CXI VIII
¶ All̓a aggei ⁊ zacharię.īaAudate CLXVIII.dn̄m de cęlis: laudate1o ¶ eū in excelſis. Laudaē te eū om̄s angeli eiꝰ: laudateIf eū oēs virtutes eiꝰ. Laudateeū ſol ⁊ luna: laudate eū oēsg ſtellę ⁊ lumē. Laudate eū cęh licęloꝝ: ⁊ aquęr quę ſuꝑ cę-
los ſunt laudent nomē dn̄i.i Quia ipſe dixit ⁊ facta ſunt:k ipſe mandauit ⁊ creata ſunt.¶t Statuit ea ī fęternū ⁊ in ſęcunlū ſęculi: p̨̄ceptū poſuit ⁊ nōo p̨̄teribit. Laudate dn̄ꝫ d̓ t̓ra:p dracones et omnēs abyſſi.¶ Ignis grādo nix glacies ſpisritꝰ: ꝓcellaꝝ: q̨̄ faciūt v̓bū eiꝰ.
¶ Audate dominū de ¶ Expo. Psͣ. CXLVIII.geus ⁊ zacharias qui in babylonica captiuitate p̨̄dixecęlis. Titulus. Alleluia aggei ⁊ zācharię. Agrunt liberationem terrenę hieruſalē: multū nos erigunt ad futuram liberationem ſiue libertatem quā ſub illa actuali intellexerunt: et proptereadominū laudauerunt:vt nos exemplo eorūhac babylone cōtempta hic laudē incipiamus quā in ęternū ſoluemus. Unde hic ꝓpheta per paucorumcōmemorationē vniuerſam creaturā hortat̉ laudare deū. Oīaenim laudant deū/ velin ſe/ vel in alijs. Suntenim quędā quę habētſpiritū laudādi deū: ⁊ laudāt in illo affectu quo eis placet deꝰ.Quędā ꝟo nō habēt intellectū: ſꝫ qꝛ ipſa bona ſūt ī ordine ſuo⁊ ad pulchritudinē vniuerſitatis referūt̉: ꝑ ſe nō laudāt ſed abipſis accipit̉ laus dei: qꝛ de illis naſcit̉ ī nob̓ laus dei: ad quā h̓nos monet ꝓpheta: Titulꝰ igit̉ cōtinet noīa illorū ꝓphetarū.Et ē ſenſus tituli. Alleluia .i. laus dei: aggei ⁊ cacharięꝓ futura liberatiōe ꝓ qua p̄dicti ꝓphetę laudauerūt. Intētiomonet ad laudeꝫ. Modꝰ. Biꝑtitꝰ eſt pſalmꝰ. Primo cęleſtiahortat̉ ad laudes. Secūdo t̓reſtria: ibi: Laudate dn̄m deterra. Et cōgrue pͥmū de cęlis laudat̉ deꝰ/ poſtea de t̓ra. Sic̄gͦ aliqͥbꝰ bona operātibꝰ applaudētes dicimꝰ/ agite: ita ꝓphetaangelis deū laudātibꝰ cōgratulās/ ait: O vos angeli qui eſtisde cęlis: a¶ Laudate dominū. Non p̨̄cipit vel admonetangelos hoc facere: ſed adiungit cōgratulationē ſuam eis hocfacientibus. Ibi enumerant̉ illi quos decet laudare deum ſubnomine cęlorum/ angelorū/ virtutū ſolis ⁊ lunę/ ſtellarū et luminis. Primo em̄ laudantes deum ordinate/ ſunt cęli conuerſatione. Phil̓. iij. d. Conuerſatio noſtra in cęlis eſt. Item affectione. Col̓. iij. a. Quę ſurſum ſūt ſapite. Item charitatis amplitudine omnes amplectēdo: ſicut ſpęra ſuperior continet inferiores quę mouentur motu contrario. Matth̓. v. g. Diligite inimicos veſtros. Item maiora bona ⁊ meliora abſcondendo ſicut cęlum. Eſaię. xxxij. a. Et erit quaſi qui abſcondit ſe avento: ⁊ celat ſe a tempeſtate: id eſt a detractione. Item iuſſadomini nūciando. Hiere. j. d. Quęcūqꝫ mādauero tibi loqueris ad eos. Item domino aſſiſtendo. Hiere. xv. d. Corā faciemea ſtabis. Item debent eſſe angeli inferioribus miniſtrando:ſicut chriſtus qui venit miniſtrare ⁊ nō miniſtrari: Ioh̓. xij. d.Qui mihi miniſtrat me ſequat̉. Item faciles ad bonū: ⁊ difficiles ad malum: īmo impoſſibiles per gratiā cōfirmati. Itemſollicite inferiores cuſtodiendo. Psͣ. Angelis ſuis mandauitde te. Item dominū ardenter diligendo. Psͣ. Qui facis angelos tuos flāmam ignis. Item laudātes deum debent eſſe virtutes pugnando pro eo. Iob. xxv. a. Nunquid eſt numerusmilitū eius? Item diaboli potentiam refrenando. Iob. xl. d.Ligabis eum ancillis tuis. Item malos puniendo et bonosremunerando. Item mirabilia faciendo quę non ſunt contracurſum naturę: ſed contra conſuetudinem. Item laudantesdeū debent eſſe ſol charitatis ardore. Ecc̄i. xliij. a. Cuſtodiensfornacē in operibus ardoris. Sol ęque calidus eſt ſicut a principio. Item lumīe doctrinę. Ecc̄i. l. a. Quaſi ſol fulgēs: ſic illerefulgit in templo dei. Item alijs cooperando: ſicut ſol. Gal̓.vj. a. Alter alterius onera portate ⁊cͣ. Item debent eſſe vt luna quę eſt fons humoris pietate. Hiere. ix. a. Quis dabit capiti meo aquā. Item docilitate. Luna em̄ recipit lumē a ſole.Prouer. ix. b. Da ſapiēti occaſionē ⁊ addet̉ ei ſapiētia. Itemtractabilitate: quia luna modo eſt cornuta modo plena. iij.Regꝭ. vij. g. Salomon fudit vaſa templi in terra argilloſa: Etdn̄s formauit adam de limo terrę. Item debēt eſſe ſtellę perconſtantiā. Eccͣs. x. a. Locū tuum ne dimiſeris. Item alijs exemplū p̨̄bendo: quia ſtellę illuminant noctē. Phil̓. ij. b. Interquos lucetis tanqͣꝫ luminaria in caliginoſo loco. Item nomi-
na inferiorū non naturā habendo. Quędā enim ſtella vocat̉venus: quędam mars ⁊ hmōi: quorum tamē naturā non habent: ita nihil terrenum debent habere: ſed totum ſpirituale.Item debent eſſe lumen/ tenebras erroris a ſe ⁊ ab alijs expellendo. Abacuk. iij. a. Ante faciē eiꝰ ibit mors. Per faciē intelligunt̉ boni: ante quosdebet fugere peccatū.Item auis ad cantandum/ inuitādo ⁊ homi-nes ad operandū. PsͣExibit homo ad opusſuū. Itē feras fugādo.i. feroces. Psͣ. In cubilibꝰ ſuis collocabūt̉.Dicat ergo: a Laudate dn̄m: cęli/ angeli / virtutes ⁊cͣ. Angelidicunt̉ laudare deum/b ¶ De cęlis: id eſtqui ſunt in cęlis. c Laudate eum in excelſis .i. vos quieſtis in cęlis/ qui eſtis in excelſis ordinibus conſtituti/ laudatedominū. d ¶ Laudāte eū omnes angeli eius. On̄angeli eius dicit: qui ſunt in tribus hierarchijs ⁊ nouē ordinibus. e ¶ Laudate eū omnes virtutes eius. Ad laudēdei inuitat̉ ſpecialiter ordo virtutū: quia ꝑ angelos illiꝰ ordinis fiunt effectus mirabiles in admirationē diuinę poteſtatishomines inducētes. f ¶ Laudate eū ſol ⁊ luna ⁊cͣ. Horū omniū ſeruitiū laus dei eſt. Grandē honorē habes animahūana/ ſol ⁊ luna/ ſtellę ⁊ cęli/ pro te currūt/ ꝓ te ſeruiūt. Hęcautē inſenſibilia quę hic numerant̉ laudare deū dicunt̉: ſicutdicit Hieronymus: quia a ſuo officio ⁊ ſeruitio non recedūt.g ¶ Laudate eū cęli cęlorū. Cęlū empyreū inuitat ad laudem: qd̓ in plurali ponit ꝓpter diuerſas māſiones electorū.Ioh̓. xiiij. a. In domo patris mei māſiōes multę ſunt. Eſt gͦſenſus ꝙ cęlū empyreū dicit̉ cęlū cęloꝝ ꝑ cōtinētiā: qꝛ eſt ſuꝑalios cęlos. h Et aq̨̄ q̨̄ ſuꝑ cęlos ſunt .i. cęlū cryſtallinūdicit̉ aqueū ꝓpter diaphoneitatē et ſimilitudinē aquę: ſicutempyreū dr̄ igneū a claritate/ laudāt deū/ ſic/ eo mō qͦ dictū ē.Et qͣſi qͥs q̨̄reret: qͥd eis ꝯtulit deꝰ vt laudēt/ ſb̓dit: i ¶ Quiaipſe dixit ⁊ facta ſūt .i. ꝓduxit verbū ꝑ qd̓ facta ſūt omīa:qꝛ verbū ꝑ dicere ꝓducit̉ a patre: et facta ſūt ꝯͣ eos qͥ dicuntmūdū deo coęt̓nū. k ¶ Ipſe mādauit/ ꝟbo ſuo/ ⁊ creataſunt. Prius dixit/ facta/ poſtea/ creata. Facere enim nospoſſumꝰ: ſed nō creare: qꝛ ſolus deꝰ creat. ¶ Statuit .ſ. p̨̄dicta cęleſtia: m ¶ In ęternū et ī ſęculū ſęcuti .i. ſemꝑ duratura. Sed ſi aliqn̄ dicat ſcpͥtura: Erit cęlū nouū ⁊ t̓ra noua:hͦ erit a deo: qͥ idē cęlū ⁊ eādē terrā ſtatuet in ſęculū ſęculi. Sicerūt etiā homīes in corꝑe renouati in ęt̓nū ꝑmāſuri. n Pręcęptū poſuit .i. legē ⁊ cōditionē vt laudēt eū oīa in ſe vel inalijs. o ¶ Laudate dn̄m de terra ⁊cͣ. Hęc ē ſecūda pars:in qua enumeratis cęleſtibꝰ deſcēdit ad terreſtria. Conuerſusgͦ ad illa tāqͣꝫ exhortas nos vt eoꝝ cōſideratiōe laudemꝰ deūdicit: O vos qui eſtis de t̓ra: Laudate dn̄m. Primo dracones: qͥ ſunt aīalia in ſpelūcis aquaticis ꝓpter eoꝝ igneā cōplexionē habitātia: oīm aīantiū terreſtriū maxīa. Un̄ Gen̄. j.c. vbi habemꝰ: Produxit deꝰ cete grandia: in hebreo habet̉:dracones magnos. Hoꝝ cibꝰ ē elephas diruptꝰ. Eſt gͦ ſenſꝰ/ꝙ dracones laudāt deū: qꝛ ītellecta eoꝝ magnitudine: ⁊ quō īaera ꝑ pēnas leuant̉/ et ꝙ naturali feruore ſuccenſi in remediūtēperamēti ſui aqͦſis ſpelūcis īhabitēt/ mirabilia dei cogͦſcēteſdeū laudamꝰ. p. Et oēs ab yſſi. Noīe abyſſi ꝓfunditatesaqͣꝝ / maria/ aer nebuloſꝰ/ ⁊ ſil̓ia ītelligūt̉: ſic̄ nubes vēti/ tēpeſtateſ/ pluuię/ coruſcatiōeſ tonitrua/ grādo nix: ⁊ generalit̓ qͥcqͥd de hūido ⁊ caliginoſo aere vult deꝰ fieri ſuꝑterrā: totū t̓ręnoīe appellauit. Et licꝫ hͨ oīa turbata ſint: habēt tn̄ locū ⁊ ordinē ſuū: ⁊ ad decorē vniuerſi ꝑtinēt: Et ſic laudāt deū: id eſtnos eorū ꝯſideratiōe: ¶ Ignis grādo/ ſicut expoſitū eſt.r ¶ Sꝑūs aūt/ ꝓcellarū/ ſūt venti faciētes ꝓcellas ī mari.s ¶ Quę faciūt verbū eius. Hoc ideo dicit: quia aliquidixerūt deum regere ſuperiora tm̄: inferiora ꝟo caſibus duci: Ideo dicit ꝙ faciunt verbū eius: id eſt ei obediūt ad nutū.ontes ⁊ oēs colles
35. q. 10. c. 1.De cōſe. diſ. 2.c. reueraAl̓. r ſeculūTPsͣ. .103.
Al̓. romnes
Al̓. ⁊tēpe ſtatis
Partitiopſalmi
Eſa. 65. c.1. Pet̓ 3. c.Apocꝭ. 21. a.
Psͣ. 90.Psͣ .103.
Gen̄. 2. b