Druckschrift 
2 (1499)
Einzelbild herunterladen
 

rbonū eſt ī ꝯſpectu ſanctoꝝtuoꝝ. In finē ītellectꝰ dauidN amalech. Psͣ. LIIc Ixit rinſipiens ī cord

aiſan cōſpectu: id eſt in iudicio ęſtimatiōe: b SSanctoꝝ tuorū: qui ſcilicet guſtant ſuauitatem bonitatis eius:ſicut guſtauerat btūs Bern̄. qui dicebat: quoniā chriſtꝰ eratei melos in aure/ mel in ore/ iubilus in corde. Psͣ. Guſtate etvidete quoniā ſuauis eſt dn̄s: beatꝰ vir ſperat in eo. Quidautē eſt ſperare inm niſi expectare eum? Expo. Psͣ. LIIIxit inſipiſens. Titulꝰ.In finē intellectꝰ dauid proamalech. Hic tangit hiſtoriā quę habetur. j. Regꝭ. xxx. a.vbi dicitur abſente dauid/ amalechitę irruentes in ſicelechparuam ciuitatē quaꝫ dederat ei achis rex geth expugnauerunt eam: vxores filios animalia dauid captiuātes/ ſuccenderunt ciuitatē: Qd̓ dauid reuertēs de exercitu achiscognouiſſet: perſecutꝰ eſt amalechitas/ quos percuſſit omnia ſua liberauit reduxit. Hic aūt pſalmꝰ agit/ hiſtoriaiſta: ſed ſignificato eiꝰ. Amalech enī interptat̉ lingens terram: per qd̓ ſignificant̉ amantes terrena: et maxime antichriſtus complices eius: qui putantes deum abſentem/ dicētesdeum non eſſe malorum punitorem vel bonorum remuneratorem: captiuabūt homines ſicelech ciuitatis dauid: id eſt eccleſie: quaꝫ perſequunt̉ tribꝰ perſecutionibꝰ in vnam conflatis. Tunc enī hęretica peſtis erit: tyrānis trucidās martyres/ falſorum fratrū ſimulatio. Sed dauid eam liberabitcuſſis amalechitis. Hanc percuſſionē liberationem pręuidens propheta ī ſpiritu: hūc pſalmū compoſuit: qui fere idēeſt verbis cum quodam pręcedente: ſed differt titulo materia: quia ibi agitur de primo aduētu: hic aūt de ſecundo. Ibide iudęis: hic autem de antichriſto. Et eſt ſenſus tituli talis.Intellectus dauid/ mittens nos/ in finem/ chriſtum liberatoreꝫ eccleſię/ exprimitur in hoc pſalmo. Intellectusdico/ quem habuit: pro amalech: id eſt de perſecutione eccleſię quā faciet antichriſtus complices eiuſ: ſicut amalechfecit ſicelech: et de liberatione quā faciet chriſtus/ ſicut fecith dauid. Augꝰ. ponit pro amalech/ cęteris manētibꝰ melechinterpretat̉ parturiens. Parturire autē frequent̉ ſumiturch partu laborare non poſſe partum emittere. Melech ergointelligitur eccleſia: quę ſemper in pręſenti laborat: nec partꝰfructū emittere poteſt. Vnde apoſtolus Gal̓. iiij. c. Filiolimei quos iterum parturio donec chriſtus formetur ī vobis.Et eſt ſenſus: Intellectus dauid quē habuit: proimelech: id eſt de eccleſia parturiēte vel dolente/ mittēs nos/ inchriſtū finē hic exprimit̉. Qui ergo loquit̉/ dauid eſt propheta. Materia de qua loquit̉/ eſt de ſecūdo aduentu. Intētio eſt roborare fideles ſcilicet eccleſiam. Modus. Tripertitus eſt pſalmus. In prima parte increpat malos. In ſecunda cōminat̉ per finem: ibi: Nonnę ſcient. In tertia oſtendit ſalus ſit parturiēti eccleſię: ibi: Quis dabit. Primoo ergo malos increpāſi dicit: Dixit inſipiens/ antichriſtus: vel collectiue ponit̉ pro oībꝰ antichriſtianis. d Incorde ſuo/ ſtudio deliberatę malicię. Roma. j. c. Obſcuratum eſt inſipiēs cor eorum. Quid dixit? e Non eſt deus: qui ſcilicet mala puniat: Ecce magna inſipiētia: qꝛ initium ſapientię timor dn̄i: Qui autē ī corde ſuo dicit ipſumeſſe non timet: ita non habet principiū ſapientię: ideoomnino inſipiēs. Item principiū in fide eſt credere quia deus eſt: Iuxta illud Heb̓. xj. b. Credere oportet accedentemad deum quia eſt: inquirentibꝰ ſe remunerator ſit. Ipſi ꝟodicūt contrariū: Et qui errat ī principijs neceſſitate errabit̉ in principiatis. Et ideo vere inſipiens eſt qui dicit noneſt deus. Et quia antichriſtꝰ ſui dicunt non eſſe deum/ nectimorem eius habēt: ideo neceſſe eſt vt in peccatis corruant:quia deficiente timore domini qui expellit peccatum: ſicutdicitur Eccͣj. j. c. peccatum ſe ingerit. Un̄ addit: f Corrupti ſunt ⁊cͣ. In ſecundo enim aduentu erit maxima corruptio: quia vt habetur Matth̓. xxiiij. b. Quoniā ſuꝑabundabit̉ iniqͥtas refrigeſcet charitas multoꝝ. Sicut in primo

aduētu magna fuit corruptio: ẜm illud Gen̄. vj. b. Oīs carocorruꝑat viā ſuā. Nota cōmutat numerū dicēdo priꝰ: Inſipiēs: et poſtea Corrupti ſūt: qd̓ notat/ vnū tūc eritcaput totiꝰ mali .ſ. antichriſtꝰ multa mēbra eiꝰ. Corruptiſūt pctm̄ carnis: g Et abomīabiles facti ſunt/pctm̄ ſpūs: maximeſuꝑbiā: ẜm illud Prouer. xvj. a. Abominatio dn̄i ē oīs arrogās.Hęc ambo: h Ininiqͥtatibꝰ ſuis: id ēin peccatꝭ tam carnisextenſa eſt corruptela: i QQui faciat bonū. Vel ſic: Noeſt: id eſt rarus eſt:ixit īſipiēs ⁊cͣ. De aduētu pōt legi ẜm gloſaſ. Dipiēs iudęꝰ: ī corde ſuo: vt.. eſt deꝰ:: ſꝫ ī. Eſa. xxxij. b. Fatuꝰ fatua loquet̉: et cor eiꝰ faciet iniatē. Hiere. v. c. Negauerūt dn̄ꝫ dixer̄t/ eſt ipſe. Eſa. j.Cogͦuit bos poſſeſſorē ſuū ⁊cͣ. f Corrupti ſūt. Eodēmodo exponit̉ ꝟſus iſte de iudęis: ſic̄.. de antichriſtianis.Deus de cęlo Dixit inſipiēs. Moralit̓: Inſipiēs ꝓprie d̓r diabolꝰ.De Hiere. xvij. b. In nouiſſimo ſuo īueniet̉ inſipiēs. Hicdixit: d In corde ſuo .i. ī corde hoīs ſibi ſubiecto peccatū: e eſt deꝰ. Hoc enī fac̄ hoīes opinari articuli fidei ſūt: ſic̄ de euchariſtia et iudicio alijs. Vel fac̄dicere/ eſt deꝰ .i. vidēs. Eccͣj. xxiij. c. Oīs trāſgredit̉ lectū ſuū ꝯtēnēs ī aīaꝫ ſuā: dicēs qͥs me videt ⁊cͣ. Iob.xxiiij. c. Oculus adulteri obſeruat caliginē: dicēſ: me videbit oculus. Uel eſt deꝰ .i. currēs .i. feſtinās ad iudiciū.Hiere. iiij. e. Audiā vocē buccinę: qꝛ ſtultꝰ ppl̓s me cogͦuit:filij inſipiētes ſūt vęcordes. Suo/ dicit: qꝛ priꝰ aufert mores qͣꝫ fidē extinguat. Hiere. ij. d. Filij mēpheos thaneoscōſtuprauerūt te vſqꝫ ad verticē. q. d. et ſi corrupta ſis peceatū: tn̄ adhuc viget fides informis ī ratiōe. Et quia ita ſuggerit diabolus deus non eſt qui iudicet puniat/ bonosremuneret: ideo iacēt homines diu in peccatis. Vnde ſequitur: f Corrupti ſunt. q. d. illud Iohel̓. j. d. Computruerunt iumenta in ſtercore ſuo. Micheę. ij. c. Propt̓ īmundiciam eius corrumpet̉ putredine peſſima. Et per g Abominabiles facti ſunt in iniqͥtatibus ſuis: vt deus eoſeuomat: nec vltra retineat eos in ventre ſuo. Qd̓ enī abominabile eſt/ nauſeam prouocat: de ventre eijcit̉. Patiētia autem dicitur venter dei: ī quo diu gerit peccatores. Vn̄ Eſa.xlvj. a. Audite me domus iacob: et omne reſiduum domusiſrael: qui portamini a meo vtero: geſtamini a mea vulua:vſqꝫ ad canos ego portabo. Et nota ea quę corꝑalit̓ ꝓuocant nauſeaꝫ homini: prouocāt ſpiritualit̓ deo. Unde verſus. Ebrietas vertigo/ mare/ corruptio/ ventus: Nauſeat etquinqꝫ ſenſibus id qd̓ obeſt. De ebrietate. Iob. xv. b. Abominabilis inutilis homo qui bibit quaſi aquam iniquitatē.De vertigine. Prouerb̓. xx. d. Abominatio eſt apud deumpondus pondus. De mari. Prouerb̓. xvj. a. Abominatiodn̄i omnis arrogans. De corruptione dicit̉ hic: Corrupti ⁊cͣEt Eſa. xlj. g. Abominatio eſt elegit vos. De vento. Hiere. xiiij. d. Sion abomīata eſt aīa tua. De qͥnqꝫ ſenſibus. Deviſu. Prouer. xv. c. Abomīatio dn̄i/ cogitationes malę. Deauditu. Prouer. iij. d. Abomīatio dn̄i/ oīſ illuſor. De odoratu. Eſa. j. d. Incēſum abomīatio ē mihi. De tactu. Psͣ. Ui ſanguinū doloſū abomīabit̉ dn̄ſ. De guſtu/ Apocꝭ. iij. c.Utinā frigidꝰ eſſes aūt calidꝰ: ſꝫ qꝛ tepidꝰ es/ incipiā te euomere de ore meo. Corrupti ſūt/ hęretici corruptores aīaꝝſcpͥturarū: antichriſtiani corrūpent̉ ab antichriſto: et corrupti ſūt multi muneribꝰ/ adulatiōibꝰ/ prauis doctrinis. Vr̄ſuꝑ in alio Psͣ. Corrupti ſūt abomīabiles facti ſūt ī ſtudijſſuis. Itē corrupti ſūt .i. corde rupti. Eccͣj. xxj. c. Cor fatuiſi vas ꝯfractū ⁊cͣ. Tales ſūt oēs ſchiſmatici diſcordeſ. Hiere. v. b. Et ecce hi magꝭ fręgerūt vincula charitatꝭ obediētię fędera pacꝭ. i eſt faciat bonū .i. rarus eſt.IX Uel Non ē qui

xs. i.

Allegorice

Moraliter.

ch

k Amalech

1Il̓ amalech

Patientia dicitur venter dei

ioalmi

ſſto

Nota corporaliter hoī ꝓuōcant̉ nauſeā ſpiritualit̓ ꝓuocānauſeam deo

ccj. i. b.

Psͣ .5.

Psͣ .13.