Pſalmus
f Exurge gloria mea: exu̓rged pſalteriū ⁊ citharā: exurgā diē luculo. Cō fitēbor tibi in pof pulis domine: ⁊ pſalmū digͦ cam tibi in gentibꝰ. Quoniāh magnificata ē vſqꝫ ad cęlosmiſericordia tua: et vſqꝫ ad
nubes veritas tua. Exaltaren̄ ſuꝑ cęlos deus: ⁊ ſuper om-nē terrā gloria tua.¶ In finē ne diſꝑdas dauidin tituli inſcriptione. LVII.Iv̓e̓ vtiqꝫ iuſticiā loqͥmī:Frecte iudicate filij hōim.
a ¶ Exurge gloria mea .i. carorī qua glorioſa geſſi opera:⁊ quę eſt cauſa glorię meę. b¶ Exurge pſalteriū ⁊ cithara: id eſt caro quę fuiſti: pſalteriū/ ſonum reddens a ſuꝑiori:diuina miracula operando. Et cithara/ ſonū reddens ab inferiori: humana tormēta patiendo. Et determinat horā reſurrectionis/ dicens: d¶ Exurgam dilucu10. Alia littera: Mane exurge gloriamea: vox patris ad filiū. Prouerb̓. x. Gloria patris filiꝰ ſapiēs.Ipſe fuit/ pſalteriū/ī paſſiōe. Thren̄. iij. g.Ego ſum pſalmꝰ. Vecithara/ extenſus incruce. Eſa. xvj. c. Uēter meꝰ ⁊cͣ. Exurgā diluculo) qͣſi cithara ſonabit. Ecc̄i.xxiiij. d. Antelucanū illumīo oībꝰ. O ſee. vj. b. Quaſi diluculūpręparatus eſt egreſſus eiꝰ: de inferno .ſ. vel ſepulchro. Poſtoſtendit duplicem fructū reſurrectiōis. Primus eſt laus vniuerſalis in verbo: Vnde dicit: e ¶ Cōfitebor tibi in populis domine .i. cōfiteri tibi faciam a populis conuerſis ꝑmeā ⁊ meoꝝ p̨̄dicationē. Secūdus/ eſt laus vniuerſalis ī oꝑe.Vnde dicit: f ¶ Et pſalmū dicā tibi in gentibꝰ .i. faciāꝙ gentes bona opera faciēt ad laudē tuā. Et hoc: g ¶ Qm̄magnificata eſt vſqꝫ ad celos miſcd̓ia tua. Miſcd̓iadei / ē hūanitas chriſti: q̨̄ in aſcēſione magnificata ē: h ¶ Uſqꝫad celos: ẜm illud. Eleuata eſt magnificētia tua ſuꝑ cęlos.l ¶ Et veritas tua .i. ego qͥ ſū ꝟitas: Ioh̓. xiiij. a. k ¶ Uſqͣꝫad nubes: ẜm illud Act̉. j. b. Et nubes ſuſcępit eū ab oculiseorū. Et ꝓpt̓ hͦ: m ¶ Exaltare ſuꝑ cęlos deꝰ/ pr̄ .i. lauderisab angelis. Et nō ſolū ab angelis: ſed ⁊ ab hoībus. Vnde ſequit̉: n ¶ Et ſuꝑ omnē terrā gloria tua: qꝛ ꝓpter chriſti aſcenſionem laudauer̄t angeli deum: ⁊ glorificauerūt eumapoſtoli ⁊ alij homines.K a ¶ Exurge gloria mea: id eſt teſtimoniū conſcientięmeę/ quod per peccatū cecideras. Exurge per pęnitētiā. ij.Corinth̓. j. c. Gloria noſtra hęc eſt: teſtimoniū cōſcientię noſtrę. Sed quia per peccatū non tm̄ perdit homo teſtimoniūcōſcientię: ſed ⁊ bona opera quę fecerat mortificant̉: ⁊ cōfeſſioquā de peccatis p̨̄cedentibus fecerat periclitat̉: Ideo pęnitēsdicit: nō tm̄/ Exurge gloria mea: ſed addit: b ¶ Exurgepſalteriū: id eſt extra ſurgant in publicū opera mortificata.c ¶ Et cithara: id eſt cōfeſſio de operibus ſiue de pſalmis. j.Corinth̓. xiiij .ſ. Unuſquiſqꝫ veſtꝝ pſalmū habet. De citharacōfeſſionis/ Eſa. xxiij. d. Sume tibi citharā: id eſt ꝯfeſſionē: circūi ciuitatē: id eſt cōſcientiā. Et qꝛ multi ſunt qui nolūt pęnitere vſqꝫ ad mortē: ne de talibus eſſe videat̉ adiungit: d ¶ Exurgam diluculo: id eſt cito pęnitebo. Ecc̄i. v. b. Ne tardes cōuerti ad dominū/ ⁊ ne differas de die in diē. Multi aūtdicunt: Exurgā crepuſculo: Et ꝯͣ illos dicit ſtatim in Eccleſiaſtico. v. c. poſt p̨̄dicta verba: Subito veniet ira illiꝰ/ ⁊ in tempore vindictę diſperdet te .i. diuerſis pęnis perdet. Et qꝛ poſteuaſionē periculi/ laudandus eſt deus/ ſubiūgit: e ¶ Cōfitebor tibi/ cōfeſſione laudis: quod bn̄ ſequit̉/ poſtqͣꝫ dixit: Exurgā diluculo: ſic̄ alauda ⁊ alię aues/ quę diluculo ſurgūt/ſtatim incipiūt laudare creatorē ſuum. Bene ergo dicit: Cōfitebor tibi in populis domine .i. laudabo te corā populis p̨̄dicando. Nec tm̄ p̨̄dicando: ſꝫ ⁊ bonū exemplū prębēdo:Hoc eſt qd̓ ſequit̉: f ¶ Et pſalmū dicā tibi in gentibꝰ:id eſt faciā oꝑa corā gentibꝰ: quę erūt ad honorē tuū: ẜm illudMatth̓. v. b. Sic luceat lux veſtra cora̓ hominibꝰ .ſ. in prędicatione: vt videant opera veſtra bona: ⁊ glorificent patrē veſtrū qui in cęlis eſt. Tob̓. xij. b. Benedicite deū cęli ⁊ coramom̄ibus viuentibus cōfitemini ei: quia fecit nobiſcū miſericordiā ſuā. Et merito hoc debeo facere: g ¶ Quoniā magnificata eſt vſqꝫ ad cęlos/ ſcꝫ dandos pęnitētibus i ¶ Miſericordia tua. q. d. laudandus es: quia tāta ē miſericordiatua/ vt non tm̄ pęnitentibus peccata dimittas: ſed ⁊ regnū cę-
lorum ꝓmittas. Matth̓. iiij. c. Pęnitentiā agite: appropinquabit enim regnū cęlorum. Nec hoc clam facis: ſed per predicatores tuos omnibꝰ publicari facis. Hoc eſt quod ſequit̉:l ¶ Et veritas tua .ſ. huius promiſſiōis/ nō tm̄ in ſe magnaeſt: ſed magnificat̉: k Uſqꝫ ad nubes: id ē adeo/ vt eā facias in terrā: id eſt incorda peccatoꝝ inſtillari: et pluas eā de nubibus tuis .i. de p̨̄dicatoribꝰ tuis: vt terrenacorda aqͣ iſtaꝝ nubiūirrigata/ germinēt ꝓpoſitū bonū/ ⁊ faciantdignos fructus pęnitētię. Iohel̓. ij. e. Noli timere terra: exulta⁊ lętare: quoniā magnificauit dominꝰ vt faceret: Nolite timere animalia regionis: qꝛgerminauerūt ſpecioſa deſerti: lignū attulit fructū ſuū. Dicūtur aūt p̨̄dicatores nubes: ẜm qd̓ dicit Glo. qꝛ de ipſis quaſide nubibus dominus coruſcat miraculis/ tonat minis/ pluitdoctrinis. Un̄ Eſa. lx. b. Qui ſunt iſti qͥ vt nubes volant. EtEſa. v. b. Mandabo nubibus meis ne pluant ſuper eos imbrem. Et quia ita magnificata eſt miſericordia et veritas tuadeꝰ: Ergo/ m ¶ Exaltare ſuꝑ cęlos deꝰ: ⁊ ſuꝑ om̄eꝫ terram gloria tua. q. d. ⁊ iuſti ⁊ peccatores glorificent deum.Per cęlos em̄ intelligunt̉ iuſti: per terram peccatores. Eſaięvlti. a. Cęlum ſedes mea ⁊ terra ſcabellum pedum meorū. Etquomō exaltat̉ deus ſuper iſtos cęlos? Solutio. Sancti ferunt deū: ⁊ cum ſeipſos exaltant per eminentiā vitę/ et deumquem portant exaltant. Cantꝭ. j. d. Faſciculus myrrhę dilectus meus mihi inter vbera mea cōmorabitur. Ecce quomōportat eum ſponſa. Quomō autem ſeipſos ⁊ deum in ſe exaltant: bene innuit̉ Daniel̓. ij. e. vbi dicit̉ ꝙ lapis qui ꝑcuſſeratſtatuā/ factus eſt mons magnus. Lapis iſte eſt vir ſanctus:ſtatua ē imago mundi erecta in cordibus hominū mūdanorum. Hanc percutit: cum mundū cōtemnit. j. Corinth̓. vij. f.Qui vtuntur hoc mundo tanqͣꝫ non vtantur: Pręterit enimfigura huius mundi. Suꝑ terram autem peccatorū eſt gloriadomini/ cum ipſi peccata confitent̉. Ioſue. vij. c. Da gloriādomino deo iſrael ⁊ confitere ⁊cͣ.¶ Expoſitio Psͣ. LVII.I v̓e vtiqꝫ iuſticiā loqͥmini ⁊c̄. Titulꝰ. In finē ne corūpas vl̓ diſperdas dauid in tituliinſcpͥtionē. Idē habuimꝰ ī p̨̄cedētis pſalmi titulo.Et iō nō oportet iterū exponere. Supra orauit eccl̓ia vl̓ ipſechriſtus caput eccleſię contra quattuor ꝑſecutiones .ſ. martyricidarum/ hęreticorum/ falſorum fratrum/ ⁊ antichriſti: Hicautem loquitur ꝓpheta ⁊ in ꝑſona chriſti vel eccleſię/ vel viriiuſti contra quītam ꝑſecutionē: ſcꝫ iudęorum/ quę prima fuit.Moraliter autē contra malos iudices ⁊ pręlatos. Intentioeſt monere/ ne quis chriſti regno contradicat: ſed ad eum quilibet redeat. Modus. Tripertitꝰ eſt pſalmꝰ. Primo exprobrat iudęis/ ne nos eis ſimilia faciamꝰ. Secūdo dicit: quę eritīeis retributio: ibi: Deus conteret. Tertio oſtendit correctionem iuſtorum/ quę ſequit̉ de vltione iniquorum: ibi: Lętabitur. Dicit ergo chriſtus ad iudęos: q O filij hominū: id ē ꝓphetarū. o ¶ Si ve vtiqꝫ iuſticiā loquimi: qd̓vtiqꝫ facitꝭ/ dicētes: Magiſter ſcimꝰ qꝛ verax es ⁊cͣ. Matth.xxij. b. p ¶ Recte iudicate: credēdo me eſſe veracem: nōdicēdo me dęmoniū habere. Sꝫ nō recte iudicatꝭ. Probatio.cx Etenim .i. quiaMoraliter/ loquitur ad pręlatos ⁊ iudices ⁊ clericos/ dicens: q. O filij hominum/ non brutorum. q. d. O vosqui rationabiles eſſe debetis: o ¶ Si vere v̓tiqꝫ iuſticiam loquimini: quod tota die faciunt diſputantes ⁊ colloquentes de iuſticia: p ¶ RRecte iudicate: ẜm rectitudūnem legis: ẜm ordinem iuris. Deut̓. xvj. d. Iudices ⁊ masſtros conſtitues in omnibus portis tuis quas dominus detuus dederit tibi per ſingulas tribus tuas: vt iudicent ppimX iuſto iudicio
Allegorice
Al̓. Ipſallam
Al̓. fretuaAl. fiuſta
Psͣ .8.
Moxaliter
Partitiopſalmi
Allegorici
1Moralite .