Pſalmus
actos tuos. Dixerunt/ veniteb et diſperdamꝰ eos de gente:c et non memoret̉ nomen iſradeli vltra. Quoniam cogitaeuerunt vnanimit̉/ ſimul ad-
fuerſus te teſtamentum diſs poſuerunt: tābernacula iduh męoꝝ et hiſmaelitę. Mōabet agareni/ gēbal et āmon etamalech: alienigenę cū habi ꝑ
tio: Un̄ dicit: a ¶ Dixerūt: venite/ vnus alij. Prouer. j.b. Fili ſi te lactauerīt pctōres/ ne acqͥeſcas eiſ: ſi dixerint veninobiſcū: inſidiem̄ ſanguini: abſcōdamꝰ tendiculas ꝯtra inſontem: fili mi ne ambules cū eis. Octauū eſt crudelitas: q̨̄ cōſiſtit in duobꝰ: in afflictiōe corꝑis/ ⁊ in diminutiōe famę. Depͥmo dicit: bEEt diſperdamꝰ eos d̓ gēte .i. interficiamꝰ eosvt non ſint inter gentes. De ſecūdo addit:c Et nō memoret̉nomē iſrael vltra:id eſt pereat nomen etfama populi chriſtiani videntis deū per fidem. Nonū peccatū eoꝝ eſt ꝯcordia inmalo. Un̄ dicit: d ¶ Qm̄ cogitauer̄t vnanimiter: id ēꝯcorditer. Decimū eſt ꝯſpiratio: Un̄ dicit: d Simul aduerſus te teſtamentū diſpoſuerūt. Qd̓ ſic ꝯtinuatur.pręmiſſis. Vtiqꝫ/ dixerūt/ diſperdamꝰ. Et hoc dixerūt:Qm̄ cogitauerunt: quia ex abūdantia cordis os loquit̉.Mat. xij. c. Cogitauerūt/ dico vnanimit̉: Nec tm̄ dixerūtet cogitauerūt ſed ⁊ ſimul conſpirantes e ¶ Aduerſus te. i.aduerſus mēbra tua. f ¶ Teęſtamentū diſpoſuerūt .i. pactum fecerunt. Teſtamentū enī non ſolū dicit̉ ſcriptū qd̓ ꝑficitur in morte teſtatoris: ſed ⁊ qd̓libet ꝑactum/ vt hic. Et quiſint qͥ hͦ facient determinat dicēs: g ¶ Tabernacula idumęoꝝ ⁊ hiſmaelitę: Moab ⁊ agareni ⁊c̄. Per hęc nomina inimicos chriſti figurat: qui ſic ꝯtra eum maxime tempore antichriſti pugnabūt: ſicut iſti ꝯtra iſrael pugnauerūt.Quę noīa. jͣ. in expoſitiōe morali exponemus.a ¶ DDixerūt venite ⁊cͣ. Planū eſt ꝙ ita faciūt mali ꝯͣ bonos. Exo. j. b. Dixit rex ęgypti ad ppl̓m ſuum: Ecce ppl̓s filioꝝ iſrl̓ multꝰ ⁊ fortior nob̓ ē: venite ſapient̓ oppͥmam eū: neforte multiplicet̉/ et ſi ingruerit ꝯͣ nos bellū addat̉ inimicꝭ noſtris. Sic fit multotiēs in capl̓is: qꝛ cauēt ſibi mali ne creſcatnumerꝰ ⁊ fama bonoꝝ canonicoꝝ/ ne forte ī electiōibꝰ vel collatiōibꝰ bn̄ficioꝝ vel ī alijs eiſ reſiſtāt. Hiere. xj. d. Cogitauerūt ſuꝑ me ꝯſilia dicētes: mittamꝰ lignū in panē eiꝰ/ et eradamus eū d̓ terra/ ⁊ nomē eiꝰ nō memoret̉ ampliꝰ. Mittūt lignū in panē iuſti: qͥ bonū opus eiꝰ vel ꝟ̓bum male interp̄tātesalijs ineſibile reddūt ⁊ nō laudabile.diabolo niſi etiaꝫ cum ſęcularibꝰ religioſos trahat ad pctm̄ ⁊ad tormentū. Iob. xl. c. Abſorbebit fluuiū ⁊ non mirabit̉: ethabet fiduciaꝫ ꝙ influat iordanis in os eius. Per fluuiū intelligunt̉ ſęculares: qͥ fluxū tꝑaliū amplectunt̉. Per iordanēqui interp̄tat̉ riuus iudicij vel deſcenſio eoꝝ: ſignificat̉ religio/ in qua iudiciū currit ī capl̓o: et inobedientia eſt deſcēſio.Eſt enī multū deſcēdere/ volūtatē ſuā penitꝰ alteriꝰ volūtati ſb̓mittere. a ¶ Dixerūt/ dęmones adīuicē: b ¶ Uenite⁊ diſperdamꝰ eos d̓ gente .i. de ꝯgregatiōe vel ad minꝰde ꝯcordia ⁊ vnanimi volūtate. Per hͦ enim ꝙ dicit/ genteſingularit̓/ ſignificat cōmunitatē quę ē in religione tam in rebus qͣꝫ in voluntatibꝰ. Actꝭ. iiij. .ſ. Multitudinis credentiūerat cor vnū ⁊ aīa vna: nec qͥſqͣꝫ eoꝝ quę poſſidebat aliqͥd ſuūeſſe dicebat: et erant illis oīa cōmunia. De ꝯgregatione autēdiſpergit ⁊ diſꝑdit eos diabolus: qn̄ facit eos ad ſęculum reuerti. Item qn̄ ꝓpter cupiditatē tꝑaliū facit eos ꝑ mūdū diſcurrere/ litigare ⁊ mercari. Exo. v. b. Diſperſus ē ppl̓s iſrael:id eſt collectio religionis per omnē terrā ęgypti ad colligendas paleas: Ita diſꝑdūt eoſ de gente in gente .i. in diuerſitatem gentiū ſęculariū: qͥ non dicunt̉ gens ſed genteſ: qꝛ ſeꝑatiſunt inuicem ⁊ rebꝰ ⁊ volūtatibꝰ. Psͣ. Et cōmixti ſunt intergentes ⁊ didicerunt oꝑa eoꝝ ⁊ ſeruierūt ſculptilibꝰ eorū: ⁊ factum eſt illis in ſcandalū. Ex hoc enī incurrit religio magnūſcandalū ⁊ infamiā. Un̄ etiaꝫ h̓ addit: c ¶ Et nō memoret̉nomē iſrael vltra. Iam enī non dicunt̉ ꝯtēplatiui ſꝫ mercatores ⁊ litigioſi. Item de gente: id eſt de vnanimitatevolūtatū diſꝑdunt̉ ꝑ inobediētia. Oīm enī volūtates vniūtur in voluntate p̨̄lati. Ex inobediētia autē naſcunt̉ murmura/ ſchiſmata/ odia: ⁊ ml̓ta alia mala/ q̨̄ auferūt a cordibꝰ eoꝝ
affectum ⁊ deſideriū dei/ et intellectū obnubilant: ita ꝙ ꝯtemplari non poſſint: nec inter eos nominet̉ nomen iſrael vltra:id eſt videntis deū ꝑ ꝯtemplationē. Propt̓ hoc monet apl̓sHeb̓ .xij. d. Pacē ſeqͥmini cum omnibꝰ ⁊ ſanctimoniā: ſine qͣnemo deum videbit ꝯtemplantes ne quis deſit gratię dei.d ¶ Qm̄ cogitauerunt. q. d. ideo etiamne taceas neqꝫ compeſcaris: qm̄ cogitauerunt: tam hominesmali qͣꝫ dęmones vnanimiter nō tm̄ aduerſus ſanctos tuos: ſꝫ ſimul e ¶ Aduerſuste teſtamentū diſpoſuerūt .i. pactum fecerūt vt te de tēplo tuo eijciāt .i. de ſanctis viris in qͥbꝰ habitas. Psͣ. Tu autem in ſancto habitas laus iſrael. Cuiuſmodi aūt ſint iſti peccatores qͥ modo ꝑſequunt̉: ⁊ maxime temꝑe antichriſti perſequent̉ ſanctoſ ⁊ deū in eis: figuralit̓ exprimit per noīa gentiūquę ſubiūgit/ dicens: g ¶ Tabernacula idumęoꝝ ⁊ hiſmaelitę. Idumęi interptantur terreni: ⁊ ſignificant terrenaamantes .ſ. cupidos ⁊ auaros. Et optime dixit: tabernacula idumęorū/ vt notet mobilitatē terrenoꝝ: quę diu ſtare ⁊poſſideri nō poſſunt. Iob. xx. c. Cum habuerit qd̓ cupieratpoſſidere non poterit. Hiſmaelitę interp̄tant̉ obedientes ſibi: et ſignificāt guloſos: qui ſibi .i. ventri ſuo obediūt ⁊ ſeruiunt. Phil̓. iij. d. Quoꝝ deꝰ vent̓ eſt. Roma. vltꝭ. c. Chriſtodn̄o non ſeruiunt ſed ſuo ventri. h ¶ Moab: qd̓ interp̄taex patre/ vel aqua paterna: quē filia loth ꝯtra legē ex pr̄e ꝯcępit: ſignificat luxurioſos: qͥ ex vitio pr̄no corruptionē carnishabētes/ illicite cōmiſcētur. i ¶ Agareni/ interp̄tant̉ aduenę/ ⁊ agar aduena: ⁊ ſignificat ſuꝑbiā quę aduena eſt. Nō enīin nobis ex aliquo qd̓ ſit a nobis ortum habet. Eccͣj. x. b.Quid ſuꝑbis terra ⁊ cinis. j. Corꝭ. iiij. b. Quid habes qd̓ nōaccępiſti? Quid gloriarꝭ qͣſi nō accęꝑis? Itē aduena eſt ſuꝑbia: d̓ aliena terra venit in pͥncipio .ſ. de cęlo: vbi pͥmo angelus ſuꝑbiuit. Adduxit aūt qͣſi aduenā in terrā nr̄am: qn̄ eā pͥmo parenti nr̄o ſuggeſſit. Un̄ dicit Gregꝰ. Suꝑbia nationecęleſtꝭ/ cęleſtiū mētes inhabitat. Interp̄tant̉ etiā agarenifeſta ſuſcitātes: et ſignificant̉ ꝑ hͦ pigri qui nihil volūt oꝑari.Agareni/ ſunt multi mgr̄i: qꝛ libent̓ feſta ſuſcitāt. Eſa. j. d.Solēnitates vr̄as odiuit aīa mea. Quare: j. Corꝭ. xj. d. Cōueniētibꝰ vobis in vnū iam nō eſt dn̄icā cęnā manducare/ inſcholis .ſ. k ¶ Gebal interp̄tat̉ vallis vana: et ſignificat hypocriſim: quę vane nō vere humiliat hoīeꝫ. Eccͣj. xix. d. Eſtqui nequiter ſe humiliat ⁊ interiora eius plena ſunt dolo.¶ Ammon/ interp̄tat̉ ppl̓s turbidus: ⁊ ſignificat iracūdos.Poeta. Impedit ira aīaꝫ ⁊cͣ. m ¶ Amalech interp̄tat̉ lingēs ſāguinē: ⁊ ſignificat detractionē/ q̨̄ in alieno ſanguīe .i. īpctō delectat̉. Adulator etiā lingit ſāguinē .i. ī pctō delectat̉et ſic̄ canis lingēs blandit̉. Et hęc duo ſimul fiūt ī domibꝰ regū ⁊ magnatū: qꝛ ibi abſētibꝰ detrahit̉ ⁊ pn̄tibꝰ adulat̉. Qd̓ſignificatū eſt. iij Regꝭ. xxj. e. vbi d̓r ad achab. Hęc dic̄ dn̄ſ:ī loco iſto in qͦ linxerūt canes ſanguinē naboth: lābent qͦꝫ ſanguinē tuū. Per naboth iuſtū: ſignificāt̉ iuſti viri: qͦꝝ ſanguiſlingit̉ ꝑ detractionē in domibꝰ diuitū: et ī eodē loco lambit̉ ꝑadulationē ſanguis ipſoꝝ diuitū: īmo etiam ꝑ detractioneꝫ.n ¶ Alienigenę/ ſiue philiſtijm ẜm aliā litterā/ ſignificat eosqͥ ſemꝑ ſtudēt nocere alijs. Philiſtijm enī interp̄tat̉ ruina duplex: Et ī his duplex ruina: qꝛ ip̄i pͦ ruūt ⁊ pͦ ſibi nocēt: deinde alijs: Iſti etiā bn̄ dicunt̉ alienigenę .i. filij diaboli: qͥ ſemꝑquęrit nocere alijs .j. Pet̓. v. b. Diabolus circūit q̨̄rēs queꝫdeuoret. Ioh̓. viij. e. quaſi alienigenis loquit̉ iudęis: Quare loq̄lā meā nō cognoſcitꝭ? Et cauſam reddit/ cū ſubiungit̉:Uos ex pr̄e diabolo eſtꝭ: ⁊ deſideria pr̄iſ vr̄i vultꝭ facere: Ible homicida fuit ab initio. o ¶ Cū habitatibꝰ tyrū. i. cumrinuidis. Tyrus enī interp̄tat̉ anguſtia vel tribulatio: ⁊ ſignificat inuidiā quę anguſtat ⁊ anguſtiat ⁊ tribulat cor īuidi. Un̄poeta Horacius. Inuidus alterius macreſcit rebuſ opimis.Et idē. Inuida ſiculi nō inuenere tyranni Maius tormētu.k Inuidia qͥdem eſt
8
Al̓ ramplius
Psͣ. 21.
Moraliter X
Aliter c
Psͣ. .105.
Horaciꝰ li.Epl̓arum