Druckschrift 
2 (1499)
Einzelbild herunterladen
 

Pſalmus

g ¶Deus cęlo proſpexit ſuper filios hominū: vtr vide̓ at ſi eſt intelligens aut requig rens deum. Omnēs decli nauerunt ſimul inutiles fackti ſunt: non eſt qui faciat bo-

inum non eſt vſqꝫ ad vnum.m Noͣnner ſcient omēſ qui openrantur iniquitatem: qui deuorantˣ plębem meam vt ci§ͦ bum paniſ. Deum inuo cauerūt: fillic trēpidauerunt

eſt: id eſt rarus eſt: qui faciat bonum/ etiam inter omneshomines de mundo: quia ſicut dicitur Matth̓. xxiiij. b. Tanta erit tribulatio malorum decęptio/ vt in errorem inducantur etiam ſi fieri poteſt electi. Et ibidem. Niſi breuiati fuiſſent dies illi/ non fieret ſalua omnis caro: ſed propter electosbreuiabuntur dies illi. Hoc eſt/ ſequitur: a Deus decęlo ꝓſpexit oculo miſcd̓ię. c Super filios hominūbreuiando dies illospropter electoſ. Sap̄.iiij. c. Gratia dei miſericordia eſt in ſanctos eius: reſpectusin electos illius. d Ut videat. id ē videri faciat: e Sieſt intelligens deum per fidem: f Aut requirēs deum per operationem. Non dicit quęrens/ quaſi ad tempꝰ:ſed requirens/ quaſi perſeueranter. Sunt enim multi quimodo credunt ad tempus: ſed tunc tempore temptatiōis recedent: ſicut dicit̉ Lucꝭ. viij. b. Et neceſſe erat reſpiceret:Quia iam g Omnes declinauerunt/ a fide: quātumad deum. h Simul inutiles: id eſt nociui: i Factiſunt/ quantum ad proximum. k Non eſt qui faciatbonum/ quantum ad ſeipſum. ¶¶ Non eſt: dico/ vſqꝫad vnum: id eſt non eſt etiam vnꝰ. Et eſt hyperbole. VelNon eſt vſqꝫ ad vnum: id eſt pręter vnum/ chriſtum ſcilicet membra eius: qui ſunt vnum corpus in ipſo.a Deus de cęlo. id ē de ſecreto ſuo ante incarnationem.b Proſpexit/ īcarnationēc Suꝑ filios hominū/iudęoſ: d Ut videat: id eſt videri faciat. Si eſt intelligens aut requirens deum: vt.. Dico ꝓſpexit/ proſpiciēs inuenit: g ¶Omnes declinauerunt/per pręuaricationem legis. Uel Omnes declinauerunt/ ab eo: maxime in paſſione: quando nec ipſi diſcipuliremanſerunt cum eo. h Simul inutiles facti ſunt:id eſt nociui/ clamātes vna vocē: Crucifige/ crucifige ⁊cͣ. Un̄Matth̓ .xxvij. c. dicit pilatus: Quid faciam de ieſu qui dicitur chriſtus? Dicunt ei omnes: Crucifigatur. ſunt labruſcę vineę domini. Eſa. v. a. Expectaui vt faceret vuas etfecit labruſcas. Hoc eſt qd̓ ſequitur: Non eſt qui faciat bonum: ſed eſt qui faciat malum. Non eſt vſqꝫad vnū. Hoc vt ſuꝑ poteſt exponi. Uel poteſt exponi debeata virgine. Non eſt vſqꝫ ad vnum: id eſt vſqꝫ ad vnāſolam/ beatam virginem: quia excepta ea/ omneſ receſſerūt afide. Dicitur autem in maſculino genere/ vnum: in quo notatur virginis fortitudo virilitas.Uel Non eſt qui faciat bonum ſupple purū abſqꝫ macula: quia vt habetur Eſa. lxiiij. c. Oēs iuſticię noſtrę ſūt qͣſipannꝰ mēſtruatę. Et quaſi quis quęreret: Vnde ſcis corrupti ſunt ⁊cͣ. ſubiungit: a Deus de cęlo proſpexit:id eſt procul aſpexit. Procul enim aſpicit peccatores: quiaremoti ſunt ab eo. Eſa. xlvj. d. Audite me duro corde quilonge eſtis. c Suꝑ filios hominū: In malo ſumit̉.ſicut ibi: Filij hominū vſqꝫ quo graui corde. d Ut videat ſi eſt intelligens: id eſt intra ſe legens domini veritatē.Eſa. xliiij. c. Obliti ſunt ne videant oculi eorum/ ne intelligant corde ſuo. Qui aūt intelligit/ non requirit deū. Unde addit: f Aut requirens deū. Iſta duo libent̓ aſpicit in nobis dominꝰ: intellectum intelligentē ipſum/ affectūrequirentē. Hiere. v. a. Oculi tui domine proſpiciūt fidē. Etbene coniūgit hęc duo: quia vnum ſine altero parum valet.Clerici vident̉ intelligere/ ſed pauci requirunt: Hęretici ecōtrario vidētur requirere: ſed pauci intelligunt. g Omēsdeclinauerunt. Alia littera: Omnes auerſi ſunt: pariter adhęſerunt. In quibus verbis comprehendit̉ totaratio peccati/ ſcilicet auerſio a bono incōmutabili: et conuerſio ad bonum cōmutabile. Quid autem declinant/ dic̄ Amosij. b. Uiam humilium declinauerūt. Via humilium eſt pęni-

2tentia humilitas: quā multi declinant/ p̨̄cipue pręlati. Hiere. vj. g. Oēs iſti pͥncipes declināteſ .i. ſūt numero declinātiū ambulātes fraudulent̉. Psͣ. Declinātes aūt in obligationes adducet dn̄s oꝑantibꝰ iniqͥtatē. Hoc libent̓ faciūt clerici: qui ſe obligāt ad curas animarū: et tn̄ fere omnes declināt a curatiōe earum/ad ipſam pecuniam.Prouer. vj. a. Si ſpoponderis pro amicotuo: defixiſti apud extraneum manū tuam.Et nota cum colū declinat/ domus ēproxima ruinę. Gal̓.ij. b. Cephas iohānes videbant̉ colū eſſe eccleſię ⁊cͣ. h Simul inutiles facti ſūt/ aut nimiā remiſſionē/ aut nimiā auſteritatē. Prouer. xviij. b. Homo remiſſus in operibꝰ ſuis/ frater eſt ſua opera diſſipantis.Eccͣj. iiij. d. Noli eſſe inutilis remiſſus ī operibꝰ tuis. Hocetiam frequenter accidit de clericis pręlatis. Amos. v. b.Galgal captiua ducetur/ bethel erit inutilis. Si aūt inutilis damnat̉/ quid erit de malicioſo? Matth̓. xxv. c. Seruuminutilem eijcite in tenebras exteriores. Eis etiam ſatis competit qd̓ ſequit̉ / ſcilicet clericis pręlatis: k Non eſtfaciat bonū: dicit dicat vel audiat. Roma. ij. b.auditores legis iuſti ſūt apud deum ſed factores. Noneſt vſqꝫ ad vnum: id eſt non eſt niſi chriſtꝰ: qui dicit Eſa.lxiij. a. Torcular calcaui ſolus. Quicqͥd etiam boni facimus.ipſe fac̄. j. Corꝭ. iiij. b. Quid habes qd̓ accępiſti? Uel ſic:Non eſt qui faciat bonum: eſt vſqꝫ ad vnum:neutraliter ſumptum: id eſt qͣꝫuis ſint aliqui qui interdum aliqua bona faciant: non eſt tn̄ qui faciat vſqꝫ ad illud vnum: dequo dicit dn̄s ei qui omnia pręcępta dicebat ſe cuſtodiuiſſe aiuuentute ſua. Lucꝭ. xviij. d. Adhuc vnū tibi deeſt: Oīa q̨̄cunqꝫ habes vende da pauperibus veni ſequere me.m Nōne ſcient ⁊cͣ. Secunda pars: vbi cōminatur eisfinem. q. d. ita dicunt faciūt mali: ſed non erit impunitum:quia ſcient in pęna qd̓ ignorāt in culpa/ ſcilicet deum eſſe punitorem malorum. Hoc eſt dicit: Nonne ſcient omneſqui operantur iniquitatē/ ſcilicet tam antichriſtus ſuicōplices/ qͣꝫ iudęi crucifixoreſ chriſtiani male viuētes. q. d.ſcient vtiqꝫ. Psͣ. Cognoſcet̉ dn̄s iudicia faciēs: Qui modonon cognoſcitur iniuriaꝫ patiens: vt dicit Bern̄. Apocl̓. j. b.Uidebit eum omnis oculus: qui eum pupugerunt plangent ſe ſuper eum omnes tribus terrę. n Qui deuoratplębem meam: occidēdo/ perſequēdo bonis temporalibus ſpoliando. Micheę. iij. a. Qui comederunt carnem populi mei/ pellem eorū deſuper excoriauerūt. Ezech̓. xxxiiij.a. Lac comedebatꝭ lanis operiebamī: qd̓ craſſuꝫ erat occidebatis. Deuorare etiā dicit auiditatem: in quo notat malum deſiderium. Prouerb̓. xix. d. Os impiorum deuorat iniquitatem. Oſee. iiij. b. Sacerdotes peccata populi comedet̉:et animas eorum ſubleuabunt ad iniquitatē. o Ut cibupanis/ ſcilicet cum delectatione: et aſſidue. Panis enī eſt cibus cōmunis aſſiduus. Lucꝭ. xj. a. Panem noſtrum quotidianū da nobis hodie. p Deum non inuocauerui.q. d. ſi deū timerent: prędicta non facerēt. Et ponitur conſe:quens pro antecedente: Qui enī deum timet/ inuocat eum:ideo deberet dicere: Non timuer̄t: dicit: inuocauerūt. Eſa. xxxj. a. ſunt confiſi ſuper ſanctū iſrael: et dn̄innon exquiſierūt. Eſa. lvij. b. Uiam manꝰ tuę inueniſti: propterea non rogaſti. Gregoꝰ. Qui fęlicitatem quęſitam in terris inuenit: auctorē qui eam tribuit non requirit. Augꝰ. Eanon poteram tenere ſine te: longe tenebant me a te. Et licetdefuerit eis timor dei: non tn̄ defuit eis timor mundi. Undeaddit: q Illic trepidauerūt timore vbi non fuit timor: id eſt vbi fuit timendū/ ſcilicet in temꝑalibꝰ. Spreto enim eiecto bono timore/ intrat malus timor: et econuerſo. Vnde de non timētibꝰ deū dicit̉ Leuitꝭ .xxvj.ſ. Terrebūeos ſonitus folij

. 1.g. j

Al̓ Dn̄sAl̓ fvideret

Al̓ cogno

Al̓ ppopullum la. ebo.

Al̓ ribitiniq

ꝓllegorice. X

Secūda pa-

Ioh̓ .19. a.

Ps .j.

De btā ꝟgine

Moraliter X

Psͣ .4.