XLIIII
A vsͣl ritorˢ cribētis. Spe̓cios ſus forma ꝑ filijs hominū:
2eed a ſplrituſancto. Matth̓. x. c. Non enim vos eſtis qui loquimini: ſed ſpiritus patris veſtri qui loquitur in vobis. Si/cut enim calamus non ſcribit qd̓ vult ſed qd̓ ſcribens vult: ſichomo non prędicat a ſe ſed a ſpirituſancto dictante ⁊ ſcripente in corde prędicatoris ⁊ in cordibus audientium. Hiere. xxxj. .ſ. Dabo legem meam in viſceribus eorum: ⁊ in corde eorū ſcribam eaꝫ. velocier ſciloSeptimo commendat carmen a celeritate cum addit: a ¶ Uelociter ſcribē d ſus forma p̨̄ fitis. Spiritus enim ſanctus non paularim ⁊ cum mora gratiam ſuam infundit/ ſicut acquiritur ſcienria per longum ſtudium: ſed ſubito et cito. Vnde Actꝭ. ij. a.Factus eſt repente de cęlo ſonus tanqͣꝫ aduenientis ſpiritusvehementis. Ibi dicit Glo. Neſcit tarda molimina ſpirituſſancti gratia. Et notandum ꝙ multa ſunt quę impediunt nefiat ſcriptura. Primum/ eſt defectus incauſti: Sine incauſto enim non fit littera: ⁊ ſi protrahatur figura/ non apparet. Calamus igitur eſt lingua prędicatoris: incauſtum eſtgratia ſpirituſſancti: Sine qua nulla prędicatio apparet: necfructum profert. Vnde dicit Gregꝰ. Fruſtra exterius laborat lingua p̨̄dicatoris niſi intus adſit gratia ſaluatoris. Ecōtrario/ Eccͣj. vj. a. Lingua eucharis in bono homine abundabit ecce incauſtum. Secundum eſt: ſi calamus ſit nimis ſubtilis vel nimis groſſus: ſic prędicator temperare debet ſtilūſuum ẜm capacitateꝫ audientium. Vnde Gregꝰ. in paſtorali. Pro qualitate audientium formari debet ſermo doctorū:vt vox ſua ſingulis congruat: et tamē a communis ędificationis arte nunqͣꝫ recedat. Tertium eſt: ſi calamus manu nontenetur: ſed tm̄ ore. ij. Theſſal̓. iij. d. Salutatio mea manupauli quod eſt ſignum in omni epiſtola: ita ſcribo. Multi enīſalutant ore qui prędicant ſalutem gentibus: ſed non ſalutantmanu ſua: quia opera ſalutis non faciunt. Un̄ non habentesſignum qd̓ habebat apoſtolus in omni epiſtola ſua/ ꝑ̄ſeudoapoſtoli iudicādi ſūt. Quartū eſt: ſi ſcriptor ſit cęcus .i. p̨̄dicator indoctꝰ. Eſa. lvj. d. Speculatores eiꝰ cęci oēs. Quintumimpedimētum ē ex parte pergameni: ſi ſit piloſū/ ſi humidū/ſi nigrū/ ſi nimiſ tenue. Pilus ē auaricia: humiditas/ luxuria:nigredo/ ſuꝑbia ⁊ ira: tenuitaſ inaniſgloria. Pergamenū aūteſt cor hoīs: in quo ſcribit ſpirituſſanctus: Sicut prędictumeſt in auctoritate Hiere. xxxj .ſ. Scribam legem meam incorde eoruꝫ. Et Prouerb̓. vij. a. Scribe eam in tabulis cordis tui. Hoc ergo pergamenum ſic debet aptari. Primo debet ſeꝑari a carne per abrenunciationē carnalium deſideriorum. Roma. viij. b. Qui autem in carne ſunt/ deo placere nōpoſſunt. Eccͣj .xlvij. a. Surrexit nathan propheta qͣſi adepsſeparatus a carne. Secundo debet poni in confectu per contritionem ⁊ dolorem. Hiere. xxxj. d. Pone tibi amaritudines: dirige cor tuum in viam rectam. Tertio debet depilariper confeſſionem. Ecech̓. v. a. Sume tibi gladium acutumradentem pilos: et aſſumes eum ⁊ duces per caput tuum etper barbam tuam: ⁊ aſſumes tibi ſtatheram ponderis ⁊ diuides eos. Sume ſcilicet ſpontanee/ gladiū confeſſiōis quodiabolus interficitur: radentem pilos: id eſt ſpiritualia peccata: et duces per caput tuū: id eſt per mentē confitendo malas voluntates: et per barbam/ confitendo malas operationes: in quibus apparet fortitudo hominis ad malum/ ſicutin barba apparet virilitas. Debet etiam ſumi ſtathera: vt iuſto iudicio ponderent̉: et debent diuidi vt ꝯfiteat̉ homo ſingula peccata/ non in groſſo. Quarto debet extendi in latum/per charitatem: ⁊ in longum/ per futurorum expectationem.De primo. ij. Corꝭ. vj. c. Cor noſtrum dilatatum eſt. De ſecundo/ Phil̓. iij. c. Poſteriorum oblitus/ ad anteriora me exlendo. Psͣ. Extendens cęlum ſicut pellem. Quinto debetexiccari ab humore carnalis delectationis per ardorē tribulationis. Eccͣj. xliij. a. Sol in meridiano exurens montes.Oſee. xiij. d. Adducet dominus ventum vrentem de deſertoet ſiccabit venas mortꝭ. Psͣ. Et ſiccabit fluuioſ ethan. Ethāinterpretatur fortis: et ſignificat diabolum: De quo Lucꝭ.tj. c. Cum fortis armatus ⁊cͣ. Fluuij ethan/ ſunt prauę cogi-
tationes quas immittit diabolus in cor. Sexto debet radi ꝑſatiſfactionem. Psͣ. Paratum cor meum deus: paratum cormeum. Septimo debet pumicari per manſuetudinē. Iaco.j. c. In manſuetudine ſuſcipite inſitum verbum. Octauo regulari debet per exemplorum ſanctorum ꝯſiderationē. Eſa.xxxviij. b. ꝙ ſol deſcendit in horologioachac per decem lineas. Sol: id eſt coginū:nitio dei: per has regulas deſcendit. Nono ſuperſcribitur per tenacem memorię impreſſionem. Ecc̄j. xxj. c. Cor fatuiquaſi vas confractum/ ⁊ omnem ſapientiā non tenebit. Decimo corrigitur per diſcuſſionem et malorum ſuorum deteſtationem. Psͣ. Iuſticia ⁊ iudicium correctio ſedis eius.Item hic notandum ꝙ prędicator ſiue lingua prędicatorisvt ſit calamus ſcribę habere debet multa. Primo: quia debet creſcere in aqua doctrinę. Psͣ. Et erit tanqͣꝫ lignum qd̓plantatum eſt ſecus decurſus aquarum. Et alibi: Superaquam refectionis educauit me. Secundo: quia debet eſſevacuus per humilitatem. Tuba enim per quam prędicator deſignatur/ non reſonat niſi ſit vacua Nume. x. a. Fac tibi duas tubas argēteas ductiles ⁊cͣ. Tertio: quia debet eſſelanus exterius per honeſtam conuerſationem. Thren̄. iiij.b. Nitidiores nazarei eius lacte. Quarto: quia cōgruo tempore debet colligi ad officium ſuum. Psͣ. Fructuꝫ ſuum dabit in tempore ſuo. Eccͣj .xx. a. Homo ſapiens tacebit vſqꝫ adtempus. Quinto: quia debet acui per ſubtilitatem. Vnde.jͣ. Sagittę tuę acutę. j. Regꝭ. xiij. d. Oeſcēdebat omīs iſrl̓ad philiſtum: vt exacueret vnuſqͥſqꝫ vomerē ſuū ⁊cͣ. Iohel̓.vltꝭ. b. Cōcidite aratra vr̄a in gladios: et ligones vr̄os in lanceas. Sexto: quia ſcindi debet diſtincte ⁊ aperte prędicans.j. Corꝭ. xiiij. b. Niſi diſtinctioneꝫ ſonituū dederint: quomodo ſciet̉ id qd̓ canitur? Septimo: qꝛ debet incauſto repleri .i.ſanctiſpiritus gratia: vt prędictum eſt. Unde econtrarioEccͣj. xx. c. Homo acharis quaſi fabula vana. De hͦ incauſto. ij. Corꝭ. iij. a. Uos eſtis epiſtola chriſti miniſtrata a nobis ⁊ ſcripta: non atramento ſed ſpiritu dei viui. Octauo: qꝛſicut ſcriptor a ſiniſtra parte ducit lineam ſuam in dexteram:ſic prędicator prędicationem ſuam: Et omīa quę in hac vitaſiniſtra facit/ debet dirigere ad dexteram vitę ęteruę. Ioh̓.vltꝭ. b. Mittite in dexteram nauigij ⁊ inuenietis/ ſcilicet in futuro. Commendato carmine ſuo in prima parte huius pſalmi: In ſcd̓a parte trāſfert ſe ad laudē ſponſi: et cōmendat eūmultipliciter. Primo a pulchritudine/ cum dicit: b ¶ Specioſus forma. Et loquitur propheta ad ſponſum: vndeſupplendum eſt: Tu es/ ſpecioſus forma. Sed contra.Eſa. liij. a. Non eſt ſpecies ei neqꝫ decor. Solutio. Hoc qd̓dicit̉ in Eſaia ītelligēdū eſt d̓ ignominia paſſiōis. c Forma: id eſt luce/ candore/ et habitu. Luce. Eccͣj. xliij. b. Mūdum illuminans in excelſis dominus. Candore. Sap̄. vij. d.Candor eſt lucis ęternę. Habitu: Eſa. lxiij. a. Iſte formoſusin ſtola ſua gradiens in multitudine virtutis ſuę. Iob. xl. a.Circunda tibi decorem ⁊ in ſublime erigere. Secundo commendat eū ab excellētia pulchritudinis/ cū addit: d ¶ Pręfilijs hominum: quia de plenitudine eius omnes accęperunt: qꝛ ipſe ē ſpe ciei generator: vt dicitur Sap̄. xiij. a. vbi loquēs de creaturis ſcriptura ſic dicit: Quoꝝ et ſi ſpecie delectati deos putauerunt: ſciant quanto his dominator eorumſpecioſior eſt: Speciei enī generator hęc omnia cōſtituit. Etpoſſet hic dicere: prę angelis: quia etiaꝫ angelis ſpecioſior ē:ſed quia chriſtum hominem commendat: ideo melius dicit:Prę filijs hominum. Signum autem eſt ſuę pulchritudinis: ꝙ in eum angeli deſiderāt proſpicere: vt dicit Petrus. j.Pet̓. j. c. Eſt enī pulcher et ẜm diuinitatē ⁊ ẜm humanitatē.Unde Cantꝭ. v. c. Dilectus meus candidus ⁊ rubicundus.Candidus: qͣꝫtum ad mundiciam humanitatis: Rubicundus: quantum ad ſplendorem diuinitatis. Unde ſequitur ibiin Cantꝭ. Caput eius aurum optimum. Per caput enim intelligitur diuinitas: quia caput chriſti deus: ſicut dicit apoſtolus .j. Corꝭ. xj. a. Hanc duplicem pulchritudinē oſtenditdn̄s ī
Psͣ. .107.
Nota ꝙ linguap̄dicatorꝭ d̓r calamꝰ ꝓpt̓ multaPsͣ. 1.Psͣ .22.
ſuſ fIr
Psͣ .1.
Commendatiochriſti ml̓tiplexAllegorice
fnodovl̓aſͣ eari vt in eo f
Ioh̓ .1. b.
Psͣ .13.
Hr. .33.