Pſalmus

a Simulacra gentiū argentūb ⁊ aurū: ope̓ra manuū homiS nū. Os habēt ⁊ nō loquent̉:tͦ oculos habēt ⁊ nō videbūt.

ſꝫ Au̓res habēt e̓t nō audiēt:ᶠneqꝫ em̄ eſt ſpūs ī ore ipſoꝝ.f Sil̓es illis fiant qui faciuntin ea: ⁊ om̄s qui cōfidūt in eis.

⁊ cętus cōtemplatiuorū: de quibus Psͣ. Synagoga populoꝝcircūdabit te. Hi omnes ſūt populus dei: quē dominus iudicat: In p̨̄ſenti quidē iudicio diſcretiōis: de qͦ Psͣ. Iudica medeus et diſcerne cauſam meā. Item iudicio correctionis: dequo. j. Pet̓. iij. d. Tempus eſt vt incipiat iudiciū a domo dei.In futuro autē iudicabit tripliciter. Primoiudicio diſceptatiōis:de quo Iohel̓. iij. c.Cōſurgant ⁊ aſcendātgentes in valle ioſaphat: quia ibi ſedebovt iudicē omnes gentes. Secūdo malos iudicio cōdemnationis quādo dicet: Itemaledicti: Matth̓. xxv. d. De quo Ioh̓. iij. b. Nō miſit deusfiliū ſuum vt iudicet mundū. Tertio bonos iudicio abſolutionis/ quando dicet: Uenite benedicti: Matth̓. xxv. c. De quoDeut̓. xxxij. e. Iudicabit dominus populū ſuum: ⁊ in ſeruisſuis miſerebitur. Eſaię. xlij. a. Educet in veritate iudicium.a ¶ Simulacra. Secūda ꝑs: vbi poſt laudes dei idola ⁊ eoꝝcultores irridēdo arguit: qꝛ vt dic̄ Caſſiodorꝰ: ad ꝑfectā laudēveritatis ꝑtinet deſtructio falſitatis. Et licꝫ hęc eadem ſuprain alio pſalmo dicta ſint: nūc tamē eadem repetit in hoc pſalmo ad maiorē verecūdiam eorum. Dicit ergo: Simulacragentiū/ ſūt/ argentū ⁊ aurū in matera: in figura ꝟo ſiue informa: ſunt/ b ¶ Opera manuū hominū. Materia quidē a natura eſt: forma ꝟo ab hominibꝰ quę magis trahit homines ad vanitatē qͣꝫ materia precioſa facta a deo. Vnde Eſaięxlvj. b. Qui cōfertis aurū de ſacculo ⁊ argentū ſtathera ponderatis: cōducentes artificem vt faciat deū. Qd̓ eſt cōtra pręcęptū domini/ Exo. xx. a. Non facies tibi ſculptibile neqꝫ aliquā ſimilitudinē. Et cum gentiles haberēt ſimulacra lignea etlapidea ⁊ ęrea/ multo plura qͣꝫ aurea: tamē hęc ponit: vt qui inhis erubeſcit/ facilius in alijs erubeſcat. Deinde oſtendit figuram membrorū carere officijs: vnde nec hominibꝰ nec pecoribus poſſunt cōparari. Dicit ergo/ c ¶ Os habent: id eſtfiguram oris: d ¶ Et nō loquent̉: quod eſt ꝓprius actusoris humani. e ¶ Oculos habent: id eſt figurā oculorum:f ¶ Et non videbūt: qd̓ eſt ꝓprius actus oculorū. g ¶ Aures habent: id eſt figurā aurium: h ¶ Et non audient:qd̓ eſt ꝓpriꝰ actꝰ auriū. Et cū dic̄: nō loquent̉/ non videbūt/ non audiēt: nō actus tm̄ ſed etiā potētia excludit̉. Deinde ponit cauſam quare nō poſſunt iſtos actus exercere: quiaille artifex qui fecit figurā membrorū/ non potuit dare ſpiritūqui ꝑ illa membra exerceret officia eorū. Et hoc eſt. i Nęqꝫ:q. d. vere nō poſſunt loqui: neqꝫ enim eſt ſpiritus in oreipſorum qui moueat ipſum ad loquendū. Similiter non eſtin aure pec in oculis: k ¶ Similes illis fiant qͥ faciūt ea.Oſtenſa inutilitate idolorum/ p̨̄dicit cęcitatem idolatrarū. Etlicꝫ imprecari videat̉: tamē prędictio magis eſt. Vnde dicit:Similes illis/ ſimulacris/ fiant qui faciūt ea ad colendum. m ¶ Et oēs qui cōfidūt in eis. Qd̓ reuera eſt: qꝛſic̄ illa nec vidēt nec ſentiūt exteriꝰ: ſic illi nec vidēt nec ſentiūtīteriꝰ. Nā ſi viderēt aūt ſentirēt: vtiqꝫ ꝑciperēt īutilitatē eoꝝ.a ¶ Simulacra gentiū ⁊cͣ. Hyſtice exponit̉ d̓ cupidis etauaris: qͥ auꝝ ⁊ argētū: cyphos argēteos ⁊ cupas aureas adorāt vt deos. Un̄ et auaricia idoloꝝ ſeruitꝰ appellat̉: Eph̓. v. b.Et Oſee. viij. a. Argētū ſuū ⁊ auꝝ ſuū fecerūt ſibi idola vt interirēt. Quia vt dr̄ Prouer. xj. d. Qui cōfidit in diuitijs corruet. Itē O ſee. ij. b. Argentū multiplicaui eis ⁊ aurum: ⁊ ipſifecerunt baal. i. deum. Nam ſicut dicitur ꝙ videre deum eſttota merces eius: ſic auarus nihil plus habet de diuitijs ſuisniſi viſum. Eccͣs. v. c. Ubi multę opes: et multi qui comedunteas: et quid ꝓdeſt poſſeſſori niſi ꝙ cernit diuitias oculis ſuis?Hęc ſūt idola laban .i. mūdi: q̨̄ rachel .i. religio furata eſt: ⁊ abſcondit ſub ſtramento cameli: Gen̄. xxxj. e. Hiere. xvj. d. Nūquid non faciet ſibi homo deos: ⁊ certe ipſi non ſunt dij. Eſa..xlj. g. Vana opera eorum: ventus et inane ſimulacra eorum.Cōpetentiꝰ aūt exponit̉ de pręlatis noſtri temporis: qui idos lis ſiue ſimulacris comparant̉: īmo idola ſeu ſimulacra appel-

lant̉. Primo: quia vident̉ viuere ⁊ non viuūt. Vnde/ Apocꝭ.iij. a. dicit iohānes cuidā epiſcopo: Scio opera tua: quia nomen habes ꝙ viuas ⁊ mortuus es. Secūdo: quia vident̉ eſſehomines ⁊ non ſūt. Habent enim ſpeciē non veritatē. ij. Timoth̓. iij. a. Speciem pietatis habētes: veritatē aūt eius abnegātes. Tertio: quia Aidola auro ⁊ ſerico ve­ beſtiunt̉: interius autemᵐªˡbeſunt lutea vel lignea. inDaniel̓. xiiij. b. Ne er hares rex: iſte enim in / optrinſecus luteus eſt et haK extrinſecusªᵐa ¶ Simulacra ⁊cͣ. Nota ſeriē litterę: ⁊ inuenies ſex repre m.henſibilia in pręlatis. Primū eſt ſimonia: qd̓ notat̉ cū dicit̉:Simulacra gentiū argentū ⁊ aurum: quaſi de auro ⁊de argento fiūt: cū ꝑ ſimoniā p̄lationē acquirūt. Oſee. viij. a.Argentū ſuum ⁊ aurum ſuū fecerūt ſibi idola vt interirēt. Ettales non ꝑ oſtium intrant: ſed aliunde aſcendūt: et ideo furesſunt ⁊ latrones. Ioh̓. x. a. Qui non intrat inquit per oſtiū inouile ouiū: ſed aſcendit aliūde ille fur eſt ⁊ latro. Secūdū eſtfactura hominū: quod notat̉ cum dicitur: b ¶ Opera manuū hominū. q. d. non ſunt tales opera dei: ſed hominū.Oſee. viij. a. Ipſi regnauer̄t ⁊ nō ex me: principes extiterūt⁊ non cognoui .i. non approbaui. De bonis ꝟo pręlatis qui canonice intrant/ dicit̉ in Psͣ. Opera manuū tuarū ſūt cęli: ideſt cęleſtes prelati. Tertiū eſt taciturnitas mala: quod notat̉cum dicit̉: c ¶ Os habēt ⁊ nō loquent̉. Tacent aūt huiuſmodi p̨̄lati ꝓpter quattuor. Primū eſt mala vita. Ecc̄i. xv.c. Non eſt ſpecioſa laus in ore peccatoris. Gregorius. Iuſtodei iudicio fit: vt nō habeat linguā qui nō habet vitā. Secūdum eſt cupiditas ſeu recęptio munerum. Deut̓. xvj. d. Nonaccipies ꝑſonam nec munera: quia munera excęcant oculosiudicū ⁊ mutant verba iuſtorum. Ecc̄i. xx. d. Exenia et donaexcęant oculos iudicum: et quaſi mutus in ore auertit correctiones eorum. Tertium eſt timiditas. Eſaię. x. d. Sicutcolliguntur oua quę derelicta ſunt: ſic vniuerſam terram egocongregaui: et non fuit qui moueret pennam et aperiret os etganniret: id eſt qui auderet loqui. Ideo dicitur Ecc̄i. vij. a.Noli quęrere fieri iudex niſi valeas virtute irrumpere iniquitates: ne forte extimeſcas faciē potentis: ⁊ ponas ſcandalum in agilitate tua. De helia dicit̉/ Ecc̄i. xlviij. b. In diebusſuis non ꝑtimuit principem: ⁊ potentia nemo vicit illum. Sic⁊ iohānes libere arguebat herodē/ dicens: Non licet tibi habere vxorē fratris tui: Marci. vj. c. Quartū eſt ignorantia.Eſaię. lvj. d. Speculatores tui cęci om̄es/ neſcierūt vniuerſicanes muti non valentes latrare. Ignorantia ꝟo non ſolumlinguam impedit: īmo ⁊ manum: vt ignorans nec loqui rectenec operari bn̄ ſciat. Ideo dicit̉ Zach̓. xj. d. O paſtor ⁊ idolum. Et. jͣ. Brachiū dextrū eius ariditate ſiccabit̉: et oculuseius tenebreſcens obſcurabit̉. Quartū qd̓ rep̄henſibile eſt inp̨̄latis eſt defectꝰ ſciētię: qd̓ notat̉ cū dicit̉. e ¶ Oculos habent ⁊ nō videbūt. Oſee. iiij. b. Quia tu ſciētiā repuliſti:repellā a te ⁊ ego ne ſacerdotio fūgaris mihi. Quītū ē inobediētia: qd̓ notat̉ cū dr̄: gͦ ¶ Aures habēt ⁊ nō audiēt. Hiere. vij. f. Nō audier̄t me nec īclinauer̄t aures ſuas. Eſa. xlij. c.Surdi audite ⁊ cęci intuemī ad videndū. Et on̄dit qͥ ſint cęciet ſurdi/ ſubdēs: Quis cęcꝰ niſi ſeruꝰ meus? ⁊ qͥs ſurdꝰ niſi adquē nūcios meos miſi? Et. jͣ. Qui vides ml̓ta: nōne cuſtodieſ?⁊ qͥ aꝑtas habes aures/ nōne audieſ? Sextū rep̄henſibile eſt:qꝛ nō loquūt̉ hmōi p̨̄lati de ſpūalibꝰ: ſed ſꝑ de tꝑalibꝰ vel carnalibꝰ: qd̓ notat̉ ibi: i Neqꝫ em̄ eſt ſpūs in ore ipſoꝝ ſ.verba ſpūalia. Ioh̓. iij. d. Qui de terra ē de terra loquit̉. Eſa.xxix. a. De terra loq̄ris: ⁊ de humo audiet̉ eloquiū tuū: ⁊ eritqͣſi phytōis de terra vox tua: ⁊ de humo eloquiū tuū muſitabit. Hiere. x. c. Nō eſt ſpūs ī eis: vana ſūt: ⁊ opus riſu dignū.Sequit̉: k Siles fiāt illis/ in culpa ⁊ ī pęna. ¶ Qui faciūt ea .i. qͥ tales eligūt p̨̄latos. Sap̄. xiiij. a. Per manꝰ qd̓ fitidolū maledictū eſt: ⁊ ipſū/ ⁊ qͥ fecit illud: ille quidē qꝛ oꝑatꝰ e:illud aūt cū eſſet fragile/ deꝰ cognominatꝰ ē. m Et qͥ ꝯfidutn eis. Eſa. xlij. c.

Psͣ. .42.

Al̓. IIdola

ſSecunda pars

Psͣ. 101.Mali p̄lati ta

Mali p̄lati tacēt ꝓpt̓ qͣttuor

Myſtice decupidis etauaris

Dep̄latis noſtri tꝑis qͥ cōparant̉ idolis