Pſalmus
a Attollite portas principesvr̄as ⁊ eleuamini portę ęternales: et introibit rex glorię.y Quis eſt iſte rex glorię: dominus virtutum ipſe eſt rex
glorię.¶ In finē pſalmus dauid.D te̓ dn̄e XXIIII.a Aleuaui animaꝫ meā:I.I
a ¶ Attollite ⁊cͣ. Supra idē dixerat: ſed ad maiorē cōfirmationē repetit totū verſū: Attollite portas pͥncipes vr̄as⁊ eleuamī portę eternales: ⁊ introibit rex glorię. Etiterū quęrit: b ¶ Quis eſt iſte glorię ⁊cͣ. Et breuiꝰ ſoluitqͣꝫ pͥus ſoluerat/ dicēs: c ¶ Dn̄s virtutū ipſe eſt rex glorię. Uirtutes dicunt̉angeli. Unde ⁊ quidāordo angelorū vocat̉virtutes. Item donagratuita q̨̄ deus oꝑat̉in nobis ſine nob̓. Un̄Psͣ. Ibūt de virtuteī ꝟtutē. Itē miracula.Unde Matth̓. vij. c.Multi dicunt mihi in illa die: Nōne in nomine tuo dęmoniaeiecimꝰ: ⁊ ī noīe tuo v̓tutes multas fecimꝰ? Uirtꝰ etiā pͥncepsdicit̉. Un̄ Act̉. viij. b. dicit̉ de ſimone mago ꝙ hoīes dicebāt:Hic ē virtꝰ dei q̨̄ dr̄ magna. Omniū aūt iſtaꝝ v̓tutū chriſtꝰ ēdn̄s. Et nota ꝙ ẜm Gloſatorē/ tribꝰ alijs modis legit̉ iſtd̓: ſcꝫAttollite portas ⁊cͣ. Legit̉ em̄ de pͥncipibus dęmonibꝰ:quoꝝ portę ſunt/ cupiditas ⁊ amor mūdanꝰ: quibꝰ opponunt̉renūciatio ſęculi ⁊ cōuerſio ad deū. Et ẜm iſtā lectionē tertiverſus legit̉ de pͥncipibꝰ bonis angelis: quoꝝ portę ſunt adoratiōes quibꝰ an̄ aduētū adorabant̉ ab homībꝰ: qͥbꝰ opponūt̉portę ęternales .ſ. iuſticia ad ꝓximū charitas ad deū/ caſtitasad ſeipſum. Secūdo legit̉ de dęmonibus ⁊ portis īferni: ⁊ deportis cęli ſiue ꝑadiſi. Et tertiꝰ verſus totꝰ legit̉ de angelis bonis ⁊ portis cęli. Tertio mō legit̉ in gloſa de pͥncipibꝰ bonishominibꝰ: quorum portę ſunt virtutes et bona opera. Et ẜmhoc attollite non ſumit̉ ꝓ remouere/ ſicut in alijs lectiōibus:ſed idem eſt attollite qd̓ eleuate.X a ¶ Attollite portas pͥncipes vr̄as ⁊ eleuamī portę ęt̓nales: ⁊ ītroibit rex gl̓ię. Itē repetit q̨̄ſtionē p̨̄miſſaad notādū duriciā pctōꝝ ⁊ potētiā dn̄i. b ¶ Quis ē iſte rexgl̓ię. Et repetit rn̄ſionē breuit̓: cDn̄s v̓tutū ipſe eſt rexgl̓ię. Dn̄s vt sͣ dictū ē cui debetꝭ aꝑire. Uirtutū/ pluralit̓:ꝓpt̓ illa tria q̨̄ aſſignauimꝰ: ibi: Fortꝭ ⁊ potēſ ⁊cͣ. Eſt em̄ virtuſ dn̄i ad tria pͥncipalit̓: Ad ꝯdemnādū maloſ: qd̓ notatū fuitibi: Fortꝭ. Ad remunerādū bonoſ: qd̓ notatū fuit ibi: PotēſAd ꝓtegēdū h̓ ſuos: qd̓ notatū fuit ibi: Dn̄s potēs ī p̨̄lio.Eſa .xxvj. a. Aꝑite portas ⁊ introibit gens iuſta/ ⁊ cuſtodiensꝟitatē. Zach̓. xj. a. Aperi libane portas tuas. Iſtę aūt portęęt̓nales .ſ. v̓tutes/ ⁊ oꝑa q̨̄ nobis aperiūt īgreſſū ęterni regni ⁊u cęleſtis hierl̓m: ſignificatę ſunt ꝑ ſex portas hierl̓m/ q̨̄ eleuatęſunt ⁊ ędificatę/ Neemię. iij. Prima porta fuit porta gregis:Hęc eſt cōuerſio pęnitentis: ꝑ quā grex dn̄i diſperſus reducit̉ad ouile dn̄i. Psͣ. Introite portas eiꝰ ī ꝯfeſſione. j. Pet̓. ij. d.Eratis ſicut oues errantes: ſed cōuerſi eſtis nūc ad paſtorē ⁊ep̄m aīaꝝ vr̄aꝝ. Un̄ ſignanter dicit̉/ ꝙ eliaſib ⁊ fratres eiꝰ ſacerdotes ędificauerūt illā portā. Eliaſib em̄ interp̄tat̉ deꝰ meꝰfacturā cōuertens: Hic eſt chriſtꝰ qͥ cōuertit pctōres: quoꝝ naturā nō vitiū ipſe fecit. Fratres eiꝰ: ſūt ſacerdotes/ cōfeſſores/p̨̄dicatoreſ: qͥ coędificāt portā: hortādo ⁊ p̨̄dicādo ⁊ recipiēdoad pęnitentiā: ⁊ ꝑ cōfeſſionē lauāt hoſtias dn̄i offerēdas. Un̄eadē porta dicta eſt ꝓbatica piſcina/ alio noīe. Secūda porta eſt porta piſciū: hęc eſt amaritudo mortificatiōis carnis: inqua viget aīa ſicut piſcis in aqͣ maris: ⁊ tollit ſuggeſtiōes diaboli: ⁊ morſus rabidi canis .i. prauas delectatiōes. Un̄ bn̄ dr̄ꝙ hanc portā ędificauerūt filij aſnaa/ qͥ interp̄tat̉ ſerpentē tollēs: In ea aūt exigit̉ vigor ſpūs: vn̄ eadē porta dicta ē portadauid .i. manu fortis. Tertia porta eſt porta vetꝰ: q̨̄ etiā dictaē iudiciaria: ꝑ quā ſignificat̉ ꝯtēptꝰ mūdi: ⁊ egreſſus a mūdo:qͥ duplicē hꝫ vetuſtatē/ q̨̄ cogͦſcunt̉ a cogͦſcēte mūdū. Naū. iij.b. Oīs qͥ viderit te reſiliet a te. Et hͦ ē ꝙ ędificauer̄t eā ioiadafiliꝰ phaſea ⁊ moſollā filiꝰ beſodia. Ioiada em̄ īterp̄tat̉ dn̄i cognitio: Phaſea/ trāſiēs: Moſollā/ plaſmatio eoꝝ: Beſodia/ īconſpectu dei: quia qͥ habet cognitionē dei ⁊ mūdi: de mūdotrāſit ad patrē: ⁊ cōformat ſe deo/ vt tandē ad eiꝰ aſpectū ꝑueniat. Quarta porta/ eſt porta vallis: hāc ędificauit amin ⁊ habitores canōe. Per vallē intelligit̉ defectꝰ terrenoꝝ. Amin in-
terp̄tat̉ miſcd̓ia. Zanoe iſte reqͥeuit: ꝑ hͦ intelligit̉ miſcd̓ia q̄viſcera īdigētiū reqͥeſcere fac̄. Un̄ ad Philemonē. b. Viſceraſctōꝝ reqͥeuer̄t ꝑ te frat̓. Et hęc porta dr̄ gion .i. vallis pietativel porta ioſaphat .i. dn̄i iudiciū: qꝛ de ſolis oꝑibꝰ pietatꝭfiet diſceptatio ī iudicio: Matth̓. xxv. c. Et ꝑ hͦ dat̉ reqͥes viibi dr̄: Uenite bn̄dicti⁊cͣ. Quīta porta ē porta ſterqͥlinij: quaꝫ ędificauit melchias filiꝰrechab pͥncepſ vici bethacharē. Melchiasīterp̄tat̉ rex dominꝰ:Rechab/ cōcedēs velaſcēſio. Bethacharēdomꝰ vineę ſiue eruditiōiſ triſticię. Hęc ē hūilitas ī obediētia⁊ patiētia. Hūilitas em̄ regi ⁊ dn̄o ꝯcedēs vl̓ obtēꝑās ꝑ obediētiā ⁊ patiētiā/ ⁊ ex triſtibꝰ eruditionē ⁊ lęticiā ſpūalē accipiens / aſcēdere fac̄ dū hūilit̓ ſe ſubmittit: qꝛ hūilē ſpū ſuſcipiergl̓ia: Prouer. xxix. d. Sexta porta eſt porta fontꝭ: quā ędificauit ſellū filiꝰ colozai pͥnceps pagi maſpha. Sellū pacatꝰ vl̓pacificatio: Colozai/ vox vidētis vl̓ fortitudīs: Maſpha aqͣrū impetꝰ vel ꝯtēplatio/ vel locꝰ iudicij: ꝑ q̨̄ ſignificat̉ cōpunctio deuotę or̄onis cū ſuis circūſtātijs ſiue ornamētꝭ. Debetem̄ or̄o ꝓcedere de fonte duplicis cōpunctiōis .ſ. cōtritiōis etcharitatis/ ex pacata ꝯſcīa ad pacificādū deū ſibi ⁊ eccl̓ię: videns ꝑ diſcretionē: fortis ꝑ ꝑſeuerātē deſiderij intētionē: impetuoſa lachrymaꝝ torrētibꝰ: ꝯtēplatiōe illuſtrata: timore reuerētię verecūda. De pͥma cōpunctiōe: Iudith. xvj. b. Filijpuellaꝝ cōpunxerūt eos. Et Act̉. ij. f. Cōpuncti ſunt corde:et dixerūt ad petrū ⁊ ad reliqͥs apl̓os: Quid faciemꝰ viri fratres? De ſecūda Psͣ. Potaſti nos vino cōpūctiōis. De cōſcīę pacatiōe: Luc. xxij. e. Auulſus ē ab eis quātū iactꝰ ē lapidis: ⁊ poſitꝭ genibꝰ orabat ⁊cͣ. Et dr̄ qͣntū ē iactꝰ lapidis .ſ. nelapis alienę curę ad mentē tūc iaciat̉: Vel qꝛ tūc erat dn̄s qͣſiſub iactu lapidis .i. ſub paſſione: Pro qͣ orabat ſic. ij. Paral̓.xx. a. Ioſaphat timore ꝑterritꝰ totū ſe ꝯtulit ad rogādū deū.De pacificatiōe dn̄i: Exo. xxxij. d. orante moyſe/ placatꝰ eſtdn̄s ne faceret malū qd̓ locutꝰ fuerat aduerſus ppl̓m ſuū. Dediſcretiōe petendi. iij. Regꝭ. iij. b. Placuit ſermo corā dn̄o ꝙſalomō rē hmōi poſtulaſſet .ſ. ſapiētiā. Hoc aūt dictū fuit ſalomōi dormiēti .i. pacifico ⁊ trāquillo: Talis īpetrare pōt qd̓petit. De ꝑſeuerātia: Lucꝭ. xviij. g. Qui ꝑ̄ibāt īcrepabāt eūvt taceret: ipſe ꝟo multo magꝭ clamabat. De impetu lachrymaꝝ: Cantꝭ. iiij. d. Fons hortoꝝ puteꝰ aquaꝝ viuētiū/ q̨̄ fluunt īpetu de libano. De ꝯtēplatiōe q̨̄ ſeqͥt̉ lachrymaꝝ īpetū:ſic̄ ſol̓ coruſcatio effuſionē imbriū: dic̄ Tob̓. iij. d. Poſt tēpeſtatē trāqͥllū facis/ ⁊ pꝰ lachrymationē ⁊ fletū exultationē īfudis. De reuerētia: Heſter. xv. d. Uidi te dn̄e qͣſi angelū dei ⁊ꝯturbatū ē cor meū p̨̄ timore gl̓ię tuę. ¶ Expo. Psͣ. XXIIIID te domine ⁊cͣ. Titulus. In finē pſalmusdauid. Supra ęgit ꝓpheta de reditu fidelis popuTli in patriā: ibi: Dn̄s regit me. Et de reditu chriſtiin patriā: ibi: Dn̄i eſt terra. In hoc pſalmo petit ꝓpheta īꝑſona eccleſię oſtēdi ſibi viam/ ꝑ quā poſſit redire ad patria:ad quā h̓ int̓ p̨̄ſſuras ſuſpirat. Pſalmꝰ iſte tripertitꝰ ē. Primopetit oſtēdi ſibi viam. Secūdo petit peccata ſibi dimitti: ibi:Reminiſcere. Tertio oſtēdit quomō habeant̉ ęterna: ibi:Quis eſt ho. Eccleſia ꝟo vel ꝓph̓a in ꝑſona eccl̓ię anteqͣꝫpetat: primo captat beniuolētiā iudicis: on̄dens merita ſua.Primo meritū charitatꝭ: cū dic̄: d ¶ Ad te O dn̄e leuauianimā meā. Hoc em̄ fit ꝑ charitatē. Vnde dicit Gregoriꝰ.Machina cordis vis amoris. Sicut enim machina eleuatlapidem: ita amor eleuat cor ad deum contemplandum etcx deſiderandūMoralit̓/ dic̄ vir iuſtꝰ. di Ad te dn̄e leuaui aīaꝫ meā.Teuat̉ aīa bona leuatiōe multꝭ modiſ. Prīo ꝑ ꝯuerſionē a iuto pctī. Psͣ. Exaudiuit p̄ces meas: ⁊ eduxit me d̓ lacu miẜſę⁊ d̓ luto fęcꝭ. Scd̓o ꝑ ꝯtēplatōeꝫ a mūdo ī cęlū. Thren. lij. d.Sedebit ſolitariꝰ ⁊ leuabit ſe ſuꝑ ſe. Itē ꝑ hūilitatē. Luc. xiiij.c. Qui ſe hūiliat exaltabit̉. Ecc̄i. xx. b. Eſt qͥ ab hūilitate leuaX bit caput.
Myſtice ea
Uirtus multiplicit̓ accipit̉Al. Tollite
Apꝫ
Psͣ .83.
Ps. .55.
Hoxaliter
Porte virtutūſignificate ꝑ ſexportas hierl̓m
paſltio pſalmi
Aīa elemultiꝰPsͣ. .39.