Druckschrift 
2 (1499)
Einzelbild herunterladen
 

Pſalmu-

In finē filijs chore pſalmus ad intellectum.Eus auribꝰ (XLIIIad nr̄is audiuimꝰ: patreſnr̄i annūciauer̄t nob̓.Opus qd̓ o̓ꝑatꝰ es in diebꝰ

eeoꝝ: ī diēbꝰ antiqͥs. Manꝰſꝫ tua ge̓ntes diſꝑdidit plantaſti eos: fafflixiſti ppl̓os etexpuliſti eos. Nec em̄ ī glandio ſuo poſſederūt terram: brachiū eoꝝ ſaluauit eoſ.

Expoſitio Psͣ. XLIII.MEus auribus noſtris. Titulus. In finem filijs chore pſalmꝰ ad intellectū. Senſus huiꝰtituli talis eſt. Pſalmꝰ iſte dirigēs nos in finē .i. inchriſtū: ꝯuenit/ Filijs chore .i. imitatoribꝰ paſſiōis videlicꝫmartyribꝰ. Ad intellectū .i. vt intelligātqͣre dn̄s exponat eostribulatiōibꝰ: et a ſęcl̓iꝓſperitate faciat eosalienos videlicꝫ vt ſo deū appetāt: et ꝓpt̓cęteras cauſas qͣs ſupra habuimꝰ in p̄cedēti pſalmo: ſuꝑ illd̓ ver: Quare me repuliſti. In hoc pſalmo loquūt̉ martyres. Materia ē/ cōſolatioīfirmoꝝ. Intētio ē monere ad ꝯtēptū tēporaliū appetitūleſtiū. Modꝰ talis eſt. Triꝑtitꝰ ē pſalmꝰ. Primo agit de bn̄ficijs collatꝭ antiqͥs. Secūdo de malis q̨̄ ſuſtinēt ſctī: ibi: Nūcaūt repuliſti. Tertio petit auxiliū: ibi: Exurge qͣre.tinuatio. In p̨̄cedenti pſalmo ęgit de p̄ſſuris/ cōtra qͣs in hocpſalmo ponunt̉ petunt̉ cōſolatiōes. Dicūt martyres qͥlibet ſctī tribulatiōibꝰ expoſiti: admirātes dicūt: a Deusauribꝰ noſtris audiuimꝰ: ſicut admirantes ſuꝑ aliquo ſolemꝰ exclamare: Deꝰ. Et in hac pͥma parte ponūt̉ tria argumēta quę probat mirū videt̉ deus exponit martyresſanctos ꝑſecutiōibus et tribulationibꝰ. Primo probat hoc aminori. q. d. populo durę ceruicis .ſ. iudęis dediſti tot bona:Et enumerat ea vſqꝫ ibi: Tu es ipſe rex meꝰ: Ergo mirū ēquomō populū ſanctū te ſuꝑ oīa diligentem/ ꝑmittꝭ affligi.Sꝫ poſſet aliquis q̨̄rere: quomō ſcis quę fecerit iudęis? Eccequomō: Auribꝰ noſtris audiuimꝰ: quia b Patresnoſtri annūciauerūt nobis. Et notāda ſunt hic tria quęneceſſaria ſunt ad hoc vt aliquis bn̄ doceat̉. Primū eſt intētio attentio eius docet̉: qd̓ notat̉ ibi: Auribꝰ noſtris audiuimꝰ. Matth̓. xiij. b. et Apocꝭ. iij. d. Qui habet aures audiēdi audiat. Ezech̓. xxiij. d. Naſum tuū et aures tuas p̨̄cident.Secūdum eſt auctoritas ſcientia eius docet: qd̓ notat̉ ibi:Patres. Iob. xij. c. In antiquis eſt ſapiētia/ in multo tꝑeprudētia j. Corꝭ. iiij. c. Et ſi decē milia pędagogoꝝ habeatisin chriſto: ſed non multos patres. Tertiū eſt/ vt is docet/qui docet̉/ inuicem ſe diligant: quod notat̉ dicit: Patresnoſtri. Et qͥd annūciauer̄t? Oꝑa dn̄i. Et ponit pͥmo oꝑa magnificētię/ quę fecit iudęis educēdo eos de ęgypto: diuidēdomare rubrū: traducendo iudęos: ſubmergendo ęgyptios.Unde dicit: c Opus .ſ. illud magnificū opus: d Qd̓oꝑatus es in diebus eoꝝ .ſ. filioꝝ iſrael. e Et in diebus antiquis .i. ab initio mūdi. Secūdo ponit oꝑa potentię. Vnde ſequitur: f Manus tua. id eſt potentia tua:g Gentes diſꝑdidit illas q̨̄ erāt ī t̓ra ꝓmiſſiōis: amorręū euęū alias: de quibꝰ Deut̓. vij. a. Et in multis alijs locis:Diſꝑdidit .i. diuerſis pęnis afflictionibꝰ: in diuerſis locis ꝑdidit. Tertio oſtendt opera miſericordię in iudęos: Vnde addit. h Et plantaſti eos .ſ. iudęos in terra ꝓmiſſionis/ de qua gentes diſꝑdidiſti. De his tribus operibꝰ in Psͣ.Uineā de ęgypto trāſtuliſti/ Ecce pͥmū. Uinea aūt ē ppl̓s iſrl̓.Unde Eſa. v. b. Uinea dn̄i exercituū domus iſrl̓ eſt. Poſteaſequit̉ in Psͣ. Eieciſti gentes/ Ecce ſecūdū. Et plantaſti eam/Ecce tertiū. Sed qui tūc plantati fuerunt: poſtea auulſi ſunt:ẜm illud Hiere. xlv. b. Quos plātaui/ ego euellā. Poſtea hicoſtēdit quo ordine hoc fecerit: Vnde ſubiūgit pͥmo afflixiteos/ dicēs: i Afflixiſti populos .ſ. gentiles. Sap̄. xij. a.Miſiſti antec eſſores exercitꝰ tui veſpas vt illos paulatim exterminarēt. Secūdo expulit eos: Un̄ addit: k Et expuliſti eos. Poſtmodū oſtēdit ipſe deus iudęi/ hęc omniafecit: Vnde ſequit̉: Nec em̄ in gladio ſuo: id eſt perarma ſua: m Poſſederūt: id eſt in poſſeſſionē acceperūt:n Terrā: promiſſiōis. o Et brachiū eorū .i. fortitudoipſoꝝ iudęoꝝ: p ſaluauit eos: ne ab inimicꝭ ſuꝑarēt̉. Sed dextera

a Deꝰ auribꝰ ⁊cͣ. Moraliter/ in his quīqꝫ verſibꝰ ꝓfectꝰhoīs docet̉: qꝛ pͥmo audiendū eſt a patribꝰ/ ſic̄ expoſitū ē inpͥmo ꝟ̓ſu. Ecc̄i. vj. d. In ml̓titudine p̄ſbyteroꝝ prudētiū ſta: ſapiētię eoꝝ ex corde ꝯiūgere/ vt omnē narrationē dei poſſis audire. Secūdo cōſideranda ſūt exēpla operū bonoꝝ: qd̓ſecūdū verſum .ſ. cPOpus qd̓ oꝑatuses ⁊cͣ. dat̉ intelligi:maxime opus chriſticōſiderandū eſt: quooperatus eſt ī nobis:id eſt inter nos pronobis: Opus .ſ. noſtrę redemptiōis: qd̓operatus eſt/ in crucemoriēdo. Psͣ. Oꝑatꝰeſt ſalutē in medio terrę. Abacuk. iij. a. Dn̄e audiui auditionētuam timui: dn̄e opus tuum: in medio annoꝝ viuifica illud.Tertio diſperdendę ſunt gentes ſeptē .i. ſeptē vitia. Quartoplantādę ſunt virtutes. Quinto affligere debemꝰ ppl̓os: id eſtdęmones p̨̄dicando/ docendo/ orando. Sexto ab alijs vitiapellere: q̨̄ quattuor notant̉ in illo tertio verſu: Manustua ⁊cͣ. Septimo totū debemus deo attribuere: qd̓ notat̉ inqͣrto verſu in ſequēti/ dicit: l. ec enī in gladio ⁊cͣ.Significant̉ aūt ſeptē pctā crimīalia ſeptē gentes: qͥbꝰ dicit̉ Deut̓. vij. a. introduxerit te dn̄s deꝰ tuus ī terrā quāpoſſeſſurꝰ ingredierꝭ/ deleuerit gētes ml̓tas corā te: ethęūergecęū et amorręū/ chananęū pherecęū euęū hiebuſęū: ꝑcuties eas vſqꝫ ad internitionē: inibis eis fędus⁊cͣ. Per gergecęū/ interp̄tat̉ colonū eijciens/ vl̓ aduena appropinquās: ſignificat̉ ſuꝑbia q̨̄ eiecit diabolū de cęlo/ adāde paradiſo: Et ita dicit̉ colonū eijciēs. Dicit̉ etiam aduenaappropinquās: qꝛ quāto magis vult ſuꝑbiā deo appropinquare .i. exaltari: tanto magis alienat̉ a deo. Unde Eſaięxiiij. d. Dicebas in corde tuo: aſcendā in celū/ ſil̓is ero altiſſimo: Verūtamē ad infernū detraherꝭ in ꝓfūdū laci. Iob. xx.a. Si aſcēderit vſqꝫ ad cęlū ſuꝑbia eiꝰ: caput eiꝰ nubes tetigerit/ qͣſi ſterqͥliniū ī fine ꝑdet̉. Per ethęū īterp̄tat̉ ſtupēsvel formidās: ſignificat̉ ſtupēs inuidia/ q̨̄ formidat fęlicitatēalienā. Iob. v. a. Paruulū occidit īuidia. Seneca. Vtinā inuidi vbiqꝫ oculos haberēt/ vt omniū fęlicitate torq̄rent̉. Itēinuidia d̓r ſtupor: qꝛ duobꝰ modis accipit̉ ſtupor: ambo inuidię cōpetūt. Dicit̉ em̄ ſtupor idē qd̓ admiratio: qd̓ bn̄uenit īuidię dicēti illd̓ poeticū: Fertilior ſeges ē alienis ſꝑ inagris: Uicinūqꝫ pecus grandiꝰ vber habet. Itē ſtupor dicit̉eſſe in dētibꝰ: qn̄ bn̄ comedit: inuidia fac̄ ſibi inſipidaoīa bona alioꝝ: qꝛ ſicut dicit Horatius: Inuidus alteriꝰ macreſcit rebus opimis. Amos. iiij. b. Ego dedi vobis ſtuporēdentiū in cunctis vrbibus veſtris. Per amorręū interp̄tatamaricās: ſignificat̉ acidia. Heb̓. xij. d. Uidete ne qua radixamaritudinis ſurſuꝫ germīet. Per ethęū interp̄tat̉ lapidescolligēs: ſignificat̉ ira. Eccͣs. x. b. Qui tranſfert lapides affuget̉ in illis. Prouer. xxvj. d. Qui voluit lapidem/ reuertet ad. Per chananęū qui interp̄tat̉ negociator: ſignificat̉ auaricia. Apocꝭ. xviij. c. Negociatores terrę flebūt. Prouer. x. c.Cor impioꝝ nihilo. Ecc̄i. x. b. Nihil iniquiꝰ qͣꝫ amare pecuniā: Hic em̄ aīaꝫ ſuā vęnalē habet. Per hiebuſęū inip̄tat̉ p̨̄ſepe: ſignificat̉ gula/ q̨̄ ſemꝑ vult eſſe ad menſam/ quaſiaīalia bruta ad pręſepe. Eſa. v. c. qui cōſurgitis mane adebrietatē ſectandā potandū vſqꝫ ad veſperā. Per pherecęt īterp̄tat̉ diſſeminās: ſignificat̉ luxuria/ q̨̄ curat vbi ſeſneſpargat. Ezech̓. xxiij. c. Inſaniuit libidine ſuꝑ cōcubitu eorūquoꝝ carnes ſunt vt carnes aſinoꝝ: ſicut fluxus equoꝝ fiuxeorū. Hiere. v. c. Equi amatores in fęminas emiſſarij factiſunt: vnuſqͥſqꝫ ad vxorē ꝓximi ſui hinniebat. Iſtę malę genttes debent diſꝑdi .i. penitꝰ deſtrui: ſicut dicit̉ hic: Manustua gentes diſꝑdidit: Et ꝑcuti vſqꝫ ad internitionē: ſicutdicitur in Deutꝭ. in pręmiſſa auctoritate. Cum autem dicit:l Nec em̄ in gladio ſuo ⁊cͣ. excludit ab eis omne potetia: qꝛ brachiū eſt de ſubſtātia rei: Gladiꝰ aūt extrinſecus eſt:X Et ideo notat

Motlisꝫ

Ul. IulimulAl̓. jNon

Al̓. zſaluor ſ.

Psͣ .42.

Ps. II.

Partitiopſalmi.

i Per ſepie eo tes ſeptē crunalia pctā ſiaficantur

Tria neceſſarisſunt ad hoc vtqͥs bn̄ doceatur

Ouidins libo.i. de arte

Horactꝰ lepl̓a

1Dgͣ. 39.