Druckschrift 
2 (1499)
Einzelbild herunterladen
 

XX

a qui te oderunt. Pōnes eosę vt clibanum ignis in tēpōred vultus tui: dominꝰ in ira ſua

Pōnes eos cōturbabit eos/ dēuorabitgnis in tēporeᵐ eos ignis. Frūctū eoꝝ t̓raninꝰ in ira ſuaᵐʰ ꝑdes: ſemē eoꝝ a filijs ho-

nem: omnibus inimicis tuis: vt conuertantur. Et deetera tua: id eſt filius diſtricte iudicaturus: inueniatomnes qui te oderunt: pertinaciter puniendos. Inueitur. quandoqꝫ tribulatio et dolor ad correctionem: vt in. Tribulationem et dolorem inueni: et nomen dominiinuocaui. Quādoqꝫautem tribulatio etdolor inuenit homines ad puniendumeternaliter: Vtmuniter ſolet dicerealiquis/ quando male tractat̉ ab aliquo:iſte inuenit me: Sicponit̉ hic Psͣ. Pericula inferni inuenerunt me. a Pones eos vt clibanum ignis. In p̨̄cedenti verſu ęgitpheta de pęna malorū in genere: Hic incipit oſtendere moi dum penę: et quot/ et quibus pęnis punient̉ mali. Et in hisduobus verſibus aſſignat quinqꝫ pęnas. Prima eſt remorſio conſcientię: ibi: Pones eos ⁊cͣ. Secunda aſpectusirati iudicis: ibi: Dominus in ira ſua conturbabiteos. Tertia ignis gehēnę: ibi: Et deuorabit eos igniſ.Quarta amiſſio ęternę beatitudinis: ibi: Fructum eorum ⁊cͣ. Quinta inutilitas omniū operū ſuorū: ibi: Et ſemen eorum a filijs hominum. Dicit ergo: Poneseos: ſcilicꝫ malos. b Ut clibanum ignis: id eſt ſicutignis ardet in clibano interius: ſic vermis conſcientię exuret eos. Oſee. vij. a. Omnes adulterantes quaſi clibanusſucceſus a coquente. Adulterantes ſunt quicūqꝫ alij qͣꝫ deoſe cōiungunt inordinate. Coquens eſt diabolus: qui malascogitationes miniſtrat: ſicut coquens ligna. Thren̄. vlti. b.Pellis noſtra velut clibanus exuſta eſt a facie tempeſtatumfamis. Sed quando erit hoc? c In tempore vultustui: id eſt in tempore vultuoſitatis tuę: id eſt tui mouentisſupercilia: qd̓ eſt comminātis. Hoc erit quando tuba canet:Surgite mortui/ venite ad iudicium: Iſtud verbū erit aſperum: De quo dicit: Ipſe liberabit me de laqueo venātiumet a verbo aſpero. d Dominus in ira ſua: quā oſtendet malis in vultū: non ſolum cōminante: ſed vęhementerirato. e Conturbabit eos: diſceptando cum eis: Eſuriui/ et non dediſtis mihi manducare: ſitiui/ dediſtis mihi potum. Et hoc verbum erit aſperius. Et videre eum itairatum/ magna erit pęna reprobis. Sap̄. v. a. Uidentes turbabunt̉ timore horribili: mirabunt̉ in ſubitatione inſpira ſalutis ⁊cͣ. Vnde petebat iob ſe interim protegi in inferno.Iob .xiiij. c. Quis mihi hoc tribuat vt in inferno protegasme abſcondas me donec pertranſeat furor tuus: conſtituas mihi tēpus in quo recorderꝭ mei? Apocꝭ. vj. d. Abſcōderūt .i. abſcōdēt ſe in ſpeluncis montiū in petris: et dicētmōtibꝰ et petris: cadite ſuꝑ nos abſcondite nos a facie ſedentis ſuper thronum ab ira agni: quoniā venit dies maius irę ipſorū: et quis poterit ſtare? Et poſt diſceptationēPeuorabit eos ignis: cum dicet: Ite maledicti inignem ęternum: Hoc erit verbum aſperrimum. Econtra:Iuſti ab auditione mala non timebunt: Sed audient verbūſuaue in clāgore tubę. Suauius ī diſceptatiōe: Eſuriui dediſtis mihi manducare: ſitiui/ dediſtis mihi potū ⁊cͣ. Suauiſſimum in diffinitione: Uenite benedicti patris mei poſſidēte paratū vobis regnum a conſtitutione mūdi. Hunc verſum ſic exponit Gregorius: Bene dicitur Pones eosvt clibanū ignis ⁊cͣ. quia veniente iudice/ cum a viſionedei malorum multitudo repellitur: et intus per deſideriumardet̉ cōſciētia: foris per terrorē cruciat gehenna. Sequit̉.FFrūctū eorum de terra perdes. Eſt duplex fructꝰi.ſ. fructꝰ bonoꝝ: Et hic eſt ſimpliciter fructꝰ: de quo Gal̓. v.d. Fructus autē ſpiritus eſt charitas/ gaudium/ pax/ patientiaſbenignitas/ bonitas/ longanimitas/ manſuetudo/ fides/modeſtia/ continentia/ caſtitas. Et eſt fructus malorum: quinon eſt ſimpliciter fructus: Et ideo dicit: Eorum: de quo

Matth̓. vij. c. A fructibus eorum cognoſcetis eos. Vterqꝫfructus pręmiabitur proprio pręmio. De pręmio bono:Prouerb̓. vlti. d. Date ei de fructu operū ſuorū. Sap̄. iij.d. Bonorū laboꝝ glorioſus eſt fructus. Apocalyp̄. xxij. a.Oſtēdit mihi flumē: et ex vtraqꝫ parte fluminis lignū vitęafferēs fructus duodecim/ ſingl̓osſes reddēs fructumſuum: et folia ligniad ſanitateꝫ gentiū.De malo. Prouerbioꝝ. j. d. Comedētfructus vię ſuę. Etquia iſte fructus eorum meretur bonū pręmiuꝫ: dicit Fructum eorumde terra: ſcꝫ viuentium: h Perdes: vt ibi nihil habitet. Eſaię. xxvj. b. Iniqua geſſit in terra ſanctorū: quaſidicat: forefecit eam. Et ideo ſequitur: Et non videbit gloriā domini. Vel ſic conſtrue: Fructum eorum de terra: id eſt terrenū: perdes: Et ſemen eorum: id eſt opera: Perdes a filijs hominū: id eſt a bonis/ ne cum eisſint hęredes. Eſaię. lix. a. Telę eorum non erunt in veſtimentū: neqꝫ operientur operibus ſuis: opera eorum/ operainutilia/ opus iniquitatis in manibus eorum. Et hoc eſtqd̓ dicit: i Et ſemen eorum ⁊cͣ. Cauſa eſt eius qd̓pręmiſit: Fructum eorum ⁊cͣ. Quia enim cum bonis non ſeminauerunt hic: illic non mētent fructus ęternos. ij. Corinth̓. ix. b. Qui parce ſeminat/ parce et metet: qui ſeminat in benedictionibus/ de benedictionibus metet. Propt̓ hoc in Psͣ. pͥmo dicit: Euntes ibant et flebant/mittentes ſemina ſua. Et poſtmodum ſequitur: Venientesaūt veniēt exultatione/ portantes manipulos ſuos. Hiceſt em̄ neceſſariꝰ rectꝰ ordo: Primo ſemīare: poſtea metere colligere fructꝰ. Pręter has qͥnqꝫ pęnas/ poſſūt aſſignari ml̓tę alię: licꝫ ponant̉ hic: qͣs mali ſuſtinebūt in inferno. Una eſt fames inſatiabilis. Eſaię. lxv. b. Serui meicomedēt/ vos eſurietꝭ. Deūt̓. xxxij.. Cōſumēt̉ fame. Secunda erit ſitis inextinguibilis. Eſaię. lxv. c. Serui mei bibent/ vos ſitietis. Vnde diues epulo: ardens in linguapetijt guttam aquę: quam tamen non habuit. Lucꝭ. xvj. f.Pater abraā: mitte lazarū vt ītingat extremū digiti fui ⁊cͣ.Tertia/ ęſtꝰ irremediabilis. Apocꝭ. xvj. b. Ęſtuauerunt: ideſt ęſtuabunt/ homines ęſtu magno. Quarta erit frigiditasintolerabilis. Iob. xxiiij. c. Ad nimium calorem tranſientab aquis niuium. Ecce ſimul frigꝰ et calor. Matth̓. xxij. b.Ibi erit fletus et ſtridor dentiū. Quinta erit ignis inextinguibilis. Apocꝭ. xiiij. c. Cruciabitur igne ſulphure inſpectu angelorum ſanctorum. Eſaię. xxx. g. Pręparata abheri tophet: a rege p̨̄parata ꝓfūda dilatata. Sexta fetor.Eſaię. xxx. g. Torrens ſulphuris ſuccendens eam. Psͣ.Ignis ſulphur ſpiritus procellarum pars calicis eorum.SSeptima fumus. Eſaię. xxxiiij. c. Aſcendet fumus eius ageneratione in generationem: deſolabit̉ in ſęcula ſęculoꝝ.Octaua/ laceratio beſtiarum. Eccl̓iaſtici. xxxix. d. Omniahęc ad vindictam creata ſūt: beſtiarū dētes ſcorpij et ſerpētes rhomphęa vindicās in exterminiū impios. Deut̓.xxxij. d. Deuorabunt eos aues morſu amariſſimo. Nona:dolor vęhemētiſſimus. Apocꝭ. xvj. b. Cōmanducaueruntlinguas ſuas prę dolore. Eſaię. xiij. b. Torſiones et dolores tenebūt: ſupple eos quaſi parturientes dolebunt. Decima horror ex aſpectu dęmonū. Iob. x. d. Sempiternushorror īhabitat. Iohel̓. ij. b. A facie eiꝰ: id eſt diaboli/ cruciabūt̉ ppl̓i. Vndecima/ clauſio carcerꝭ. Matth̓. xxij. b. Ligatis manibus pedibus/ eijcite in tenebras exteriores.Eſaię. xxiiij. d. Claudēt̉ ibi in carcere. Duodecima deſperatio. Sap̄. v. c. Spes impij qͣſi lanugo/ q̨̄ a vento tollit̉.Decimatertia: timor ſemꝑ impetentis mali ira ꝯͣ ſeipſos.Eccͣi. xl. a. Timor mortis et iracundia ꝑſeuerans ⁊cͣ. Decimaqͣrta/ inuidia. Psͣ. Peccator videbit et iraſcetur/ dentibus ſuis

1

Ps. .114.

Io

Psͣ .125.

Nota alias qͥndecl̓m penasmaloꝝ ī inferno

Psͣ. 50. I

Hurb aj. v.

Psͣ .10.

.ii. C. d.

4K 25. d.idem. 5

idem.c. I

Psͣ .111.

g 4 bus