Druckschrift 
2 (1499)
Einzelbild herunterladen
 

Oſalmus

Onfitēmī CXXXV.Ac do̓mino quoniā bonꝰ:¶qm̄ īręte̓rnū miſēricorſꝫ dia eius. Cōfitēmi de̓o deo: qm̄. Cōfitemini dd̓minon dominorum: qm̄. Qui facitnmirabilia magna ſolus: qm̄.

Tripertitus eſt pſalmus. Primo magnificentiā dei et totiusorbis conditionē exponit. Secūdo dicit quę dominus fecit inęgypto/ in gente iudęoꝝ/ in figura ppl̓i chriſtiani: Siquidemoīa contingebant illis in figura: vt dicit̉ .j. Corꝭ. x. c. ibi: Quipercuſſit. Tertio de beneficijs exhibitis chriſtianis agit: ibi:Et dedit terrā ⁊cͣ. Inuitans igitur adlaudē dei omnes cōmuniter/ dicit: a CCōfitemini/ triplici cōfeſſione .ſ. peccati/ laudis/ fidei. b. Domino/ deo ęterno. cQuoniā bonus eſt: quia ab ipſo fluitom̄e bonū ad nos. Iaco. j. c. Omne datūoptimū: omne donū ꝑfectū ⁊cͣ. Et verebonus: d Quoniā in ęternū: id eſtſine fine eſt: e Miſericordia eiꝰ: qꝛhic peccata cōdonat: et ibi ſine fine coronat: Hic dat gratiā ibi gloriā: Hic īcipitibi perficit. Eſt ergo duplex effectus miſefricordię diuinę. Primus ī terra: ſecūdus in cęlo. De pͥmo dicitur: Miſericordia domini plena eſt terra. De ſecūdo: Dn̄ein cęlo miſericordia tua. De vtroqꝫ: Mirificauit miſericordiāſuā mihi in ciuitate munita. Dicit̉ aūt miſericordia/ quaſi miſeriā cordis demens per gratiā iuſtificationis vel cōſolatiōis.Item dicit̉ miſericordia/ quaſi mittens ſeorſum rigorem cordis per pęnę debitę mitigationē. Item dicit̉ miſericordia/ qͣſimira ſuauitate rigans cor per cōſolationē miſerię amotionē.Item tripliciter diuidit̉ miſericordia dei alio modo: Nam eſtmiſericordia liberans a culpa: et dicit̉ ſpacioſa: quia cor peccatoris qd̓ erat in anguſtia ponit in amplitudine. Psͣ. Saluaſti de neceſſitatibus animā meam: nec concluſiſti me in manusinimicorū meoꝝ: ſtatuiſti in loco ſpacioſo pedes meos. Prouerb̓. xviij. c. Donū hominis dilatat viam eius. Et de hacprie intelligit̉ illud: Domine in miſericordia tua viuifica me.Item eſt miſericordia liberans a miſeria: et dicit̉ ſpecioſa: dequa dicit̉ Ecc̄i. xxxv. d. Specioſa ē miſericordia dei ī tempore tribulationis: ſicut nubes pluuię in tempore ſiccitatis. Itēeſt miſericordia liberās ab omni corruptiōe pęna in generali reſurrectione: et dicit̉ p̄cioſa: quia tunc reddet̉ homini preciūlaboris ſui. De hac dicitur in Psͣ. Miſericordia ędificabit̉ incęlis. Bonus eſt ergo dominꝰ: quia hanc triplicē miſericordiāimpendit hominibꝰ: Et ideo debent ei cōfiteri .i. ad honoremeius. Primo ꝯfeſſione peccati/ quę purificat hominē: de qua:Dixi cōfitebor aduerſum me iniuſticiā meā domino. Et tangunt̉ hic ſex cōditiones quę perficiūt cōfeſſionem. Prima eſt ſit volūtaria: ſicut peccatū fuit voluntariū: quod notat̉ ibi:Dixi .i. ſponte ꝓpoſui. Secūda eſt ſit p̨̄meditata: quod notat̉ per cōiunctionē p̨̄teriti futuri .ſ. Dixi confitebor. Tertiaeſt ſit integra: quod notat̉ verbi compoſitionē: cōfitebor:id eſt ſimul omnia corde ore fatebor. Quarta eſt ſit accuſatoria: quod notat̉ ibi: aduerſum me. Quinta eſt ſit propria:qd̓ notat̉ ibi: īiuſticiā meā. Sexta ē ſit recta: id eſt ad honorem domini in ſpe venię: quod notat̉ ibi: domino. Et talisfeſſio eſt efficax. Vnde ſequit̉: Et tu remiſiſti impietatē peccati mei. Secūdo debent cōfiteri cōfeſſione laudis: quę ſequiturillam: quia non eſt ſpecioſa laus in ore peccatoris. Eccͣi. xv. c.De hac dicit̉ Ecc̄i. lj. a. Confitebor tibi domine rex collaudabo te. Tertio debēt cōfiteri domino cōfeſſione fidei: de quaRoma. x. b. Corde credit̉ ad iuſticiā: ore autē confeſſio fit adſalutem. Deinde oſtendit ꝓpheta magnificentiā eius cui confiteri monet: Vnde ſubdit: f Cōfitemini/ triplici dictafeſſione: g Deo .i. ad honorem dei: h Deorū .i. hominum iuſtorū: qui dicunt̉ dij adoptione.. Ego dixi dij eſtis etfilij excelſi omnes. Ioh̓. x. g. Si illos dicit deos ad quos ſermo dei factus eſt ⁊cͣ. Vel deorū: id eſt pręlatorū: qui dicunt̉dij poteſtate vel nominatiōe. Exo. xxij. d. Dijs tuis non detrahes. Exo. vij. a. Cōſtitui te deū pharaonis .i. dedi tibi poteſtatē ſuper pharaonem reuerentiā. Vel deorū: id eſt idolorū: dicunt̉ dij nūcupatiōe. Psͣ. Oēs dij gentiū dęmonia.j. Paral̓. v. c. Oēs dij ppl̓oꝝ idola: dn̄s aūt cęlos fec̄. Hiere.x. b. Dij fecerūt cęlū terrā pereant de terra. De om̄ibꝰillis pōt intelligi qd̓ dr̄: deo deorū: ſuꝑ oīa habet poteſtatē deꝰ ſolꝰ vere ē deꝰ. j. Corꝭ. viij. b. Et ſi ſūt dicant̉ dij

ſiue in cęlo ſiue ī terra: ſiquidē ſūt dij multi nobis tm̄ vnꝰ deꝰeſt: alios iudicat. Vnde Psͣ. Deus ſtetit in ſynagoga deo: in medio autē deos dijudicat. i Cōfitemini/ peccatalaudes/ fidem: k Domino .i. ad honorē domini: Dominoꝝ .i. dominat̉ alijs dominis: ſunt domini ẜm quid:pſe autē dominus eſt ſimpliciter omniū.Heſter. xiij. c. Dn̄e deus rex omnipotensin dicione tua cuncta ſunt poſita: eſtqui poſſit tuę reſiſtere voluntati: tu feciſticęlū terrā et quicquid cęli ambitu continet̉: dominus omniū es nec eſt reſiſtatmaieſtati tuę. Apoc̄. xix. c. Habet ſcriptūin veſtimento ſuo in femore eius: rex regum et dominus dominantiū. Deut̓. x. d.Dominꝰ deus veſter/ ipſe eſt deus deorū dominus dominantiū. Eph̓. iiij. b. Unꝰdominꝰ/ vna fides/ vnum baptiſma. in Qui facit. Oſtendit ꝓpheta ipſe eſt deus deorū et dominꝰ dominoꝝ opera ſua: quę ipſe ſolus facit: nullus aliꝰpoteſt ſe facere. Nam etſi ſancti miracula inueniant̉ feciſſe magi pharaonis mirabilia: tamē non ſua virtute ſed alienahoc fecerunt: Et natura opera ſua facit virtute diuina ſuatm̄. Vnde Ioh̓. xv. a. Sine me nihil poteſtis facere. Igit̉ illiſoli cōfitemini: qui facit virtute propria mutuata: n¶Mirabilia magna ſolus/ non indigens auxilio aliorū.Deūt̓. x. d. Ipſe ē laus tua deus tuus: qui fecit tibi hęc magnalia et terribilia q̨̄ viderunt oculi tui. Iob. ix. b. Qui facitmagna inſcrutabilia quorū eſt numerus. Magnū mirabile eſt fecit cęlum terram: cętera elementa de nihilo:Gen̄. j. a. Magnū mirabile ē fecit hominē de limo terrę: fęminā de coſta eius: Gen̄. ij. Magnum et mirabile fuit inundatio diluuij: Gen̄. vij. Diuiſio maris rubri: Exo. xiiij. e.Et iordanis retrorſū cōuerſio: Ioſue. iij. d. Magna mirabilia ſūt miracula quę fecit in euāgelio .ſ. illuminatio cęcorūcuratio leproſorum/ ſuſcitatio mortuorū. Magnum mirabile fuit pauit de quīqꝫ panibus qͥnqꝫ milia hominū: Ioh̓.vj. b. Magnū et mirabile/ quotidie facit de vno grano putrido centū vel mille recentia naſci. Inter om̄ia maius et mirabilius eſt/ fecit deum hominē/ virginē matrem/ cor huma credere hoc: Hęc ē fides quę iuſtificat pctōres. Propterhoc dicit̉ Apocꝭ. xv. b. Magna mirabilia ſunt oꝑa tua domīe deꝰ. Et Ecc̄i. xliij. d. Ip̄e em̄ om̄ipotēs ſuꝑ oīa oꝑa ſua:terribilis magnꝰ dn̄s vehemēter mirabilis potentia ipſiꝰ.Et ſciendū ſicut in fine omniū verſuum ponit̉ vbiqꝫ: qm̄in eternū miſericordia eius: ſic in principio omniū ſubaudiendū eſt/ licet non ſit poſitū: Cōfitemini dn̄o/ vt dicitAuguſtinꝰ. Un̄ ſenſus eſt: Cōfitemi dn̄o facit miraI bilia magna ſolusMyſtice: a Cōfitemī dn̄o .i. laudate dn̄m .i. laudabilē p̨̄dicate duplici ex cauſa .ſ. c Qm̄ bonꝰ ē: bona ſua .ſ. bonanaturę bona fortunę bona grę ꝯferēdo: bona glorię ꝓmittēdo cōfitentibꝰ ei. d Qm̄ in ęternū miſericordia eiꝰpctā dimittēdo/ a pęna releuādo/ ſupra meritū remunerādo:citra meritū puniendo. Has duas cās ponit ꝓpheta: vt in eisſtudeamꝰ imitari deū .ſ. in bonitate noſtra cōicando/ in miſericordia iniurias dimittēdo/ miſeris ſubueniēdo. Matth. v.g. Diligite inimicos veſtros: bn̄facite his oderūt vos: orate ꝑſequētibꝰ calūniantibꝰ vos: vt ſitis filij patris veſtriin cęlis eſt: qui ſolē ſuū facit oriri ſuꝑ bonos malos: et pluitſuꝑ iuſtos iniuſtos. Lucꝭ. vj. e. Date mutuū/ nihil inde ſperātes: eritꝭ filij altiſſimi. Et.. Eſtote miſericordes ſic̄ et pater veſter miſericors ē. ¶¶ Cōfitemini deo/ creatori formatori/ gl̓ificatori: Deoꝝ .i. angeloꝝ: participatiue dij dicuntur: i Cōfitemini domino/ factori remuneratori:Dn̄oꝝ .i. apl̓oꝝ p̨̄latorū: qui debēt peccatoribꝰ dominari. Gen̄. j. d. Creſcite multiplicamī replete terrā ſubijcite: dominamī piſcibꝰ maris volatibꝰ cęli: vniuerſis animātibus q̨̄ mouent̉ ſuꝑ terrā. Bonis aūt debēt dn̄ari: ſedmagis ſubijci: vt dicit Augꝰ. j. Pet̓. v. a. Neqꝫ vt dn̄antes inclero: ſꝫ forma facti gregꝭ ex aīo. m Qui facit mirabillamagna ſolus: quia mortē moriēs ſuꝑauit: vitā reſurgēsreparauit. Et per

Partitiopſalmi

Psͣ. 31.

Al̓. ſeculū-

Al̓. ffecit

Effectꝰ miſericordie duplexPsͣ. 32.Psͣ .35.

Psͣ. 32.Psͣ .35. IPsͣ. 30. ſ

Mirabilia mana ſolius dei

Triplex miſericordiaPsͣ. 30.

Psͣ. .118.

Psͣ .88.

Psͣ. 31.Nota ſex ꝑficiūt confeſſionē

ſe

Psͣ .81.

Psͣ. .95.