Pſalmus
eſt: et ꝓpter incertitudinē/ vt ſemꝑ illud iudiciū ante mētꝭ oculos habeamꝰ: ſicut Hieronymꝰ: qͥ dicebat: Siue comedā/ ſiue bibam/ ſiue aliud quid faciam: ſemper videtur auribꝰ meiſintonare vox illa: Surgite mortui/ venite ad iudiciū. Iaco.v. b. Ecce iudex in foribus aſſiſtit. Et vt tunc bene ſit vobis:a ¶ Date/ nūc/ gloriam deo/ ſeruiēdo ei⁊ laudādo ip̄m. Et debetis: quia b¶ Suꝑiſrl̓ magnificentiaeiꝰ .i. largitas eiꝰ ſuꝑbonoſ apparebit: qꝛ remunerabit eos ſupraꝯdignū. c Et virtꝰ eiꝰ/ apparebit: d In nubibꝰ/ materialibꝰ in qͥbꝰ deſcēdet ad iudiciū. Mat. xxiiij. c. Uidebūt filiū hoīs veniētē in nubibꝰ cęli cū ꝟ̓tute ml̓ta ⁊ maieſtate. ItēIn nubibꝰ .i. in ſctīs ꝑ qͥs dn̄s iudicabit. Sap̄. iij. b. Iudicabūt ſctī natiōes ⁊ dūabunt̉ ppl̓is. Hi aūt ſūt nubes: ſic̄ d̓rEſa. lx. b. Qui ſūt iſti qͥ vt nubes volāt? Et tūc erit/ e ¶ Pirabilis deꝰ ī ſctīs ſuis: Quia ⁊ mali mirabunt̉ d̓ gl̓ia ſanctoꝝ. Sap̄. v. a. Mirabunt̉ in ſubitatiōe inſperatę ſalutꝭ. Etipſi ſctī mirabunt̉. Eſa. lx. a. Tūc videb̓ ⁊ afflues ⁊ mirabit̉ ⁊dilatabit̉ cor tuū. Et hęc admiratio erit ī aīa: nec tm̄ in ea/ ſꝫ īcorꝑe: Un̄ ſequit̉: g ¶ Ipſe dn̄s/ dabit ꝟtutē/ impaſſibilitatꝭ: h ¶ Et fortitudinē/ īmortalitatis: non omnibꝰ: ſedi ¶ Plębi ſuę/ et ꝓpter hoc laudabūt eū in ſęcula ſęculoꝝ:Unde concludit: Benedictus deus.virtutibꝰ/ opere oſtendāt. Opus enī eſt vox virtutis: cui voci melius creditur. Vnde dn̄s dicebat/ Ioh̓. x. g. Et ſi mihinon vultis credere: operibus credite. Matth̓. vij. d. Erat docens ſicut poteſtatem habens: ⁊ non ſicut ſcribę et phariſęi.Ipſe enim erat potens in opere ⁊ ſermone: ſicut dicit̉. Xucꝭ.xxiiij. c. Phariſęi aūt nihil opere poterant: Unde Matth̓.xxiij. a. Dicūt ⁊ non faciunt. Et ex hoc O voſ prędicatores:a ¶ Date gloriā deo/ nō vob̓. Eſa. xxiiij. c. Propt̓ hͦ ī doctrinis glorificate deū. Et hͦ debetꝭ facere: qꝛ totū nō a vob̓: ſꝫab ipſo habetꝭ. Un̄ addit: b ¶ Suꝑ iſrael magnificētiaeiꝰ: ⁊ virtꝰ eiꝰ in nubibꝰ .i. in p̨̄dicatoribꝰ. q. d. ꝙ magna faciūt: ꝙ ꝟtuoſi v̓tute multa euāgelicāt ⁊ annūciāt v̓tutes eiꝰ:totū ab eo. Eſa. xxvj. c. Oīa oꝑa nr̄a oꝑatꝰ es ī nobis dn̄eMat. x. c. Nō enī voſ eſtꝭ qͥ loqͥmī: ſꝫ ſpūs pr̄is vr̄i/ qͥ loqͥt̉ invob̓. Hoc aūt manifeſtiꝰ exponit/ cū ſubiūgit: e MMirabilis/ ē deꝰ in ſctīs ſuis .i. qd̓ ī eis eſt admirabile ⁊ laudabileab ipſo ē. Et in hͦ ipſe potiꝰ qͣꝫ ipſi eſt admirādus. Un̄ Actꝭ.iij. b. dixit petrꝰ: Uiri iſraelitę qͥd admiramini ī hoc: aut nosqͥd intuemini/ qͣſi nr̄a ptāte aut ꝟtute fecerimꝰ hūc ambulare.Un̄ adhuc aꝑtiꝰ ſb̓dit: ſ Peꝰ iſrl̓: ipſe dabit virtutē etfortitudine plębi ſuę. Et iō ſit l ¶ Bn̄dictus deusa quo omnia bona. Notandum autem ꝙ multis modis eſtPrędeſtinādis. Gen̄. xlviij. d. Cōſtituit ep̄hraim an̄ maUocādis. Actꝭ. ix. a. Saulꝰ adhuc ſpirās. (naſſem: qͣreIuſtificādis Micheę. iiij. c. Uenies vſqꝫ ad babylonē etMagnificādis. Eccͣj xj. a. Inſuſpica/ (ibi liberaberꝭ.bilis portabit diadema. De his qͣttuor/ Roma. viij. f.Quos deus p̨̄deſtinauit/ hos ⁊ vocauit: ⁊ qͦs vocauit/hos ⁊ iuſtificauit: qͥs aūt iuſtificauit illos ⁊ magnificauit. Quid gͦ dicemꝰ ad hęc? Ecce admiratio.peExercēdis: vt paulū ꝑ angelū ſathanę. ij. Corꝭ. xij. c.Probādis: vt Iob. j.zLiberādis. Nume. xxvj. b. Factū eſt grāde miraculū vtRedimēdis. j. Pet̉ (chore ꝑeūte filij illiꝰ nō morerent̉.j. c. Nō corruptibilibꝰ auro vel argento ⁊cͣ.Mittēdis .ſ. idiotꝭ. Actꝭ. iiij. c. Cōꝑto ꝙ hoīes eēt ſineRoborādis ī paſſiōibꝰ ⁊ p̨̄ (litterꝭ ⁊ idiotę admirabāt̉.dicatiōibꝰ. Sap̄. x. d. Deduxit eos ī via mirabili.Expͥmēdis. ij. Corꝭ. xij. b. Datꝰ ē mͥ ſtimulꝰ carnis meę.Glorificādis. Eſa. lx. a. Uideb̓ ⁊ afflues ⁊ mirabit̉ ⁊ dilatabit̉ cor tuū. Ꝙ aūt dic̄: g ¶ Ip̄e dab̓it ⁊cͣ. ē ꝯͣ qͦſdā qͥ dicūt ꝙ nō pn̄t pati pęnitētię aſperitatē vel religionē. Etſi em̄ex ſe nō poſſit hō: tn̄ ſi faciat qd̓ in ſe ē: dn̄s dabit virtutē
aīę: qꝛ vt dic̄ Tulliꝰ: Uirtꝰ ē habitꝰ aīę bene ꝯſtitutę. h¶ Efortitudinē corporis: non tm̄ regibꝰ ⁊ ꝯſulibꝰ: ſed i ¶ Olhi etiā .i. vilibꝰ ī ſęcl̓o vl̓ abiectꝭ ī religiōe/ k ¶ Suę/ ⁊ iō magnates ſunt in cęlo. j. Corꝭ. j. d. Qd̓ ſtultū eſt dei/ ſapientiꝰ eſthoībꝰ: ⁊ qd̓ infirmū eſt dei fortiꝰ eſt hoībꝰ. ¶ ExpoſitioPſalmi. LXVIIIAluū me(fac deꝰTfinē ꝓ hiſqͥ cōmutabunt̉ ipſi dauid. Quadruplex eſt mutatio. Prima eſt culpę: quę incępit ī primis parentibꝰ peccantibꝰ/ cumhumana natura mutata eſt de bono in malū corruptis naturalibꝰ ⁊ amiſſis gratuitis: et adhuc ſępe fit ī filijs: Et hęc poteſt dici ꝑmutatio. De hac Thren̄. iiij. a. Quō obſcuratū eſtaurum/ mutatꝰ eſt color optimꝰ. Eccͣj .xxvij. b. Stultus vt luna mutat̉. Secunda eſt pęnę ſiue naturę/ qua mutamur d̓ ętate in ętatem: de frigore in calorem et huiuſmodi. De qͣ Iob.xiiij. a. Homo nunqͣꝫ in eodeꝫ ſtatu ꝑmanet: Hęc poteſt dicitranſmutatio. Tertia eſt gratię/ quę facta eſt per ſecūdū adāde malo in bonū: de bono ī meliꝰ. Dę hac Eſa. xl. g. Qui ſperant ī dn̄o mutabūt fortitudinē. Sic mutatꝰ erat apl̓s dicēs/Gal̓. ij. d. Uiuo aūt iā nō ego ⁊cͣ. Et hęc pōt dici cōmutatio.Quarta ē glorię/ q̨̄ fiet cū corruptibile hͦ induet incorruptionē: ⁊ mortale hͦ induet īmorralitatē. j. Corꝭ. xv. g. Et hęc dicitur īmutatio. Un̄ ibidē p̨̄mittit apl̓s: Mortui reſurgēt incorrupti ⁊ nos īmutabim. Eſt gͦ ſenſus tituli. Pſalmꝰ iſte dirigens nos: in finē chriſtum: attribuit̉/ ipſi dauid .i. chriſto: qͥ hic loquit̉ in ꝑſona capitꝭ ⁊ mēbroꝝ: agēs/ pro his .i.de his: qui cōmutabuntur .i. d̓ cauſa cōmutationis .ſ. depaſſiōe chriſti: quę cauſa ē vt cōmutem̄ de malo ī bonū: ⁊ debono ī meliꝰ: et etiam ē cauſa īmutatiōis. Un̄ cōpetent̓ pꝰ p̨̄cedentē pſalmū ſequit̉ iſte: Quia in p̨̄cedēti pſalmo ęgit d̓ reſurrectiōe ⁊ aſcēſiōe: Un̄ qͣſi qͥs q̨̄reret viā ⁊ cām reſurgēdiet aſcēdēdi: in hͦ pſalmo reddit cām ⁊ docet viā/ agēs de paſſiōe chriſti ꝑ quā venit ad gloriā reſurrectiōis ⁊ aſcēſiōis: ſic̄d̓r Phil̓. ij. a. Factꝰ ē obediēs vſqꝫ ad mortē: mortē aūt crucis: ꝓpt̓ qd̓ ⁊ deꝰ exaltauit illū ⁊cͣ. Intētiōe monet nos vt habenteſ oculū ad paſſionē chriſti cōmutari laboremꝰ: ⁊ hͦ libēter patiam: vt poſſimꝰ ꝑuenire ad īmutationē illā ī ęt̓na gl̓ia.Modꝰ. Quīqꝫ ſūt ꝑtitiōeſ. Primo p̄cat̉ ſaluꝰ fieri: qꝛ multapatit̉ iniuſte: qꝛ q̨̄ nō rapuit ſoluit. Scd̓o q̨̄ ſoluerit exponit:ibi: Deꝰ tu ſcis. Tertio malis p̨̄dictꝭ ſcutū or̄oniſ opponit:ibi: Ego vo. Quarto ꝯͣ aduerſarios ꝓphetat: ibi: Fiat mēſa eoꝝ. Quīto diſpēſationē incarnatiōis ⁊ ſctītateꝫ ꝓpoſitiexponit: ibi: Ego ſū pauꝑ. Chriſtꝰ gͦ ī paſſiōe ꝯſtitutꝰ dic̄:m ¶ Saluū me facO deꝰ pr̄. Et on̄dit cauſā qͣre hͦ clamat.x Qm̄ aquę .i. populiMoraliter m ¶ Saluū me fac deꝰ qm̄ intrauerūtaꝗ vſqꝫ ad aīaꝫ mea. Hęc ē dep̄catio pęnitētꝭ vel tēptatiloquētꝭ: ad modū naufragātiū: qͦꝝ nauis rupta ē ⁊ īplet̉ aqͣ:tūc dep̄cant̉ deum vt ſaluas poſſint facere aīas tm̄. i. vt viuipoſſint euadere. Hō aūt in hͦ mūdo ē ſic̄ in mari: Mundꝰ em̄mare ē ſalſū ꝑ cupiditatē: fetēs ꝑ luxuriā: tumēs ꝑ ſuꝑbiam.Aquę ſūt diuitię ⁊ delitię ⁊ honores mūdani: et oīa pct̄a quęvſqꝫ ad aīaꝫ ītrāt ꝑ delectationē: ſuffocāt ꝑ ꝯſenſū: ſb̓mergūtꝑ oꝑationē: cōputreſcere faciūt ꝑ ꝯſuetudinē. Un̄ Iohel̓. jͣ. d.Cōputruer̄t iumēta ī ſtercore ſuo. Nauiſ in qͣ trāſire debemꝰmare iſtud ē pęnitētia vel īnocētia. Clamat gͦ pęnitēſ vl̓ teptatus dicēſ: Saluū me fac̄ deꝰ. Saluū/ nō dic̄ diuitē vel forfortē vl̓ ſanū corꝑe vl̓ hmōi: qꝛ hoī qͥ videt ꝑiculū ſuū ſuffic ſaluſ tm̄: Sic accidit ad lr̄aꝫ freq̄nt̓ in mari. Sic Heſter/ licꝫ rexaſſuerꝰ ꝓmitteret ei dimidiū regni: nō tn̄ illud voluit petere/ sꝯtēta ſalute ſua ⁊ ſuoꝝ dixit: Si īueni gr̄am ī ocul̓ tuis o rex:dona mͥ aīaꝫ meā ꝓ qͣ rogo ⁊ ppl̓m meū ꝓ qͦ obſecro. n ¶enō dic̄ pecora mea: vel burſas. Mat. xvj. d. Quid ꝓdeſt holſi vniuerſū mūdū lucret̉: aīę ꝟo ſuę d̓trimētū patiat̉? o Peꝰnō fortuna/ aut caſus/ aut vſura ⁊ dolꝰ. Eſa. xlv. d. Rogauerūt deū non ſaluātē:
Alegoriee. v
Al̓⁊ honorem
Aliidi.
Mutatio quedruplex
Morallter. K
Partitiopſalmi
Allegorice
Moralit̓ inſona pęnitēet temprati
Mirabilis deꝰin ſanctis ſuis
3Hheſter. 7j.C.