Druckschrift 
2 (1499)
Einzelbild herunterladen
 

Pſalmus

a Quia ſatiauit aīaꝫ inanē:b a̓nimā eſurientē ſatiauit boS nis. Sēdentes in te̓nebrise vmbrā mortꝭ: vinctos īſꝫ dicitate ferro. Quia exacerbauerūt eloqͥa dei: et conl ſilium altiſſimi rirritauerunt.

in ita liberauit eoſ: qꝛ .ſ. eis dedit filiū ſuū ad mortē. Un̄canit eccl̓ia ī ꝑſona defunctoꝝ: Creator oīm rerū deꝰ me delimo t̓rę formaſti: mirabilit̉ ꝓprio ſanguīe redemiſti. Et notandū iſte eſt octauus ꝟſus huiꝰ pſalmi: in quo ſicut in pͥmoagit de cōfeſſione laudis: et redit octauo ad caput: ſic̄ Matth̓.v. a. octaua beatitudo. Itē qͥntuſdecimꝰverſus ſil̓r ē Cōfiteant̉ ⁊cͣ. et ꝓpt̓ qͥndecim gradꝰ qͥbꝰ aſcendit̉ ad cęlū. Itē viceſimuſpͥmꝰ ꝓpter dona ſpūſſancti: de qͥbꝰMatth̓. xiij. Cōfiteāt̉/ dn̄o miſcd̓ięeiꝰ ꝓpt̓ p̨̄dicta. Et etiā/ a Quia ſatiauit dn̄ſ aīaꝫ inanē .i. vacuā et ſine deo:in­ ſolꝰ replet aīaꝫ: Quia vt dic̄ Augꝰ: aīaꝫUt dei capacē/ nihil minꝰ deo implere pōt. ba Et animā eſurientē ſatiauit boniſ.Licꝫ em̄ eēt aīa vacua: tn̄ erat eſuriēſ .i. naturalit̓ appetēſ bonū ſciētiā. Eſuriēs etiāfuit qn̄ a deo viſitata ſanitatē deſiderabat. Et eſt ꝯͣ illud qd̓ſupra dictū eſt/ Eſuriētes ⁊cͣ.X torum mordētes pūgētes cōſciētiā: ſicut in t̓ra ęgypti .i.in mūdanis. Gregꝰ. Iſrael ſabbatū accępit in munere: ęgyptꝰꝑcutit̉ muſcaꝝ multitudine. Nec ſolū fac̄ eos īmunes a pctīs:ſed reficit eos ſatiat cōſolatiōibꝰ internis. Unde ſubdit̉:a Quia ſatiauit animā inanē .i. vacuā a mūdanis curis voluptatibꝰ/ ab omī ſuꝑbia: exēplo illiꝰ ſemetipſū exinaniuit. Et aīaꝫ eſurientē .i. faſtidiētē: ſatiauit bonisſpūalibꝰ. Faſtidientē em̄ reficit: qꝛ nec ipſa reciꝑet: qꝛ Prouer xxvij. a. Aīa ſaturata calcabit fauū: aīa eſuriēſ etiā amaꝝ dulci ſumet .i. pęnitētiā voluptatibꝰ. Matth̓. v. a. Beati eſuriūt ſitiūt iuſticiā .i. pęnitētiā q̨̄ delicta corrigit. c. See dētes ī tenebris ⁊cͣ. Tertia ꝑs: ī ponit̉ ſecūda tēptatio:q̨̄ ē difficultas vincēdaꝝ cōcupiſcētiaꝝ: q̨̄ ligat hoīeꝫ ne poſſitū implere qd̓ in via dei poſitꝰ videt audit eſſe faciēdū. q. d. aīaꝫinanē et eſurientē .ſ. vacuā: ſed appetentem bonū: ſatiauit bonis .ſ. ſedētes in tenebris vmbra mortis ⁊cͣ. qd̓ allegorice de gentibꝰ iudęis veꝝ eſt: ante aduentū chriſti ſedebāt in tenebris ignorātię. e Et/ in/ vmbra mortis .i. inpeccatis vita vitioſa: q̨̄ eſt imago mortꝭ futurę. De his duobus aduētū chriſti ē lux vita nr̄a amota fuerint: habet̉Eſa. ix. a. Populꝰ gentiū ābulabat in tenebris vidit lucē magnā: habitātibꝰ ī regione vmbrę mortis/ lux orta ē eis. Nec ſo ita/ ſedētes in tenebris ⁊c̄. ſed et/ f Uinctos ī mēdicitatę .i. ī illa fame ſuꝑͣ dicta. h Et ferro .i. ferrea indomabili cōſuetudine quā habebāt gentes ad idolatriā/ iudęi ad legalia. Ul̓ in mēdicitate/ dicit/ qͣꝫtū ad gētes: q̨̄ ab idolisdicabāt petebāt qd̓ eis neceſſariū erat ac ſi dare poſſēt. Etferro/ qͣꝫtū ad iudęos duro iugo legis p̨̄mebant̉: ita vinctierāt ſuis peccatis exigētibꝰ: Unde ſubdit: i Quia exacerbauerūt eloquia dei .i. deū in eloquijs ſuis: vel deū loquē ſibi ſcpͥturas et legē naturalē ſcriptā ī cordibꝰ eoꝝ/ dicentē idola nihil eſſe: chriſtū ventuꝝ ī carne. Sꝫ pͥmū noluerūt credere gētes: ſecūdū iudęi: Et ſic exacerbauerūt/ deūin ſuis eloquijs. Un̄ Ioh̓. xv. c. dn̄s qͣſi exacerbatus dicebatde iudęis: Si veniſſem locutꝰ fuiſſem eis peccatū haberent: nūc aūt excuſationē habent de peccato ſuo. k Etcōſiliū altiſſimi .ſ. dei: dicebat tm̄mō: ſed ꝯſulebat vterrorē talē relinquerēt: l IIrritauerūt/ nolētes ad illud attēdere: Et fuit dignū vt impune ferrēt: tanti cōſiliū irritabant: Vnde ſubditeMoraliter: Sedētes ī tenebris. Hic tangunt̉ multa incōmoda circa pctōres. Sedētes/ Ecce ꝑtinacia ſiue ꝑſeū uerātia in malo. In tenebris/ Ecce ignorātia. Et vmbramortis/ Ecce culpa. Uinctos/ Ecce pęna. In mēdicitate Ecce penuria. Et ferro/ Ecce obſtinatio. Sedent morant̉ ī peccatis: ẜm qd̓ dicit̉ Iohel̓. j. d. Cōputruerūt iumētain ſtercore ſuo. Ecc̄i. l. d. Duas gētes odit aīa mea: tertia aūt eſt gens quā oderim: ſedēt in mōte ſeir: philiſtijm: ſtultus ppl̓us habitat in ſichimis .i. auari luxurioſi/ ſuꝑbi. Mōsem̄ ſeir eſt cōgregatio diuitiarū: qꝛ ſeir interp̄tat̉ hiſpidus velpiloſꝰ: ibi ſedēt ita fixi poſſūt auelli. Philiſtijm īterp̄tat̉

potiōe cadētes: ſignificat luxurioſos. Stultꝰ ppl̓s ſūt ſupbi. habitāt ī ſichimiſ qd̓ interp̄tat̉ humerꝰ: Sūt em̄ humeroſꝫ ſunt gentes: īmo gigantes: qꝛ ambulāt in magnis ī mirabilibꝰ ſuꝑ ſe. In tenebris/ Ecce pͥmū qd̓ eſt in pctō .ſ.excęcatio mētis. Secūdo ſeqͥt̉: e Umbra mortꝭ/ īmo demors: qꝛ poſtqͣꝫ diabolꝰ excęcauit hoīeꝫſuggeſtionē delectatione interficitcōſenſum oꝑationē. Un̄ ſignificatū eſt lij. Regꝭ. xxv. b. qꝛ babylonij app̄henderūt ſedechiā/ ſuffoderūt ocl̓os: poſteaadduxerūt in babylonē: vbi/ ſicut dicitHieronymꝰ/ turpi morte mori fecerūt.Et poſſūt aſſignari multę cauſę qͣre pctm̄ ldicit̉ vmbra .i. ſil̓itudo mortis: peccatorʸſil̓is mortuo. Primo: qꝛ in peccato ē ſepatio a vita aīę .i. a deo: qui ē vita aīę. Eſa.lix. a. Iniqͥtates veſtrę diuiſerūt int̓ vos deū veſtrū: peccata veſtra abſcōderūt faciē eius a vobis.Secūdo: qꝛ peccator efficit̉ ponderoſus ignauiā. Iob. vij.d. Factꝰ ſum mihimetipſi grauis: cur tollis pctm̄ meū ⁊cͣ.Psͣ. Filij hoīm vſqꝫ quo graui corde. Et hoc notat̉ hic/ cumdic̄: Uinctos. Tertio: qꝛ nerui/ naſus labia retrahūt̉decurtāt̉ amorē ꝓpriū. Phil̓. ij. c. Oēs q̨̄ ſua ſūt q̨̄rūt. Ethoc notat̉ hic dicit g In mēdicitate: qꝛ ꝓpriꝰ amorſꝑ mēdicat. Prouer. xxx. b. Sanguiſugę duę filię ſunt dicentes: Affer affer. ſunt amor delitiaꝝ: amor diuitiaꝝ. Etvterqꝫ eſt ex ꝓprio amore. Quarto: qꝛ fit īmobilis obſtinationē. Exo. xv. b. Fiāt īmobiles quaſi lapis. Et hoc tangit dicit: h Et ferro .i. ferrea volūtate. Augꝰ. in li. cōfeſ. Ligatus erā: ferro alieno: ſed mea ferrea volūtate. Quīto: qꝛamittit omnē ſenſū: em̄ videt p̨̄ſentē ſtatū ſuū ſiue potiuscaſum: nec odorat bonū odorē cęleſtiū: nec fetorē peccatorū.Itē non guſtat/ qm̄ ſuauis eſt dn̄s: nec audit verbū dei. Psͣ.Furor illis ẜm ſil̓itudinē ſerpētis: ſic̄ aſpidis ſurdę obturātis aures ſuas. Itē tactu ſentit laborē dolorē/ in quo eſt.Prouer. xxiij. d. Verberauerūt me dolui: traxerūt me etego ſenſi. Itē erubeſcit impudētiā. Hiere. iij. b. Frōsmulieris meretricis facta ē tibi: noluiſti erubeſcere. Sexto: qꝛfetet infamiā. Zach̓. v. d. Ędificet̉ ei domꝰ in terra ſennaar:qd̓ interp̄tat̉ fetor dentiū. Iohel̓. ij. e. Aſcendet fetor eius: etafcēdet putredo eius: qꝛ ſuꝑbe ęgit. Septimo: qꝛ putreſcitmorā: ſicut dictū eſt.. Iohel̓. j. d. Cōputruerūt iumenta inſtercore ſuo. Octauo: qꝛ rodit̉ verme ꝯſcīę. Hiere. ij. d. Atguet te malitia tua. Nono: qꝛ abominabilis ē peccati horrorē vilitatē. Hiere. ij. g. vilis facta es nimis iterās viastuas. Decimo: qꝛ frigidꝰ ē oīs amoris ſpūalis extinctionē.Hiere. vj. b. Sicut frigidā facit ciſterna aquā ſuā: ſic frigidāfecit maliciā ſuā. Vndecimo: qꝛ ab amicꝭ etiā ꝯtēnit̉ .ſ. ab angelis. Hiere. iiij. g. Cōtempſerūt te amatores tui. Tandē ſepelit̉ in inferno: ſic̄ diues epulo: Lucꝭ. xvj. f. Et ſicut in terracomedit̉ corpꝰ a vermibꝰ: ita aīa ī īferno. Eſa. vlt̓. g. Vermiseoꝝ moriet̉. Quia exacerbauerūt eloquia dei.Peccatores exacerbant eloquia dei duplicit̓. Primo: qꝛ ꝟbaeiꝰ q̨̄ dulcia ſūt amabilia qͣſi acerba reſpuūt. Psͣ. dulciafaucibꝰ meis eloquia tua ſuꝑ mel ori meo. Eſa. v. e. dicunt bonū malū/ malū bonū: ponētes amarū in dulce dulce in amarū. Secūdo: qꝛ ꝓuocāt irā eius vt eis acerba aſꝑaloquat̉. Psͣ. Tūc .ſ. in die iudicij loquet̉ ad eos ī ira ſua. Psͣ.Ipſe liberabit me de laqueo venantiū a ꝟbo aſꝑo .ſ. ab illo:Itē maledicti in ignē ęt̓nū.. In memoria ęt̓na erit iuſtꝰ: abauditiōe mala timebit. Illud aūt merito ſuſtinebūt: ꝓpt̓qd̓ ſeqͥt̉: k Cōſiliū altiſſimi irritauerūt .i. irrritū fecerūt/ nolētes ei acqͥeſcere dicēti: Uade vēde oīa q̨̄ habes:Matth̓. xix. c. ⁊cͣ. Prouer. j. c. Deſpexiſtis om̄e ꝯſiliū meū:ego qͦꝫ ī interitu vr̄o ridebo ⁊cͣ. Multū indignaret̉ vnꝰ magnꝰ ſi vnꝰ de ſeruiētibꝰ ſuis nollet acqͥeſcere ſuo cōſilio: multofortiꝰ eſt mirū ſi dn̄s iraſcit̉ eis/ ꝯſiliū ſuū deſpiciūt: qd̓eis vtile eſt ad vitā: et ſi credūt ei/ morient̉: ipſe ī interitu ridebit .i. curabit ſuccurrere eiſ. Dn̄s aūt vult mor peccatoris: ſed vt conuertat̉ viuat: qn̄qꝫ impedit pͣctōresne poſſint ꝑficere

Psͣ. 130.

Al̓. Qm̄Al̓. rimpleuit

De pe. diſ.hūc. vlti

Al̓. ⁊cōpeditoAl̓. Qm̄ inamari cauerūteloquiū dn̄iAl̓. exacerba.uerunt

j Peceatū/ymbra. i. ſuudo mort.et peccatorimilis morti-

Moraliter

Ps .j.

Phil̓. 2. a.

Allegorice depopulo iudęo et gentiliū

Psͣ .57.

Pctōres exacerbāt eloqͥdei duplicitePsͣ .118.

Psͣ .2.Psͣ. 50.Matth̓. 25.Psͣ 1ii.

Moraliter demultis īcōmodis peccatorū