Pſalmus

a minum. Quōniam declinabuerunt in te mala: cogitauec runtꝭ conſilia quę non potu-

erunt ſtabilire. Quoniā pōnes eos dorſum: in reliquijstuis p̨̄parabis vultum eoꝝ.

bus ſuis fremet ⁊ tabeſcet. Decimaqͥnta/ vermis comedenseos. Eſaię vlti. g. Vermis eorum non morietur. Ecc̄i. x. b.Cum morietur homo hęręditabit ſerpentes beſtias et vermes. aſQuoniā declinauerūt in te mala. In p̨̄cedētibꝰ tribꝰ verſibꝰ habitū eſt de pęnaquā ſuſtinebūt mali in inferno/ tam iudęi qͣꝫ alij. Nec aliomodo expoſuimꝰ deiudęis qͣꝫ de alijs:quia etſi ſit differentia aliqua inter pęnas horum ⁊ illorū:non tamen ita nobis nota eſt differentia illa: Hic autē ponit cauſam illarum pęnarū .ſ. mala opera. Et quia inter mala iudęorum et aliorum/ diuerſitatem in ſpecie videmꝰ: Primo de iudęis/ quaſi allegorice: Secūdo d̓ alijs malis quaſimoraliter exponemus. Dicit gͦ: a ¶ uoniā declinauerūt. q. d. ideo ſupra dicta ſupplicia iudęi patient̉: Quonia declinauerunt ⁊cͣ. Et ponūt̉ h̓ duo merita iudęorum. Primū eſt blaſphemię: ibi: Quoniā declinauerunt. Secundū eſt malicię: quia nomen chriſti volueruntextinguere. b ¶ Cogitauerūt conſilia ⁊cͣ. Uel primūeſt chriſti perſecutio: Secundū contra eum iniqua conſpiratio. Primum notatur ibi: Declinauerunt in te mala:blaſphemando/ dicentes: Dęmoniū habes: Ioh̓. viij .f. Etmulta alia dicendo. Item eum perſequēdo et occidendo: neeis perſecutio immineret: Vnde dixerunt Ioh̓. xj. ſ. Si dimittimus eum ſic: omnes credent in eum: et veniēt romani⁊ tollent locum noſtrum ⁊ gentem. Et ſic declinauerunt ineum mala quę non habuit blaſphemantes: et mala quę nonmeruit perſequentes. Et ſecundū notatur: ibi: Cogitauerunt conſilia: ẜm ꝙ dicit̉ Ioh̓. xj. f. Collegerunt pontifices et phariſęi concilium aduerſus ieſum: ⁊ dicebant: quidfacimus: quia hic homo multa ſigna facit. Hieremię. xj. d.Cogitauerunt ſuper me conſilia/ dicētes: mittamus lignumin panem eius: ⁊ eradamus eum de terra viuentium: et nomen eius non memoret̉ amplius. Panis iſte eſt chriſtus:qui dicit Ioh̓. vj. e. Ego ſū panis viuus qui de cęlo deſcēdi ⁊cͣ. In quem miſerunt lignum crucis: de quo Sap̄. xiiij. aBenedictum eſt lignum per quod fit iuſticia. c ¶ Quę nōpotuerunt ſtabilire: qꝛ ſicut dicit̉ Sap̄. ij. d. hęc cogitauerūt ⁊ errauerūt: qꝛ cōprehēſi ſūt in cōſilijs ſuis. Etenīhocipſo amiſerunt regnum ⁊ gentem: quia chriſtum occiderunt: quem tamen occiderunt/ ne amitterent locum et gentem. Psͣ. Comprehendunt̉ in conſilijs quibus cogitant.Hęc pręmiſſa fient eis in futuro. d ¶ Quoniā in pręſenti: e ¶ Pones eos: id eſt poni ꝑmittes. f. ¶ Dorſum:vt fugiant a te non habentes illuminationem vultus tui: ſeddabis eos in reprobum ſenſum. h ¶ Et pręparabis vultum eoꝝ: id ē cognitione tui/ quę deberet eſſe eoꝝ/ quibuslegē dederas: ⁊ de qͥbꝰ ẜm carnē natꝰ fueras. g ¶ In reliquijs tuis .i. in gentibꝰ quas tibi reſeruaſti. Hęc p̨̄paratiofuit excęcatio iudęoꝝ: vt intraret plenitudo gētiū: Ro. xj. d.Illi nō cogno.Moraliter/ poteſt dici de multis. a ¶ Quoniā declinauerunt in te mala: O domine/ volētes ſe per te excuſare. Et hoc faciūt multis modis. Primo excuſantes ſe perī dei operationem: ſicut fecit adam. Gen̄. iij. c. Mulier quamdediſti mihi ſociā dedit mihi d̓ ligno ⁊cͣ. Dicūt em̄ quare fecit nos dominus vt poſſimꝰ peccare? Sed conſiderare deberent ꝙ dominus fecit eos tales: vt poſſent nō peccare ſivellent/ ſaltem mortaliter. In arbitrio enim illorum eſt peccare vel non. Ecc̄i. xv. d. Appoſuit tibi aquam et ignem: adquod volueris/ porrige manum tuam. Secūdo per dei permiſſionem. Dicunt enim ꝙ dn̄s permiſit eos cadere in peccatū. Sed cōſiderare deberent/ ꝙ ipſi renuunt auxilium domini/ dicentis: Prouerb̓. j. c. Extendi manum meam: ſcilicꝫad adiuuandum: ⁊ non fuit qui aſpiceret. Tertio per dei diſpenſationem. Dicunt enim ꝙ dominus permiſit eos cade-

re: vt fortiores reſurgerent: et ſic appareret dei niſſericordia ⁊ gratia in redimendo. Cōtra quos Roma. vj. a. Permanebimus in peccato vt gratia abundet? Abſit. ItemRoma. iij. a. Si iniquitas noſtra iuſticiam dei commendat: quid dicemus? Nūquid iniquꝰ eſt deus qui infert irāScd̓m hominē dico: Abſit. Quarto ꝑgratiam deficientē.Dicunt enim ſe peccare: eo ꝙ dominusnon dat eis gratiam: ẜm illud Ro.ix. d. Non eſt volentis neqͣꝫ currentis: ſed miſerentis dei.Sed iſti conſiderare deberent/ ꝙ ipſi deſunt gratię dei: etnon gratia eis: quia ſemper pręſto eſt. j. Pet̓. j. c. Eſtoteparati in eam quę vobis offertur gratiam. Quinto per deipręuidentiā. Dicunt enim ꝙ dominus ita pręuidit vt peccent. Sed conſiderare deberent/ ꝙ pręuidentia dei non infert neceſſitatem rebus: ſicut nec memoria pręteritę rei infert neceſſitatem: vt propter hoc illam contingat eſſe.Ita licꝫ dominus pręuiderit qd̓ facturi ſunt: tamen in voluntate eorum eſt non peccare ⁊ peccare. Ezechiel̓. ij. b. Siforte vel ipſi audiant: ⁊ ſi forte quieſcant. b ¶ Cogitauerunt conſilia. De quibus multa/ habita ſunt in primopſalmo in principio: Beatus vir qui non abijt in conſilioimpiorum. c ¶ Quę non potuerunt ſtabilire: quiavt dicitur Iob. v. b. Dominus diſſipat cogitationes malignorum/ ne poſſint manus eorum implere quod cęperant:Qui apprehendit ſapientes in aſtutia ſua: et conſilium prauorum diſſipat. Sicut patet Lucꝭ. xij. c. de diuite: qui cogitabat intra ſe hoc conſilium/ dicens: Deſtruam horreamea et maiora faciā: et illuc congregabo oīa bona mea: etquę nata ſunt mihi: et dicam aīę meę: Anima habes multabona poſita ī annos plurimos/ reqͥeſce/ comede bibe/ epulare. Hoc conſilium cogitauit: ſed potuit ſtabilire: quia ſequit̉ ibi: Dixit aūt illi deus: Stulte hac nocte repetēt animā tuam a te ⁊cͣ. Iob. xxiiij. d. Eleuati ſunt ad modicum ⁊non ſubſiſtent. Ubi Gregorius dicit: Subſiſtere nequeuntqui ab ęternę eſſentię ſoliditate diuidunt̉. Quā diuiſionemfacit peccatum: ẜm illud Sap̄. j. a. Peruerſę cogitationesſeparant a deo. Et bene dico: ꝙ non potuerunt ſtabilirę.d ¶ Quoniā/ tu qui prauorū conſilia diſſipas: e ¶ Pones eos dorſum: ſicut ipſi modo te ponunt dorſum.Sunt enim duę vię. Una ad deum: alia a deo. Ad deumeſt via charitatis: a deo/ via cupiditatis. Qui ergo a deovertitur ad terram/ deum ponit dorſum: ſcꝫ a dorſo. UndeHieremię. ij. f. Verterunt ad me tergum ⁊ non faciem. EtZach̓. vij. c. Auerterunt ſcapulam recedentes ⁊ aggrauauerunt aures ſuas ne audirent: ⁊ poſuerunt cor ſuū vt adamantem/ ne audirent legem. Ecce quomodo ipſi ponuntdeum dorſum. Sed ſequit̉ ibi quomodo deus ponet eosdorſum. Et factum eſt: id eſt fiet: ſicut locutus ſum et nonaudierunt: ſic clamabunt ⁊ non exaudiam. g ¶ In reliquijs tuis p̨̄parabis vultum eorum. Hoc poteſtlegi de pręſenti vel de futuro. De pręſenti ſic. Dico quoniam pones eos dorſum: quia poſuerunt te dorſum.Hoc eſt: quia in reliquijs tuis pręparabis: id eſt pręparari permittes. i ¶ Uultum eorum: id eſt voluntate.Reliquię dn̄i ſunt terrenę diuitię/ delitię ⁊ honores: quędominus et cōmenſales eius tanqͣꝫ inſipida reliquerūt: Inquibus pręparant̉ vultus cupidorum/ delitioſorum/ ambicioſorum: quia ad illa toto corde anhelant. Et notabiliterdic̄: h ¶ Pręparabis: Tū qꝛ ad ea quę habere nō poſſunt/ pręparati ſunt recipienda: Tū quia hoc appetere eſtp̨̄paratio ad damnationē: ẜm illud. j. Timoth̓. vj. b. Quivolunt diuites fieri incidunt in temptationē/ et in laqueumdiaboli: ⁊ deſideria multa ⁊ inutilia ⁊ nociua: quę mergunthominem in interitum et perditionem: Radix enim omniū malorū eſt cupiditas. Vnde acquieſcendum eſſet conX ſilio apoſtoli

Al̓. rcōſiliū qd̓

Ollegorice

Psͣ. i.

Psͣ .9.

MoraliterContra excuſātes pctā