn̄s:quia venerat legem perficere. sͣ. v. b. Et ideo tēpus ꝑfectionis elegit: quę per ſenarium deſignat̉. Sexta ętate venit/ fexto menſe poſt iohannem. Lucꝭ. j. d. Et hic menſis ſextus eſtilli ⁊cͣ. Sexta hora crucifigit̉ et ſexta feria. Moraliter. Tenebrę fiunt ſuper vniuerſam terram cordis pęnitentis crucifixi: dum tenebras ſuas agnoſcit: ⁊ hęc ē nona plaga qua percutitur nobis ęgyptus iuxta Origenē ſuper Exo. Tenebrisenim tenebras noſtras percutimꝰ: dum ignorantie noſtrę tenebras in nobis agnoſcimus ⁊ condēnamus. Sol ī nobis obſcurat̉: dum mundi gloria a nobis deſpicit̉. Iob. xxxj. c. Sividi ſolem cum fulgeret. Psͣ. Per diem ſol non vret te/ neqꝫiuna per noctē. d ¶ A ſexta autē hora ⁊cͣ. Nota ꝙ ſole naturali patiente eclipſim/ omnes res ſuū mutant colorē:Sic vero ſole eclipſato omnes mutare debemus coloremcompatiendo et dolendo. ij. Regꝭ. j. d. Filię iſrael ſuper ſaulfiete qui veſtiebat vos coccino in delitijs: qui prebebat ornamnenta aurea cultui veſtro: id eſt ſacramenta charitate plena.Item debemus mutare colorem ad ſimilitudinē eiꝰ patiendo. Gal̓. vj. d. Stigmata dn̄i ieſu in corpore meo porto. Itēdebemus mutare coiorem erubeſcēdo/ conſiderādo ꝙ cuminimici eius eſſemus ipſe tot ⁊ tanta eſt pro nobis paſſus et
nos pro eo nihil. Eſa. xxiiij. d. Erubeſcet luna ⁊ confundeturſol: id eſt ſancti in die iudicij videntes quę paſſus eſt pro eis.His modis facta tenebroſa ſponſa dicit Cantꝭ. j. b. Noliteme conſiderare ꝙ fuſca ſim: quia decolorauit me ſol. Itē nota ꝙ dn̄s paſſus eſt pro nobis maximo feruore diei: ad innuēdum ꝙ ex maximo feruore charitatiſ patiebatur: ⁊ ꝙ per hocmaxime accendi debebat terra cordiumnoſtrorum. e ¶ Etcirca horā nonā:Quia per eius mortem nouē ordineſ anzelorū reꝑarantur.f ¶ Clamauit ieſus voce magnadicens: Heb̓. v. c.Cū clamore validoet lachrymis offerēsexauditꝰ eſt pro ſuareuerentia. g ¶ Elieli lamma azabtani: hoc eſt: deus meꝰ: deꝰ meꝰvt qͥd dereliq̄ſtime .i. pęnis exponi ꝑmiſiſti. Eſa. liiij. c. Ad pūctū in modicodereliqͥ te. Eſa. lx. c. In īdignatiōe mea ꝑcuſſi te ⁊ ī recōciliatione mea miſertꝰ ſum tui. Quidā dicūt ꝙ dn̄s in cruce dixitcentum quinqͣginta verſus pſalterij a viceſimopͥmo pſalmo:Deus deus meus: vſqꝫ ad hunc verſum: In manꝰ tuas commendo ſpm̄ meū: ⁊ hoc in cōmēdationē pſalmoꝝ/ qui tot ſūt.Oꝛ qꝛ ibi geminat: deus meꝰ/ deus meꝰ ꝯgruit ei: qꝛ ipſe eratfilius eiꝰ ꝑ naturā ⁊ ꝑ gr̄am. h ¶ Quidā aūt illic ſtāteset audiētes dicebat: heliā vocat iſte. Forte ibi erantaliqͥ romani: qui nō intelligebāt hebręū/ ⁊ audierāt aliqn̄ loq̄de helia: ideo crediderūt ꝙ tunc ad litterā vocaret heliā in auxiliū. Uel etiam ipſi iudęi potuerūt hoc dicere/ non intelligētes qͥd diceret ꝓpter tumultū. Moralit̓. Sic multi auditaperuerſe recitāt. Eccͣj. xj. d. Bona in mala ꝯuertēs inſidiat̉:et in electis ponit maculā. i ¶ Et ꝯtinuo currēs vnusex eis. Prouerb̓. j. b. Pedes eoꝝ ad malū currūt. k ¶ Accęptā ſpongiam impleuit aceto. Sed qͥd ꝯcordat hocad p̨̄cedentia? Dicendū eſt ſicut habetur in alio euangelio/ ꝙdixit: Sitio. Uel tędebat eos ibi tātū morari/ vnde vt citiusmoreret̉ dederāt ei acetum in ſpongia vt ſugeret. Dicit̉ enīꝙ acetum ꝓpinatum pendentibꝰ in cruce facit eos citiꝰ mori.Uel forte crucifixores detulerunt ſecum vinū ad bihēdū qd̓ex calore factum acidum ei ꝓpinauerūt. l ¶ Et impoſuitarundini: vt poſſet ei porrigere: quia chriſtus eleuatꝰ erata terra. m Et dabat ei biberę. Psͣ. In ſiti mea potauerūt me aceto. Moralit̓: Sic iuſtis pendentibꝰ in cruce penitentię/ obiurgatiōes ⁊ maledicta ꝓpinant: quę ſunt qͣſi potꝰamarꝰ ⁊ acidus. n ¶ Cęteri ꝟo dicebāt/ Sine: videamus an veniat helias liberās eū: ieſus aūt iterumclamas voce magna emiſit ſpm̄. Ioh̓. x. d. Ego ponoaīam meā ⁊ iterum ſumo eam: nemo tollit eam a me ſed egopono eam a meipſo. Lucas dicit. xxiij .ſ. Pater in manus tuas commendo ſpiritum meum. Hoc exemplo edocens quidfaciendum ſit ſuis in omni periculo temptationis: et in ipſodiſcrimine mortis. Tūc enim pater vocandus eſt: tunc ei filiali amore medullitus adhęrendum eſt: tunc potiſſimū eſt eſſpiritus cōmendandus: quia tunc dęmones circa nos aſſiſtūttanqͣꝫ leones pręparati ad eſcam. In manus dei patris commendat ſpiritum ſuū: qui ſe totum ponit in voluntate eius.Sic clauſtrales in profeſſione ſpiritum: id eſt voluntatem ſuam commēdat in manibus pręlati: nec debent reſumere vſqꝫin diem reſurrectionis/ ſicut ieſus. Clauſtralis igitur qui ſuam facit voluntatem/ aut nunqͣꝫ depoſuit/ aut chriſti reſurrectionem pręuenit. Sap̄. iij. a. Iuſtorum animę in manu deiſunt/ et non tanget illos tormentum mortis: Uiſi ſunt clauſtrales in oculis inſipientium mori: illi autem ſunt in pace.¶5 Et ecce velū tēpli
1
Al̓. Ideo
Marci. 35. c.Ioh̓ .19. f.
parel. 15. c.Lucl̓ .23 .f.
Marci. 15. c.
arci. 15. c.
Psͣ. 21.
Psͣ. 30.
Lucl̓. 23 .5.
Moxalites
Ioh̓. 19. ſa
Psͣ. 68.
Psͣ. 68.Moxallter
Toxaliter
Psͣ. 120.
do .5.b.
ſj 5