Druckschrift 
1 (1498)
Einzelbild herunterladen
 

Prologus ſancti Hieronymi in Iob.

a alios pedes: non earundēſyllabaꝝ: ſꝫ eorundē tēpoꝝ.Int̓dū qͣꝫ rhythmꝰ ipſe dulcis ⁊ tinnulꝰ/ fert̉ nūerꝭ lege̓ē ſolutis: Qd̓ mētrici magꝭ qͣꝫſimplex lector intelligūt. Af ſupra dicto aūt verſu vſqꝫg ad finē libri: paruū coma qd̓hͦ remanet/ proſa or̄one ꝯtexitur. Qd̓ ſi cui videt̉ incredulū/ metra .ſ. eſſe apud hebręos/ ⁊ ī morē noſtri flacci/ grenciqꝫ pīdari ⁊ alcęi/ ⁊ ſappho:vel pſalteriū/ vl̓ lamētatiopnes hieremię: vl̓ om̄ia fermēq̄ ſcripturaꝝ cantica/ cōprehēr̄ di: legat philonē ioſephum/origenē/ ceſariēſem euſebiū:⁊ eoꝝ teſtimonio me verū dis cere cōprobabit. Audiāt qͣt propter mei canes/ idcircov me ī hoc volumine laboraſx ſe: nō vt interpretationē any tiquā reprehenderē: ſed vtz ea q̨̄ in illa̓ aut obſcura ſuntaut omiſſa/ aut certe ſcriptorū vitio deprauata: manifea ſtiora noſtra interp̄tatiōe fiebrēt: qͥ ⁊ hebręoꝝ ſermonē texparte didicimus: ⁊ in latinopene ab ipſis cunabulis inter grāmaticos ⁊ rhetores ⁊cphiloſophosˣ dētriti ſumuſd Qd̓ ſi apu̓d gręcos poſt ſe-

ptuaginta ęditionē/ iā chriſti euangelio coruſcante: iudęus aqͥla/ ⁊ ſymmachus actheodotion/ iudaizātes hęē rētici/ ſūt recepti: q̄ ml̓ta myſꝫ ſteria ſaluatorꝭ ſubdola īterh pretatione celarūt: et tamēεν εξάπλούσ in hexaployshabent̉ apud eccl̓ias: et explanant̉ ab eccleſiaſticꝭ virꝭ:i qͣntō magꝭ ego chriſtianus/de parētibꝰ chriſtianis natꝰket vexillū crucꝭ in mea frōteportās: cuiꝰ ſtudiū fuit omiſin ſa repete̓: deprau̓ata corrigen re ⁊ ſacramēta eccl̓ię pu̓ro8 fide̓li aperire ſermone: vel āfaſtidioſis vel a malignis lectoribꝰ nō debeo reprobari.q Habeāt qͥ volūt/ veteres lirbros/ vel ī mēbranis purpureiſ auro argētoqꝫ deſcpͥtoſ:s vl̓ finitialibꝰ (vt vulgo aiūt)t lr̄is/ onera magꝭ exarata/ qͣcodices: dūmodo mihi meiſqꝫ ꝑmittāt pauꝑes habereſcedulas: et nō tā pulchrosv codices qͣꝫ emēdatos. Utraxqꝫ aūt ęditio: ⁊ ſeptūagintay iuxta gręcos: ⁊ mea iuxta hebręos/ in latinū/ meo laboretrāſlata eſt. Eligat vnuſqͥſqꝫz qd̓ vult: ⁊ ſtudioſum ſe mabgis qͣꝫ maliuolū ꝓbet.

a Alios pedes: vt ꝓceleumaticū/ ex qͣttuor breuibꝰ/ ꝓdactilo: vt ibi: Tytire paſcētes a flumine reijce capellas. Ettribrachū ꝓ ſpōdeo: Iābū ꝓ trochęo. b Tinnulꝰ .i. tinniēs: ſiue ſonꝰ tinniēs. c Fert̉ .i. dr̄. d Numerꝭ legeſolutꝭ .i. diſtinctꝭ. ę Petrici. Metricꝰ/ qͥ artē metricā nouit. f A ſupra dicto verſu: vbi dicit̉:Idcirco ipſe me rep̄hendo/ ⁊ ago pęnitentiā. g Paruū coma .i. oro deciſa: ſiueꝑua diſtīctio ē quā colō vocat: Coma tn̄ maior diſtinctio ē qͣꝫ colō. Coma aūt dicit̉ d̓ſtinctio vbi eſt pauſatio: colō/ membrū. iſubdiuiſio: Periodusvero/ vbi verſus terminatur. Vn̄ in prologoEſaię dicit Hiero.ipſum ſcriptū per cola et comata .i. ſubdiuiſiones ⁊ diuiſiones.h Proſa .i. ꝓſaicai Noſtri .i. latini.Flacci. i. Horacij.ęciqꝫ/ vl̓ graiPindari et alcęi: Iſti gręci poetęfuerunt. n Sapꝰpho nomē puellęmetrice ſcripſit: vndſapphicū metrum.PſalteriumoPſalteriū lyrici compoſuere pedes.p Ferme .i. fere.qt Cōprehēdi: Infinitiui modi eſt. Philonē: qͥ fec̄ librūSapiētię. s. Audant ⁊c̄. Quīta parsvbi aperit cauſam ſitrāſlatiōis. t¶Mecaneſ .i. detractoreſ:qui ęqͣliter contra bonos ⁊ malos latrant.⁊ om̄s indifferenter lacerant/ quos non amant. Phil̓. iij. a. Uidete canes: videte malos operarios: videte conciſionē. Apocꝭ. vltꝭ. c. Foris canes ⁊ venefici/ īpudici ⁊ homicidę. Eſa. lvj. d. Canes muti/ nō valenteslatrare. v In hoc volumine: qd̓ tranſtuli de hebręoī latinū. x Antiquā .i. Septuaginta. y Reprehenderē: faciendo nouā. z In illa: vel mea .ſ. trāſlatiōe ſeptuaginta. a Noſtra interpretatiōe: de hebręo in latinū. Prius em̄ fecerat aliā de gręco in latinū/ poſt Septuaginta: vt iā ſupra diximꝰ: In qua omiſſa a septuaginta/ manifeſtauerat per obelos: ⁊ obſcura ꝑ aſtericoſ. b Ex parte .i. ꝑfecte. c Detriti .i. ſenio ꝯſumpti. q. d. inter eas ſenuimus. Vel ẜm alia lr̄aꝫ: Detenti ſumꝰ .i. nutriti. d. Qd̓ſi apud ⁊cͣ. Sexta pars: vbi commendat opus ſuū: ⁊ probat quaſi a minori/ ꝙ ſua ęditio debet recipi a latinis. eiH.retici: ſuſpitiōe .ſ. hebionitę: Qui volūt ſeruare vetꝰ teſtamētu cū nouo: Ad litterā ideo dicit: Iudaicantes hęretici.f M yſteria .i. ſecreta. g Subdola interp̄tatiōe. iin ſua interp̄tatiōe dolo tacuerūt q̨̄ ſibi erāt ꝯͣria. h Et tn̄εν έξάλλόύσ/ in hexaploys .i. ī ſex exemplaribꝰ recͥctiſ: ſiue ī ſex ęditiōibꝰ rectꝭ ⁊ ꝑfectꝭ. Dicit̉ em̄ hexaploys/ ab

hex/ qd̓ eſt ſex: ⁊ aploys qd̓ eſt rectū. Un̄ ſenſus ē: In hexaploys habent̉ .i. ī ſex rectis et ꝑfectis ęditionibꝰ cōputant̉.Sunt autem illę ſex ęditiones: Prima Septuaginta: Secunda Aquilę: Tertia Symmachi: Quarta Theodotionis: Quinta/ vulgata: Sexta Origenis. Vel hexaploys dicit tabulas/ ſex paginas habētes: in qͥbusiſti ſcribebāt ſex ęditioneſ: vt ſic ꝯferētes adīuicē viderēt vbi ꝯcordabāt ⁊ diſcordabāt:⁊ in iſtis tabulis ſcriptę erāt ęditiōes iſtorū. i Ꝙ to magꝭego. Hic cōmendatſe Hieroꝰ. nō ex faſtuſuꝑbię: ſed vt ſic ſaltēęditionē ſuā īnuat debere recipi/ cū ſit bona. Primo aūt cōmēdat ſe a fide: qꝛ chriſtianꝰ. Scd̓o a parētela:qꝛ de parētibꝰ chriſtianis. Tertio a vitę honeſtate: qꝛ vexillū cruciſ portauit in fronte:ſine pudore ſe chriſtianū ore ⁊ oꝑe ꝯfitens⁊ demonſtrās. Quarto ab vtilitate: qꝛ eiusſtudiū fuit/ omiſſa repetere/ et deprauatacorrigere: Qd̓ nō ꝓpt̓ſe/ ſꝫ ꝓpt̓ om̄es fecit.k Uexillū crucꝭ:chriſmate factū ī baptiſmo. Omiſſa: atrāſlatoribꝰ. m Deprauata: a ſcpͥtoribus. n Puro: ſineadditiōe. o FFFideli: ſine ſubtractione etīmutatiōe. p A faſtidioſis: Quia multa viderūt: ⁊ iā qͣſi ſatiati faſtidiunt meliora: ſicut iudęi in deſerto faſtidiebāt mannaoīs ſuauitatꝭ dulcedinē habens. Un̄ Nu.xj. b. Aīa noſtra arida eſt: nihil aliud reſpiciūt oculi nr̄i niſiman. Itē eodē. xxj. b. Anima nr̄a iā nauſeat ſuꝑ cibo iſto leuiſſimo. Prouerh̓. xxvij. a. Anima ſatiata calcabit fauū: aīaaūt ęſuriēs etiā amaꝝ ꝓ dulci ſumet. q ¶Habeāt qͥ volūt. Oſtēſo ꝙ ęditio ſua debeat reciꝑi: qꝛ nō pōt quēqͣꝫ cogere: in voluntate eoꝝ dimittit. r¶ Purpureis .i. picturatꝭ. s Initialibꝰ .i. capitalibꝰ .i. groſſis lr̄is/ q̨̄ ſcribunt̉ī pͥncipio libri. Ul̓ vncialibꝰ .i. vnciā auri vel colorꝭ ꝯtinētibꝰvl̓ ꝯſtantibꝰ ad ſcribendū tanto. t ¶Onera: p̄cij vl̓ pōderꝭ.v Ꝙ emēdatos ſerie. Nō refert qͣꝫ pulchros libros habea: ſꝫ qͣꝫ bonos. x Et ſeptuagīta: quā nō habemꝰ. yIuxta gręcos .i. quā ipſi fecerūt de hebręo in gręcū: quāpoſtea trāſtulit Hieroꝰ de gręco ī latinū/ cū aſtericꝭ ⁊ obeliſ:Et poſtea trāſtulit aliā de hebręo ī latinū/ ſine aſtericꝭ ⁊ obelis/ quā habemꝰ mō. z Qd̓ vult .i. aut illā quā trāſtuli degręco ī latinū/ cū aſtericꝭ ⁊ obelis: aut illā quā trāſtuli de hebręo in latinū/ ſine illis figurꝭ. a. Studioſū: ſi vtrūqꝫ recipiat. b Maliuolū: ſi neutrū. Explicit Expoſitio primi Prologi in librū Iob.

g. ī Bucol̓.jgeſe

Fob .yll̓. a.

Al. xvncialibꝰ.

Al̓. rin.

Al.j decrepiti.