Pſalmus

f Lacum aperuit ⁊ effodit eū:cet incidit in foueam quam fedcit. Conuertet̉ dolor eius intͦ caput eius: et in verticē ips ſiꝰ iniqu̓itas eius deſcendet.h Confitebor domino ẜm iuſtii

fciaꝫ eiꝰ: et pſallam nomī doin mini altiſſimi.¶ In finem pſalmus dauidꝓ torcularibus.¶ Psͣ. VIII.dOmine dominꝰ noſter

parit in operis expletione. jͣ. Regū. iiij. d. dicit̉ ꝙ audita morte phinees/ incuruauit ſe vxor eiꝰ ⁊ peperit icaboth. Per phines intelligit̉ p̨̄latus: ꝑ vxorem eius/ fidelis anima: quę auditopeccato p̨̄lati/ incuruat ſe ad exemplum eius: ⁊ parit icaboth:qui interpretatur/ cecidit gloria: vel tranſlata eſt gloriatio: etſignificat peccatum.Octauo lactat eumduobus vberibus: ſcꝫſpe redeundi/ et comparatiōe alioꝝ. Threnoꝝ. iiij. a. Lamię nudauerūt māmā: lactauerunt catulos ſuos.Iob. iij. b. Cur lactatus vberibꝰ? De primo vbere: Soph̓. ij. d. Vox cantātis in feneſtra/ coruꝰ in ſuꝑliminari. De ſecūdo: Ecc̄i. xxxij. c. Peccator hō vitabit correptionē: ⁊ ẜm voluntatē ſuā inueniet cōparationē. Nono inpctō roborat̉/ ꝓpt̓ ſatiſfaciēdi timorē. Psͣ. Ibi trepidauerūttimore vbi nō erat timor. Decimo ablactat̉ in pctī defenſiōe.Iob .xlj. a. Corpus eiꝰ .i. diaboli/ qͣſi ſcuta fuſilia: et cōpactūſquamis ſeſe p̄mētibꝰ. Vndecimo deportat̉ ⁊ deducit̉ ꝑ iactātiā. Eſa. iij. b. Peccatū ſuū qͣſi ſodoma p̨̄dicauerūt. a ¶ Cacū aperuit ⁊cͣ. Hic dicit tria/ contra tria p̨̄dicta .ſ. cōcępit/parturit/ peperit. Illa tria prędicta referuntur ad culpam: hęctria referunt̉ ad pęnā .ſ. aperuit effodit incidit. Et ideo eſt hicrecta ordinatio/ ſupra nō: qꝛ in pęna eſt ordinatio/ in culpa nō.Dicit ergo/ Lacū aperuit: ſupple inferni cōcipiēdo: b¶ Eteffodit eū .i. ampliauit parturiēdo: cEEt incidit ī foueaquā fecit: pariendo. Qd̓ ꝑ ſimile dicit̉: qꝛ ſic̄ ille qui cadit infoueā quā fecit/ in hoc punit̉ in quo volebat aliū lędere: ita quifacit peccatū pͥus ſibi nocet: et qui fraudē facit alij/ pͥus patit̉damnū innocentię qͣꝫ aliꝰ pecunię. De hoc lacu dicit̉ Zach̓.ix. c. Tu quoqꝫ in ſanguīe teſtamēti tui emiſiſti vinctos tuosde lacu in quo nō eſt aqua. Uel lacū appellat ipſum peccatū.Propt̓ multa em̄ dr̄ peccatū lacus. Primo ꝓpt̓ obſcuritatē.Psͣ. Collocauit me ī obſcuris ſicut mortuos ſęculi. Secūdoꝓpt̓ ꝓfūditatē. Psͣ. De ꝓfūdis clamaui ad te dn̄e. Ecc̄i. lj. a.De altitudine vētris inferi .ſ. liberaſti me. Tertio ꝓpt̓ fetorē.Iohel̓. j. d. Cōputruerūt iumēta in ſtercore ſuo. Quarto ꝓptexeūdi difficultatē. Prouerb̓. ij. d. Omnes qui ingrediunt̉ adeam nō reuertent̉: nec apprehēdent ſemitas vitę. Iſtū lacumaperit homo: qn̄ incipit peccare. Effodit: qn̄ peccata ml̓tiplicat. Incidit in foueā: qn̄ morit̉ in peccatis. d ¶ Conuertet̉dolor eiꝰ. Cōtinuatio. Supra dixit: Cōcepit dolorē: et ideoCōuertet̉ dolor eiꝰ .i. appetitus ille qui dolor dicit̉: vt ſupͣdictū eſt: e ¶ In caput eius. id eſt in mentē eius/ quandopro eo puniet̉. f ¶ Et in verticem ipſius. id eſt ī rationē.g ¶ Iniquitas eius deſcendet .i. ęterna pęna ꝓ iniquitate. Ratio enim maxime puniet̉ in inferno: qꝛ duplici pęnaigne ⁊ verme. De quibus Eſa. vlti. g. Vermis eoꝝ nō morietur et ignis eorum non extinguetur. Caro autem tm̄ igne. Eſtem̄ quaſi regula/ ꝙ maximū maxime puniet̉. Sap̄. vj. a. Potentes potēter tormēta patient̉. Recte aūt per verticem ratiodeſignat̉. Vertex em̄/ vt dicit Caſſiodorꝰ/ dicit̉/ eo ꝙ capillosdextera lęuaqꝫ ꝟtat: ⁊ officiū ratiōis ē diſcernere. Propͥe aūtdicit̉: Cōuertet̉ ⁊cͣ: Peccatū enim ab interiori ad exteriusegredit̉: quia pͥmo a corde. Matth̓. xv. b. A corde em̄ exeuntcogitatiōes malę. Pęna autē ecōuerſo ab exteriori ad interiꝰingredit̉: Et ideo dic̄ h̓ de pęna Cōuertet̉ ⁊cͣ. Sꝫ cū vertexet etiā ratio ſint ī ſūmo videt̉ ꝙ male dicat: In verticē ipſius iniqͥtas deſcēdet: ſꝫ deberet dicere aſcēdet. Solutio.Per hoc innuit naturā peccati/ eo ꝙ in peccato ratio cadit etſubmittit ſe ſenſualitati/ cui deberet p̨̄eſſe. Spiritualit̓ autē hicnotat̉ modus damnatiōis maloꝝ p̨̄latorum: quia Cōuertet̉dolor/ in caput eccleſię/ ſi male ꝑeſt: Et in verticē ipſiꝰ .i.in pręlatū/ Iniqͥtas .i. pęna pro iniquitate: eiꝰ/ deſcēdet:Pręlatus enim caput ⁊ vertex eſt eccleſię. Et hic non ſolumpro ſuis: ſed ꝓ peccatis aliorum punientur. Vnde Numeri.xxv. a. Fornicatꝰ eſt populus cū filiabus moab/ quę voca

3runt eos ad ſacrificia ſua ⁊cͣ. Et iratus dominꝰ dixit ad moyſen: Tolle cunctos principes populi: et ſuſpende eos contraſolem in patibulis. Et vt p̨̄tactum eſt/ bene dicit: Deſcendetin verticem: quia tunc mali pręlati qui modo ſūt ſupra aliosin honoribus: tunc erunt infimi in cruciatibus. Vnde diciturOſee. x. c. Cōgregabuntur ſuper eos populi / Ecce ꝙ infimierunt: quando corripientur/ id eſt punientur: ꝓpter duas iniquitates ſuas. Duasenim iniquitates habet malus p̨̄latus/ ꝓpter quas punietur:ꝓpriam/ ſcilicet quam geſſit: et ſubditorum quam non correxit. Et hic modus damnationis eorum habetur ab ipſo domino dicente/ Eſa. xxij. e. Vade et dic ad ſobnam p̨̄poſitumtempli ⁊cͣ. Ecce dominus aſportari te faciet/ ſicut aſportat̉gallus gallinatiꝰ: ſcilicet pedes ſurſum/ ⁊ caput deorſum: ẜmillud Eſa. xiiij. d. Verūtamē ad infernum detraheris in profundū laci. Hieronymꝰ. Vnde incępit peccatum inde ſuppliciū: qͥ fuerūt pͥmi in populis/ pͥmi puniēt̉ in pęnis. h ¶ Cōfitebor dn̄o. Quīta pars: vbi ꝓ his oībꝰ ꝓmittit ſe laudare deū. Et oſtendit materiā laudis: ibi: Scd̓m iuſticiā. Etmodū: ibi: Pſallā. Et fineꝫ: ibi: Nomī dn̄i. Et cauſā: ibi:Altiſſimi. Dicit gͦ. Cōfitebor dn̄o: cōfeſſiōe laudis nōpeccati. Non enim ſunt hęc verba pęnitentis: ſed ꝑfecti. iScd̓m iuſticiā eiꝰ .i. ꝓpter iuſticiā qͣ iuſtos ꝓtegit et malos punit. Et nō ſolū/ cōfitebor ore: ſed k ¶ Et pſallā oꝑe:qꝛ vox ſine oꝑe nō placet. Nec ad gloriā mea: ſed l ¶ Nomīdn̄i .i. ad honorē noīs dn̄i. j. Corꝭ. x. g. Oīa in gloria dei facite. Et iuſtū: qꝛ m ¶ Altiſſimi. Lucꝭ. ij. b. Gloria in altiſſitis deo.¶ Expoſitio Psͣ. VIII.RMOmine dominꝰ noſter. Titulus. In finē psͣ.di dauid pro torcularibus. Senſus huiꝰ tituli talis eſt. Psͣ. iſte dirigens nos in finem .ſ. chriſtum: eſtdauid ꝓphetę/ ſcriptus pro torcularibus: id eſt cōſtitutionibus eccleſię/ ſignificatis per torcularia: quia ſicut in torculari ſunt duo ſcꝫ vinū ⁊ acinum: et ad vltimū vinum reponit̉in cellario: ⁊ acinum extra proijcit̉: Sic et in eccleſia ſunt boni ⁊ mali: quos in fine ſeparabit dominꝰ: ⁊ reponet bonos incellaria ſua: ſicut dicit̉ Cantꝭ. j. a. Introduxit me rex in cellaria ſua: Mali vero foras mittent̉. Apocꝭ. vlti. c. Foris canes⁊ venefici ⁊ impudici ⁊ homicidę ⁊ idolis ſeruiētes ⁊cͣ. Et recto ordine in hoc pſalmo agit de cōſtitutione eccleſię/ poſtqͣꝫin p̨̄cedenti pſalmo ęgit de chriſti paſſione/ in qua fundata eſteccleſia: ẜm ꝙ dicit Auguſtinus: Dormit adam vt fiat eua:morit̉ chriſtus/ vt fiat eccleſia. Hęc eſt ergo pͥncipalis materia huiꝰ pſalmi .ſ. cōſtitutio eccleſię: et tn̄ cū hac agit de exaltatione chriſti ẜm duas naturas. Intentio/ eſt cōfutare errorem iudęorum/ dicentiū deum tm̄ in iudęa notum eſſe: ſicuttangit̉ in Glo. Et loquit̉ ꝓpheta qui in vltimo verſu pręcedentis pſalmi ꝓmiſerat ſe laudaturū deum: ibi ſcꝫ: Confitebor ⁊cͣ. Hic autē ſoluit ꝓmiſſum laudans eum ⁊ dicēs: Domine dn̄s noſter ⁊cͣ. Duę ſunt partitiones. In prima cōmendat eum ab operibus excelſis ⁊ maieſtate. In ſecūda abexaltatione humanę naturę: ibi: Quid ē homo. In primaparte primo cōmendat eum a potentia: ibi: Domīe. Secūdo a largitate: ibi: Dominꝰ noſter. Tertio ab excellētia cognitionis eiꝰ: ibi: Ꝙ admirabile. Quarto a dilatatiōe cognitionis: ibi: In vniuerſa terra. Quinto oſtēdit cauſā excellentię ⁊ dilatationis cognitiōis eiꝰ: ſcꝫ aſcenſionē domini:ibi: Quoniā eleuata ē. Sexto oſtēdit ꝑ quos facta eſt dilatatio: qm̄ ꝑ ſimplices et idiotas: ibi: Ex ore infantiū ⁊cͣ.Septimo ⁊ octauo loco oſtendit duo quę ſecuta ſunt: ſcꝫ cōfuſio iudęorū: ibi: Ut deſtruas ⁊cͣ. Et cōuerſio gentiū ⁊ qͦrūdam iudęorum in quibus conſtituta eſt eccleſia: ibi: Quoniā videbo ⁊cͣ. Dicit ergo: Domine ⁊cͣ. O dn̄e omniū ꝑpotentiā et creationē: ſupple qui es: o ¶ Dominꝰ noſterr cultum

Al̓. ⁊labor

Psͣ .13.

Peccatū dicit̉lacꝰ ꝓpt̓ multaPsͣ. 42.Psͣ .129.

partitio pſa