C XIX
ę bēra animā meā a labijsriniqͥs: ⁊ a lingua doloſa. Quidrdet̉ tibi aut quidrapponaktur tibi: ad linguā doloſam.
D dominū. Uir iuſtus ¶ Expo. Psͣ. CXIX.Idū eſt in hoc mūdo ꝑegrinꝰ eſt. Un̄. ij. Corꝭ. v. b. Dūſumꝰ in hͦ mortali corꝑe ꝑegrinamur a dn̄o. Et in Psͣ.Incola ego ſū ī t̓ra ⁊ ꝑegrinꝰ ſic̄ om̄s patres mei. Totū autēdeſideriū veri ꝑegrini eſt vt ꝑacta ꝑegrinatione ad patriā reuertatur. Nec interimpacem habet nec gaudiū/ donec finita peree grinatione ꝑuenerit inpatriā ſuā. Inter aliaꝟo duo ſunt ꝑegrinolo neceſſaria .ſ. vię cognitio: ⁊ vię diſtīctio. Cognitio qͥdē vię/ ne erret. Diſtinctio/ ne laboret. De via actū eſtī p̨̄cedētibꝰ pſalmis .ſ. a Beati īmaculati/ vſqꝫ huc. Nūc īcipitagere de diſtinctiōe vię: quę quindecim gradibus cōtinet̉. Vtautē quę dicenda ſunt pleniꝰ cognoſcant̉: videndū eſt quid ſitgradus: quis aſcenſor graduū: vnde ſit aſcēſus: ⁊ quo: ⁊ qua: ⁊vbi: ⁊ ꝑ quē: ⁊ ad quid. Gradus apud latinos ęque eſt aſcēdentiū ⁊ deſcendentiū: apud gręcos aūt tm̄ ē aſcēdentiū. Hic aūtdicit̉ gradus ꝓfectus virtutū: in quibus/ qꝛ ſola charitas mouet pedē qui plus diligit/ plus aſcēdit. Quis aſcēdit? Uir iuſtus. Vnde aſcēdit̉: ⁊ quo? A minore virtute ad maiorem. Adquid? Ad deū diligēdū ⁊ videndū. Ubi? In corde. Per quē?Per chriſtū: qui deſcēdit vt nos aſcēdere faceret. Vnde ſuprain Psͣ. dicit̉: Beatus vir cuiꝰ eſt auxiliū abs te: aſcenſiones incorde ſuo diſpoſuit in loco quē poſuit. Et/ Bn̄dictionē dabitlegiſlator: ibūt de virtute in virtutē: videbit̉ deꝰ deoꝝ in ſion.Et alibi: Deus in gradibus eius cognoſcet̉. Et cū plures ſintgradus: qꝛ plures ſunt virtutes in quibꝰ ꝓficiunt viri iuſti: tn̄hic non ponunt̉ niſi. xv. cantica graduū/ in figura duorū teſtamentoꝝ. Patres em̄ veteris teſtamēti / hebdomadi .i. ſeptenario ſeruiebant/ obſeruantes ſeptimā diem/ ſeptimā ſeptimanāſeptimū mēſem/ ſeptimū annū ſeptimū decadis: qui dicit̉ iubileus: Patres ꝟo noui teſtamenti ogdoadi ſeruiūt .i. octonario/ ſeruātes octauā diem .i. dominicā ob reuerentiā dn̄icę reſurrectiōis/ ⁊ miſſiōis ſpūſſancti: et octauas martyrū celebrātexpectātes generalē reſurrectionē octaua ętate futurā: Et ideoper ſeptenariū ⁊ octonariū duo teſtamenta ſignificant̉. VndeEzech̓ .xl. legit̉ ſub eadem figura ꝙ aſcēſus portaꝝ exteriorisc atrij erat in ſeptē gradibꝰ: interioris autē in octo. Propter qd̓etiā dicit̉ Eccͣs. .xj. a. Da partes ſeptē necnō ⁊ octo. Beatitudinē gͦ quā pſalmꝰ ſuperior vnica meritoꝝ varietate cantauit.iſti quindecim pſalmi qͣſi quindecim gradibꝰ diſtinctius explicant: quoꝝ vna eſt intentio ⁊ vnus titulꝰ: ſed in materia differūt: ſicut in ſuis locis mōſtrabit̉. Hoc igit̉ primū canticū gradus vel primꝰ gradus cantici/ eſt a malis ſęculi exire ⁊ vniuerſę vanitati renūciare: quia vt dicit Caſſiod̓. Initium ꝓfectusſpūalis eſt carnalia vitia relinquere ⁊ dn̄o ſupplicare. Vnde inin veteri lege: qn̄ gentile mācipiū emebat̉ radebant̉ vngues ⁊capilli tondebant̉ pͥus qͣꝫ in obſequio poneret̉: qꝛ pͥus oportetexuere veterē vanitatē vt dn̄i obſequio mācipemur. Intentioautē auctoris in hoc pſalmo eſt monere ad aſcēſum virtutū ⁊gaudiū ſpūale. Modus. Bipertitꝰ eſt pſalmꝰ. Primo vir iuſtus volens aſcēdere videns multa obſtacula ⁊ maxime detractorū ⁊ prauorū cōſiliarioꝝ/ petit a linguis eorū liberari. Secūdo conquerit̉ de ꝑmixtione maloꝝ: ibi: Heu mihi. Finiscirca intentionē attendit̉. Quia igit̉ ſolo dei auxilio vir iuſtusinnitit̉/ dicit ſe volentē aſcēdere nec valentē ꝓpter multipliceslaqueos irretientes eū ad dn̄m oraſſe vt eū liberaret: Et hoceſt/ a ¶ Ad dominū: qui oīa poteſt ⁊ oīa ſcit ⁊ benignꝰ eſt.b ¶Cū tribularer/ ſuggeſtiōibꝰ dęmonū: linguis aduerſantiū: ⁊ iniurijs perſequentiū. c ¶ Clamaui/ corde: vt ſuſāna:Daniel̓. xiij. e. Quia non clamor: ſed amor clamat in aure dei.Ore: vt chriſtꝰ: Ioh̓. xj. c. Oꝑe: vt moyſes. Exo. xvij. f. Quieleuatis manibꝰ orabat: et ſic amalech vincebat̉. ij. Paral̓. xx.c. Cū ignoremꝰ qͥd agere debeamꝰ: hoc ſolū reſidui habemꝰvt oculos nr̄os dirigamꝰ ad te. d ¶ Et exaudiuit me. i. adeffectū audiuit liberādo me: ⁊ ad gradū aſcēſiōis cōſtituendo.Et notant̉ hic tria circa clamorē or̄onis. Primū rectitudo/ ꝑ
hoc qd̓ dicit̉: Ad dn̄m. Neceſſitas/ ꝑ hoc qd̓ dicit̉: Cū tribularer. Deuotio/ ꝑ hoc qd̓ dicit̉: Clamaui. Et ideo fructuoſa eſt talis or̄o. Un̄ ſeqͥt̉: Et exaudiuit me. Neceſſitas gͦ clamare fac̄ ad dn̄m. Un̄ Oſee. vj. a. In tribulatiōe ſuamane ꝯſurgēt ad me. Ionę. ij. a. Clamaui ad dn̄m de tribulatiōe mea: et exaudiuitme: de vētre inferi clamaui ⁊ exaudiſti vocēmeā. Gregꝰ. Mala q̨̄nos hic p̄mūt/ ad deūnoſ ire cōpellūt. Et dicit Augꝰ. Fęlix neceſſitas: q̨̄ ad meliora cōpellit. Ideo orat Psͣ. Imple facies eoꝝ ignominia ⁊ q̨̄rēt nomen tuū dn̄e: qui alit̓ nolūt. Iuſti ꝟo ⁊ in ꝓſꝑitate ⁊ in aduerſitate clamāt ad dn̄m ⁊ q̨̄rūt eū. Un̄ Psͣ. Bn̄dicā dn̄m in oītꝑe. Sed cū ſurgit neceſſitas intendit̉ clamor: ⁊ ſemꝑ audiūt̉:qꝛ dn̄s aūt oīno tollit neceſſitatē: aut dat patientiā ⁊ fortitudinē ſuſtinēdi: qd̓ eſt melior modꝰ liberādi: vt dicit Gregꝰ. Sup̄Multę tribulatiōes iuſtoꝝ: et de oībꝰ his liberabit eos dn̄s.Sunt aūt qͣttuor genera tribulationū iuſtorū. Primū dat̉ adpctōꝝ purgationē. Talis fuit tribulatio marię: Nūeri. xij. c.De hͦ dicit̉ Tob̓. iij. d. Hoc ꝓ certo habet oīs qui colit te: qꝛvita eiꝰ ſi ī ꝓbatiōe fuerit coronabit̉: ſi aūt ī tribulatiōe fueritliberabit̉: ⁊ ſi ī corruptiōe fuerit ad miſcd̓iā tuā licebit venire.Secūdū dat̉ ad humiliationē ⁊ cōſeruationē: vt in paulo. ij.Corꝭ. xij. b. Ne magnitudo reuelationū extollat me: datꝰ eſtmihi ſtimulꝰ carnis meę angelꝰ ſathanę qͥ me colaphicet. Tertiū dat̉ ad augmētū coronę ⁊ ꝓbationē: vt ī Iob. Un̄ Tob̓.xij. c. Quia accęptus eras deo: neceſſe fuit vt tēptatio ꝓbarette. Sap̄. iij. b. Sicut aurū in fornace ⁊cͣ. Ecc̄i. ij. a. In igne ꝓbat̉ auꝝ ⁊ argētū: hoīes ꝟo receptibiles ī camīo hūiliatiōis.Quartū dat̉ ad diuinę glorię manifeſtationē: vt in cęco nato.Ioh̓. .ix. a. Quis peccauit: h̓ aut parētes eiꝰ vt cęcꝰ naſceret̉?Dixit eis ieſus: Neqꝫ h̓ neqꝫ parētes eiꝰ: ſꝫ vt manifeſtēt̉ oꝑadei ī illo. Propt̓ hęc qͣttuor dr̄. sͣ. ī Psͣ. cvj. qͣter: Clamauer̄tad dn̄m cū tribularent̉ ⁊cͣ. Seqͥt̉ e¶ Dn̄ę libera. q. d. qꝛ mepoſuiſti ī gradu aſcēſiōis: īcipiūt ꝯͣ me irriſiōes detractiōes/auerſiōes: a quibꝰ ꝑ me expediri nequeo: idcirco/ dn̄e/ qͥ oīaſcis ⁊ potes ⁊ benignꝰ es: f ¶ Libera aīaꝫ meā quā creaſtiad imaginē tuam: quā redemiſti ſanguine tuo. g ¶ A labijsiniqͥs/ q̨̄ deridēt/ q̨̄ iniqͣ ſuadēt/ q̨̄ ꝓhibēdo deterret. h Et alīguā doloſa/ q̄ ſb̓ ſpē ꝯſulēdi plꝰ nocet/ dū dic̄: Uide qͥd facias: magnū ſiqͥdē ē: forte deficies ⁊ turpe erit. De his duobꝰdr̄/ Ecc̄i. lj. a. Cōfitebor tibi dn̄e. Et. jͣ. Quia liberaſti corpusmeū a ꝑditiōe/ a laqueo linguę iniq̨̄ ⁊ a labijs oꝑantiū mēdaciū. Hęc duo frequēter ꝯuerſis occurrūt .ſ. labiū iniquū ⁊ lingua doloſa/ vt a bono īpediant̉. Un̄ ⁊ his duobꝰ corruit pͥmꝰhō. Siqͥdē labiū īiquū fuit: Quare p̨̄cępit vob̓ deꝰ ne comederetꝭ? Et: Neqͣqͣꝫ moriemī. Lingua doloſa fuit/ qͣ palliato fineꝯſilij dictū eſt: Eritis ſic̄ dij ⁊cͣ. Gen̄. iij. a. Deinde vir iuſtusmore deliberātis ⁊ q̨̄rētis remediū/ ſibijpſi qͣſi alij loquēs ait:¶ Quid det̉ ⁊cͣ. Vel dn̄s loquit̉ volēs eū exercere. q. d. tuetꝭ auxiliū: Et/ qͥd det̉ tibi aut qͥd apponat̉ tibi? q. d.qͥd poterit tibi dari auxilij vel cōſilij vel remedij qͦ muniaris:k Ad linguā doloſā .i. ꝯͣ linguā doloſā q̨̄ iniqͣ ſuadet: velcōſulendo nocet: vel deterrendo ꝓhibet? Conſiliū ſummū eſtclaudere aures. Ecc̄i .xxviij. d. Sepi aures tuas ſpinis ⁊ noliaudire linguā nequā: Prouer. iiij. d. Remoue a te os prauū⁊ labia detrahētia ſint ꝓcul a te. Psͣ. Qui loquit̉ iniqua nondirexit in cōſpectu oculorū meoꝝ. Nota ꝙ eſt multiplex linua mala. Prima/ lingua auaricię: q̨̄ ſemꝑ loquit̉ de terrenis.Eſa. xxix. a. Erit qͣſi phytonis de t̓ra vox tua: ⁊ de humo eloquiū tuū muſitabit. Ioh̓. iij. d. Qui d̓ terra eſt de t̓ra loquit̉.j. Ioh̓. iiij. a. De mūdo ſunt ⁊ de mūdo loquunt̉: et mūdꝰ eosaudit. De hac lingua dicit̉/ Eſaię. xj. d. Diſſoluet dn̄s linguāmarꝭ ęgypti. Secūda/ lingua luxurię: q̨̄ .ſ. ꝓuocat ad luxuriā.Eccͣi. ix. b. Colloquiū illius .i. ml̓ieris/ quaſi ignis exardeſcet.Tertia eſt īuidię: quę ſemꝑ detrahit bonis. Psͣ. Lingua eorum gladiꝰ acutus. Hiere. ix. c. Sagitta vulnerās lingua eon. Quarta
Psͣ. 38.
Receſſitas clamare facit addominū
Al̓. ⁊īiuſtis
Ad te dn̄eL. rexaudiſti jQuo nec eſſana peregrino ꝑ
Al̓. xdabit̉Al̓. Fap̄ponet̉
Psͣ .82.Psͣ .35.
Msͣ. 33.Quattuor. genera tribulationū iuſtorū
Psͣ .83.
Psͣ. .47.
Psͣ. 106.
er ſeptena ꝑi et octōnaī duo teſtaenta ſignifi ᵍ
Duo ſunt q̄ frequent̉ occurrūtcōuerſis
Partitiopſalmi
Psͣ. 100.Multiplex eſtlingua mala
ta tria circamorē or̄onis
Psͣ. 56.