Druckschrift 
1 (1498)
Einzelbild herunterladen
 

Prologus ſancti Hieronymi in Iob.

volumina/ Origenes obelis aſtericisqꝫ diſtinxerit:quos vel additos vl̓ de thedodotione ſumptos/ tranſlātioni antiquę inſeruit: proebās defuiſſeˣ quod addidit.Diſcant igit̉ obtrectatoresg mei/ reciꝑe ī toto qd̓ in parhͦtibus ſuſcęperūt: aut interpretationē meā cum aſtericis ſuis radere. Neqꝫ em̄ fieiri poteſt/ vt quos plura ink termiſiſſe ſuſcęperint/ nō eoſIdē etiā in quibuſdā erraſſefateant̉: pręcipl̓ie in iob: cuio ſi ea quę ſub aſtericis additaſunt/ ſubtraxeris: pars mapxima detrūcabit̉: Et hͦ du̓mqͥ taxat apud gręcos: cęterumapud latinos ante ea tranſlationē quā ſub aſtericis etobelis nuper ędidimus: ſerptingenti ferme aut octingēs ti verſus deſunt: vt decurtatus et laceratus corroſuſqꝫt liber/ nuditateꝫ ſui publicev legentibuſ prębeat. Hęc autem tranſlatio nullū de vetexribus ſequitur interpretem:ſed ex ipſo hebraico arabi.coqꝫ ſermone/ et interdumI ſyro: nu̓nc verba nunc ſenſus/ nunc ſimul vtrūqꝫ rea ſonabit. Obliquus em̄ eti-

am apud hebręos totus lib ber fertur et lu̓bricus: et qd̓cgręce rhetores vocant ſched matiſmenos: du̓mqꝫ aliudeloquit̉/ aliud agit: Ut ſi velis anguillam aut muręnuglam ſtrictis tenere̓ manibuſquanto fortius preſſeris/ tāto citius elabitur. Meminih me ob intelligentiam huiusvoluminis lyddeum quenidam pręceptorē/ qui apudkhebręos primus haberi pultabatur: non paruis rēdemiſſe nummis: cuius doctriinna an aliqͥd profecerim/ neſcio. Hoc vnum ſcio nō pon tuiſſe me interpretari/ niſiquod ante intellexeram. Ao principio itaqꝫ voluminispͦ vſqꝫ aͥd verba iob apud heq̄ bręos ꝓſa oratio eſt. Porr̄ ro a verbis iob in quibꝰ ait:Pereat dieſ in qua natꝰ ſū:⁊ nox in qua dictum eſt: cons ceptus eſt homo: vſqꝫ ad eūlocum vbi ante finem volut minis ſcriptum eſt: Idcircoipſe me reprehendo et agopęnitentiam in fauilla et civnere: hexamētri verſus ſūt:dactylo ſpondeoqꝫ currenxites: et prōpter linguę idioma/ crebro recipientes et

a Quos .ſ. aſtericos ⁊ obelos. b Additos: auctoritate ſua. c De theodotione .i. de tranſlatiōe theodotionis/ qͥ ſimiliter trāſtulerat cū illis figuris in gręcū: Et forteillas figuras inuenit. d Tranſlationi antiquę .i. ſuętranſlationi/ quā tranſtulerat de antiqua tranſlatiōe .i. ſeptuaginta: de gręco in latinū. Ul̓. Antiq̨̄ tranſlationi ſuę .ſ. quā fecitde hebręo in gręcū:addendo q̨̄ ſeptuaginta omiſerant de hebraica veritate: ⁊ ſuꝑfluaiugulando/ aſterico etobelo. e. AddidiOrigenes. f Diſcāt igit̉. Hic incipitſcd̓a pars prologi.g In toto. i. in generali: vt .ſ. recipiantmeā ęditionē factaꝫ ꝑaſtericū ⁊ obelū: ſicutrecipiunt ęditiōes aliorū eiſdē figuris notataſ. Et ſicut ęditiones alioꝝ ſine figurisnō dicunt ſuperfluere/ quāuis ſeptuaginta tranſtulerīt priusſic nec meā ęditionede hebręo in latinū/totaliter continet hebraicā veritatē/ dicātſuperfluere. Vel ſic:Diſcant in toto recipere ⁊cͣ .i. recipiāt meam ęditioneꝫ/ q̨̄ totaliter continet hebraicā veritatē/ qui recęperūt ęditionē ſeptuaginta ⁊ alioꝝ/ quę nōniſi ꝑtē ꝯtinet hebraicę ꝟitatis. h Autſi volunt/ diſcant interpretationē meam cū aſtericis ſuis radere .i. ęditionē illā quā prius ſecde gręco in latinū cūaſtericis nō recipiāt/ſi non recipiant ſecundā/ quę melior ⁊ perfectior eſt. i Utquos .ſ. ſeptuaginta. k Suſcęperūt: vel proſpexerūt.l Erraſſe fateant̉. q. d. certū eſt ſeptuagīta plura prętermiſiſſe: Un̄ conſtat eos in hoc erraſſe. Si igitur fatemur eosplura intermiſiſſe negligenter: fateant̉/ neceſſe eſt/ ī pluribuserraſſe ignoranter. m Pręcipue in iob. q. d. ꝙ plura intermiſerint ſeptuaginta: pręcipue patet in iob: quē trāſlatū a ſeptuaginta/ Origenes ⁊ multi alij emēdauerūt ī gręcol ꝑ aſtericū ⁊ obelū. n Cui .ſ. iob. o Addita: ab Origene ⁊ alijs. ꝑ Dūtaxat .i. tm̄ modo/ ſupple eſt ī volumine: qd̓ q Apud gręcos eſt: cęterū ꝓ ſed. q. d. nō ſolūhic error apud gręcos eſt: immo ⁊ apud latinos in tranſlation quadā: quę facta fuerat an̄ eā quā Hieronymus fecit cūaſtericis ⁊ obelis: in qua multa deerāt: ⁊ hoc eſt. An̄ eā ⁊cͣ.r Ferme .i. fere. s Deſūt .i. tantū deerāt ibi: Ut decurtatus ⁊cͣ. Nuditatē .i. apertū defectū. vi Hęcaūt tranſlatio .i. mea/ ab hebręo in latinū. Per qd̓ patet/ꝙ Hieronymus fecit plures tranſlationes. Et hęc eſt tertiapars prologi. x Sequit̉ interprętē: quia planior eratqͣꝫ ęditio eoꝝ/ ⁊ īmediate de hebręo. y Syro. Hę treslinguę affines erāt. z Nūc verba ⁊cͣ. q. d. mea trāſla-

tio noua nō ſemper exprimit verbū ex verbo: nec ſeſum ex ſenſu: ſed qn̄qꝫ ſic qn̄qꝫ ſic qn̄qꝫ vtrūqꝫ.Alquus .i. oblique dicens quę dicit ⁊ obſcure .i. aliuodens/ ⁊ aliud intendens: Et ideo accipienda ſunt verba inſenſu quē faciunt: ſed in qͦ fiunt: vt eſt illud: Bn̄dic deo emrere .i. maledic. Etieſt qd̓ ſequt:. vixqꝫ aliud loquitur⁊cͣ. Ideo reuera nōpoterat totꝰ liber verbo ad verbū tranſferri: quia qui vellet accipere ẜm qd̓ verba videntur ſonare/ totumꝑuerteret/ ⁊ totū anteret: qd̓ oſtenoſil̓e anguillę. b Lubricus .i. duc Schematiſme/nos a ſchema ⁊ mene .i. figuratiuꝰ vl̓ defectiuꝰ vl̓ lubricꝰ. Cātor dixit ꝙ in hoc loco ſic debet haberi:Cacoſallotrionmeneiquaſi furibundꝰ. Cacos/ malū: allotrionalienū: mene/ defectꝰ.e Aliud agit .i. cialiud ſonēt verba/ aliud habeat intelligentia vera. f Si velis ⁊cͣ. Exequō dubiꝰ. g Cenere manibꝰ .i. ſi acaliquā vnā certā ſententiā vel ordinē hūclibrū aſtringere volueris/ totū amittes.h Huius volūminis .i. iob in hebręo. ¶Pręcęptorē .i. doctorem.k Primus .i. maximus. ¶¶ Redemiſſe .i. cōduxiſſe. Redimere aūt dic̄/ nō emre: quia ſacrā doctrinā nō licꝫ emere: Iuxta illud Matth̓. x. b. Gratꝭ accępiſtis/ gratis date. Et Actl.viij. d. Pecunia tua tecū ſit in perditionē. Sꝫ labores ſuos⁊ expenſas licet redimere ab iniuſtis detentoribus. Huitiem̄ veritatē dei in iniuſticia detinent: vt dicit̉ ad Ro. j. b.Et Prouerb̓. xxiij. c. Ueritatē eme .i. redime: ⁊ noli vendere ſapientiā ⁊ doctrinā ⁊ intelligentiā. Psͣ. Nō abſcondi mnſericordiā tuā ⁊ veritatē tuam a concilio multo. Sap. vj. d.Nō abſcondā a vobis ſacramenta dei: ſed ab initio natiuitatis inueſtigabo: ⁊ ponā in lucē ſcientiā illius: ⁊ nō preteriooveritatem. m An̄ aliquid ꝓfecerim. Hoc dicit hieronymus: quia bn̄ intelligebat Iob: ⁊ tn̄ voluit audire ſusiudęū. In qͦ ꝯfundit̉ quorūdā ſuperbia: qui licet nō inteagāt/ tn̄ nolūt audire. n¶ Interpretari/ tranfferēdo. oēpaprincipio itaqꝫ. Quarta pars: in qua oſtendit̉ quio iūuis ſcriptus fuit iob. p Uſqꝫ ad verba iob: vbl i. ipteintroducitur loquens. jͣ. iij. a. q PProſa oratio eſt a. aſaica .i. proſaice ſcriptus eſt liber. r In quibus alt: pereat ⁊c̄. jͣ. iij. a. s Ad eū locū. i. vltꝭ. ca. a. tijd d circo: qꝛ ibi p̨̄cedit īmediate. Auditu aurꝭ audiui te: nūc odalus meꝰ videt te. v¶ Hexametri .i. ſex pedū. xijpropter linguę idioma .i. ẜm ꝙ cōpetit linguę ⁊ idiomati

Ib. i.j.

Al̓. fadditū eſt.

Iob .3.a.

Al̓. ⁊feditatem.

Iob .x1.4.

Ps̄. 15.