Reges eos in virga ferrea: ⁊c tanqͣꝫ vas figulit confringeseos. Et nu̓nc reges intēlligite: erudimini qui iudicatishͨ terram. Seruite domino
nubes ab extremo t̓rę. Et merito dabo: quia a ¶ Regeseos in virga ferrea: id eſt in iuſticia inflexibili. b Et taqꝫ vas figuli confringes eos: id eſt quicquid luteum etteſteū eſt in eis/ purgabis. Et hoc modo legit̉ de eiſdē ꝑſonis.Uel ita diſtingue: a ¶ Reges eos .ſ. bonos: b ¶ In virgaferrea: id eſt in inflexibili iuſticia. Hiere.xxiij. c. Faciet iudiciū et iuſticiam in terra.c ¶ Et tanꝙͣ vas figuli confringeseos: ſcilicet malos in futuro. Et notaturin hoc facilitas ex parte confringentis: etirrecuperatio ex parte ꝯfracti. Eſa. xxx. c.Subito dū nō ſperat̉ veniet cōtritio eiꝰ: ⁊cōminuet̉ ſicut cōteritur lagena figuli cōtritione perualida: et non inueniet̉ de fragmentis eius teſta in qua portetur igniculus de incendio: authauriat̉ parum aquę de fouea ⁊cͣ.X bor ęgypti ⁊ negociatio ęthiopię ⁊ ſabaim viri ſublimesad te tranſibunt ⁊ tui erunt. Per laborem ęgypti/ ſignificaturlabor qui eſt in ꝓcurando peccatū luxurię qui per ęgyptumſignificatur: quia obtenebrat rationem. Psͣ. Superceciditignis/ luxurię/ et nō viderūt ſolem/ iuſticię. Per negociationēęthiopię/ cōcupiſcentia oculorum: quę ſemꝑ vult negociari etacquirere. Sabaim interpretat̉ clamantes. Per viros ſublimes ſabaim/ ſignificant̉ ſuꝑbi: quibꝰ dicit Gregoriꝰ: ineſt clamor in locutione. Hęc gͦ tria genera ad p̨̄latū tranſeūt: qn̄ hęcvitia relinquētes/ eius volūtati ſe ſubijciūt: ⁊ ſui ſūt quādo nōaſpiciūt retro: Lucꝭ. ix. g. ſed ī bono poſſident̉ ab eo ⁊ deo quidedit cuſtodiunt̉. a ¶ Reges eos in virga ferrea. Pervirgam ſignificat̉ correctio. Prouerb̓. xiij. d. Qui parcit virgę odit filiū ſuū: qui autem diligit illū inſtanter erudit. In ferro ſuſtētatio quę debet comitari correctionem. Gregoriꝰ. Iuſticia vel miſericordia multū deſtituitur/ ſi vna ſine altera teneat̉. Psͣ. Uirga tua ⁊ baculus tuꝰ ipſa me cōſolata ſunt. Gregorius. Uirga percutimur/ baculo ſuſtentamur. Si ergo eſtdiſtrictio virgę quę feriat: ſit et cōſolatio baculi quę ſuſtentet.Sit itaqꝫ amor ſed non emolliens: ſit rigor ſed non exaſperās. Et hoc eſt bene regere: ſicut ſubdit beatus Gregorius/ dicēs: Sit celus/ ſed non immoderate ſęuiens: ſit pietas ſed nonplus qͣꝫ expedit parcēs: vt dū ſe in arce regiminis iuſticia clęmentiaqꝫ permiſcet: is qui pręeſt corda ſubditorū terrēdo demulceat: et tamē ad terroris reuerentiam demulcendo cōſtringat. Et ſic: Reges eos in virga ferrea: et tanqͣꝫ vasfiguli cōfringes eos: id eſt quicquid terrenitatis in ipſisperpēdes. d ¶ Et nunc reges intelligite ⁊cͣ. Tertia ꝑshuius pſalmi: in qua ponitur moralis inſtructio. Et oſtēdunt̉hic quattuor principaliter quę regibus ſpiritualibꝰ ſunt neceſſaria. Primū eſt intelligētia ad deum: ibi: Intelligite. Secundū eruditio in his quę ſunt ad proximū: ibi: Erudimini.Tertiū deuotū ſeruitium: ibi: Seruite domino. Quartūperpeſſio aduerſitatum. Dicit ergo/ Et nūc reges intelliī gitę. Hoc poteſt exponi ad litteram de regibꝰ terrenis: vt dicat eis chriſtus vel ꝓpheta: Et nunc o vos reges intelligite illum .ſ. chriſtum eſſe regem conſtitutū a deo: et ꝙ dataeſt vobis poteſtas ab ipſo. Sap̄. vj. a. Audite ergo reges ⁊ intelligite: diſcite iudices finiū terrę: prębete aures vos qui cōtinetis multitudines: ⁊ placetis vobis in turbis nationū: quoniā a deo data eſt vobis poteſtas/ et virtus ab altiſſimo. Necturbemini/ ſicut herodes: ſed g ¶ Erudimini/ a ꝓphetꝭ: vtſub eo ſitis. Vel Erudimini/ ab eo vt non temere domine/mini: ſed magis ei omniū domino ⁊ ſummo regi ſeruiatis. Ethoc eſt quod ſequit̉: h ¶ Seruite domino in timore: timentes ſcꝫ illud Sap̄. vj. a. Horrende ⁊ cito apparebit vobis:quoniā iudicium duriſſimū in his qui pręſunt fiet: Exiguo em̄concedit̉ miſericordia: potentes auteꝫ potenter tormenta patientur. Sed ne deſperent/ ſubdit: Et exultate ei cum tremore/ ſperātes cum eo regnare in futuro. Iob. xxxvj. a. Deꝰpotentes non abijcit/ cū ⁊ ipſe ſit potens. ¶ Uel poteſt exponimoraliter de quolibet iuſto ſe regente in via dei: qui ita vocatur rex ſpecialiter. Continua ſic: Exquo omne luteū et terre-
nū in vobis cōtritum eſt: Ergo d ¶ Et nunc .i. dum tempus habetis: o vos e¶ Reges/ qui vos regitis: f ¶ Intelligite/ opera dei in vobis. g ¶ Erudimini qui iudicatis terram: id eſt terrenitatem in vobis. Erudiminidico quid ad alios operari debetis. Intelligite/ vt bonitheorici meditādo et cōferendo. Erudinini/ vt practici exercitādo. Psͣ. Domilus de cęlo proſpexit ſuꝑ filios hominūvt videret ſi eſt intelligens/ ecce primum:aut requirēs deum bene operādo ecce ſecūdū. Intelligere pertinet ad cōtemplatiuos: erudiri ad actiuos. Tria debemusintelligere: videlicet pręterita/ pręſentia/ ⁊futura. In duobus debemus erudiri: ſcꝫin operibus miſericordię: ⁊ in operibus iuſticię. Debemusintelligere pręterita qͣꝫtum ad creationem ⁊ recreationem noſtram. De primo Psͣ. Scitote qm̄ dn̄s ipſe eſt deus ipſe fecit nos/ ⁊ nō ipſi nos. De ſecūdo Thren̄. j. d. Attendite ⁊ videte ſi eſt dolor ſicut dolor meus. Et Heb̓. xij. a. Recogitateeum qui talē ſuſtinuit a peccatoribꝰ aduerſus ſemetipſum cōtradictionē. Item debemus ītelligere p̨̄ſentia: quę dominuscirca nos operat̉. Primo vocando ad pęnitentiā: Secundopeccata diſſimulādo: Tertio nos ī gratia ꝯſeruando. De primo Roma. ij. a. An ignoras quia benignitas dei ad pęnitentiā te adducit? De ſecundo/ Sap̄. xj. Diſſimulans pctā hoīmꝓpt̓ pęnitētiā. De tertio/ Thren̄. iij. c. Miſericordię dn̄i ē ꝙno ſumus ꝯſumpti. Item debemus intelligere futura: quō iniudicio mali punient̉ ⁊ iuſti remunerabūt̉. Hoc faciebat Hieronymꝰ qui dicebat: Siue comedā/ ſiue bibā/ ſiue aliud quidfaciam: ſemꝑ videt̉ auribus meis illa vox inſonare: Surgitemortui/ venite ad iudiciū. Abacuk. ij. a. Cōtemplabor vt videā quid dicat̉ mihi: ⁊ quid reſpōdeā ad arguentē me. Sic gͦdebemꝰ ītelligere p̨̄ſentia/ p̨̄terita ⁊ futura oꝑa dei ī nob̓. Inpͥmo apparuit eiꝰ magna miſericordia. In ſecūdo apparet eiꝰlonga patiētia. In tertio apparebit eiꝰ vera iuſticia. Qui hęcnolūt intelligere peribūt. Iob. iiij. d. Et qꝛ nullꝰ intelligit/ inęt̓nū peribūt. De his tribꝰ ſil̓. Deut̓. xxxij. d. Vtinā ſaperentp̨̄terita ⁊ intelligerēt p̨̄ſentia/ ac nouiſſima prouiderēt. Erudiri autē debemus .i. extra ruditatem poni exercitando nos inoperibꝰ iuſticię/ delinquētes corrigendo: ⁊ ī operibus miſericordię indigētibꝰ ſubueniēdo. j. Theſſal̓. v. c. Corripite inqͥetos ecce iuſticia: cōſolamini puſillanimes ſuſcipite infirmos/ecce miſericordia. Et ſignāter dicit̉: Reges intelligite ⁊ęrudimini: qꝛ hō cito errat in regimine ſui niſi hęc duo habeat. Psͣ. Homo cū in honore eſſet non intellexit: ſcꝫ adā: etideo regimine amiſſo cōparatus eſt iumētis: et ſimilis factuseſt illis. Similit̓ qui nō facit iuſticiā cito perdit regnū. Eſa.xxvj. d. Quia non fecimus iuſticiā in terra noſtra: ideo nonperierūt habitatores eius. Et heli/ quia non corripuit filios/abiectus eſt a domino: ⁊ cadens de ſella mortuꝰ eſt: et trāſlatum eſt ſacerdotiū de domo eius. j. Regꝭ. iij. c. Propter hocdicit̉/ Sap̄. j. a. Diligite iuſticiā qui iudicatꝭ terrā. Similiterqui nō exercitat ſe in operibus miſericordię. Ecc̄i. x. b. Sedesducū ſuꝑborū deſtruxit deus: ⁊ ſedere fecit mites ꝓ eis. Psͣ.Fiāt dies eiꝰ pauci ⁊cͣ. Et ſubiūgit cauſā. Pro eo ꝙ nō eſt recordatꝰ facere miſericordiā. De iuſticia ⁊ miſericordia ſimul:Prouer. xx. d. Miſcd̓ia ⁊ ꝟitas cuſtodiūt regē ⁊ roborat̉ clęmētia thronꝰ eiꝰ. Bene gͦ dicit: Et nūc reges intelligiteerudimini qui iudicatis terrā. Sequit̉: h¶ Seruitedomino ⁊cͣ. Seruire debemꝰ dn̄o tribꝰ de cauſis: videlicetquia iuſtū eſt: quia honeſtū eſt: quia vtile eſt. Iuſtū eſt vt ſeruiamus ei: quia nos fecit: quia nobis ſeruiuit: quia nos emit:nos fecit. Psͣ. Seruite dn̄o in lęticia: introite in ꝯſpectu eiusin exultatiōe. Quare? Quia/ ſcitote qm̄ dn̄s ipſe eſt deus ipſefecit nos ⁊cͣ. Et tanto deuotius debemꝰ ei ſeruire: quāto nosdigniores creauit .ſ. ad imaginē et ſimilitudinē ſuā: Gen̄. j. d.Nobis ſeruiuit in tota vita ſua/ oꝑans ſalutē noſtrā in medioterrę. Eſa. xliij. d. Seruire me feciſtis ī pctīs vr̄is. Et quātoviliꝰ fuit iſtud ſeruitiū .ſ. curare īmūdicias nr̄as: tāto deuotiꝰdebemus ei
ꝰ
Psͣ. 13. et. 52.
Al̓. ccōteres23. q. 4. c. ſieccleſia
Pebemꝰ inteiligere tria
Moraliter
Pc. 43
Psͣ. 57.
Psͣ. .22.
Tertia parsQuattuor reqbꝰ ſpūalibꝰneceſſaria
Psͣ .41.
Ad litterāde regibꝰ
Psͣ .108.
Matth̓. 2. a.
Tribꝰ de caiſis ſeruire dbemus dn̄o
Psͣ. 73.
Moraliter dequolibet iuſto