Glo. ordi. Heſter Ca.INico. de lyra

teſtimonio ſimplicit̓: ſic̄ ī hebręo ahabet̉ hiſtoriaꝫ hebraicā latinęlīgue tradidiſſe. Nec affectamꝰ blaudes hoīm: nec vituꝑationesexpaueſcimꝰ: deo enī placere curātes: minas hoīm penitꝰ non timemꝰ: qm̄ deꝰ diſſipat oſſa eorūqͥ hoībꝰ placere deſiderant: ⁊ ẜmcapl̓m qͥ eiuſmodi ſūt: ſerui xp̄i eēnon poſſunt: Rurſuꝫ in libro he dſter alphabetum ex minio vſqꝫ gͦad theta litteraꝫ fecimꝰ diuerſis fin locis: volentes ſcꝫ ſeptuagin hta īterpretū ordinē ꝑ hoc inſinuare ſtudioſo lectori. Nos enimiuxta morem hebraicum ordinēproſequi etiā in ſeptuaginta ędi mtione maluimus.Finit prologus.Incipit liber Heſter: Ca. IN diebus Aſſueri nyqͥ regnauit ab īdiavſqꝫ ęthiopiaꝫ ſuꝑa que parue erācētūuigītiſeptē ꝓ-

Incipit liber Heſter: Capitulum:N diebus aſſueri. Rab. Liber heſter quē hebreiinter agio grapha numerāt: chriſti ⁊ eccl̓ie continet ſacramēta. Heſter enī in typo eccl̓ie populū liherat de periculo: ⁊ intercto aman qui interpretat̉ iniquitas: partes conuiuij ⁊ diemcelebrē cōuertit in poſteros. Hiſtoriā heſter tꝑe aſſueri fuiſſe nō dubitamus: ſꝫ quis fuerit aſſuerꝰ ignoramꝰloſephus tn̄ memorat euꝫ fuiſſe cyrūFerſis filiū qui poſt dariū patrem ꝑſide rexit imperiū. Hunc cyrū dixit artaxerxem apud grecos vocari: qͥ longimanꝰ cognominatꝰ regnauit. xl. annis: ſed nō videt̉ heſter eo tꝑe fuiſſeForte enī Eſdras non p̄terijſſet eaꝫ:de his q̄ (captiuis in hierl̓m redeuntibus de habylone) geſta ſunt texit hiſtoriā. Euſebiꝰ vero in chronicꝭ ſuisarbitrat̉ hunc eſſe artaxerxem qͥ cognominat̉ mēnon darij et pharaſtidisfiliū: hic ab hebreis aſſuerus: a. lxx. īterpretibꝰ artaxerxis vocat̉: qͥ regnauit poſt darium patruū cognomentonochum annis. xl. ISuſa ciui.¶ Nico. de lyraa Simpliciter .i. ſine additiōe ⁊ ſubtractione. b Nec affectamꝰ laudeshominum ⁊cͣ. vnde. ij. Reg. xiiij. dicebat mulier thecuites ad regeꝫ dauid.Sicut angelus dn̄i ſic eſt dn̄s meꝰ rex:vt nec benedictione nec maledictionemoueatur. c Et ẜm apoſtolum adGal̓. j. Si enī hominibꝰ placerē chriſtiſeruus non eſſem. d Rurſum in libro heſter. in tranſlatione. lxx. nos fecimus. e Alphabetū ex minio .i. excolore rubeo. f Diuerſis in locis.vbi enī incipit primū capitulū in trāſlatione. lxx. poſuimus. a. et vbi ſcd̓mincipit: poſuimꝰ. b. ⁊ ſic de alijs. g Uſqꝫ ad thita lr̄aꝫ q̄ eſtoctaua lr̄a greci alphabeti: ſꝫ nona ī numeris: qꝛ poſt epſilonponitur epiſſimon: q̄ ē nota tm̄ numeri: ſic enī ſcribit̉ grecū alphabetū: Alpha: vita: gāma: delta: epſilon: epiſſimō: cita: itathita. Figure lr̄aꝝ ſunt he. Volens ergo Hieronymꝰ oſtendere qͣliter. lxx. hebraice veritatis ordinē cōfuderunt appoſuit litteras has ꝑ quas oſtēdit ordinem capl̓oꝝ ẜm. lxx. Nam ſicutIſidorus in. j. etymol̓. dicit: Oēs lr̄e apud grecos ꝟba cōponūt ⁊ numeros faciunt. nam alpha lr̄a apud eos vocat̉ in numerꝭ vnū. vbi autē ſcribūt vita ⁊ beta vocatur duo ⁊cͣ. Appoſuit aūt vita vl̓ beta grece figure: q̄ apud eos duo in numerisfacit: correſpondēs apud latinos lr̄e. b. ibi: In diebus aſſueri⁊cͣ. ca. j. A. Item gāma grece figure apud eos nota ternarij:cui apud latinos correſpondet. g. lr̄a: appoſuit. ibi: Sūma epiſtolaꝝ hec fuit. iij. ca. G. Itē epiſſimon grece figure cū ſit apudeos nota tm̄ numeri: vtpote ſenarij nō habēs correſpōdētiamlr̄e alicuiꝰ apud nos: appoſuit. ibi: Quid vis heſter regīa ⁊cͣ.v. ca. B. Iteꝫ ita grece figure in numeris notat octo: cui apudlatinos correſpondet. e. longa: appoſuit. ibi: Sūmaqꝫ epl̓e hecfuit. viij. ca. F. Item thita vel theta grece figure in numerꝭ nonē facit: cui apud latinos correſpōdent. th. appoſuit. ibi: Dixitqꝫ mardocheus ⁊cͣ. x. ca. C. Itē alpha grece figure nota vnitatis apud eos: cui apud latinos correſpondet. a. appoſuit. ibi.Anno ſcd̓o regnāte artaxerxe ⁊cͣ. xj. ca. B. Itē delta grece figure: nota qͣternarij apud eos: cui apd̓ nos correſpōdet. d. appoſuit. ibi: Epl̓e autē hͦ exemplar fuit ⁊cͣ. xij. ca. G. Itē epſilongrece figure: nota quinarij apud ſuos: cui apud latinos correſpōdet. e. breuis: appoſuit. ibi: Mardocheus deprecatus dn̄m⁊cͣ. ca. xiij. E. Item cita grece figure nota ſeptennarij apud ſuos: cui apud nos correſpōdet .z. appoſuit. ibi: Exemplar epiſtole ⁊cͣ. xv. ca. G. ꝓpter qd̓ dicit Hieronymꝰ: Fecimus alphabetum ⁊cͣ. h Uolentes .ſ. per hoc inſinuare: id eſt intimare:quaſi in ſinum mittere. i Studioſo lectori ordinem. lxx. interpretum: id eſt qualiter ordinauerunt librum iſtum.k Nos enim iuxta morem: id eſt conſuetudinē noſtram quo

ſemper conſuenimus ſequi hebraicam veritatem.lMaluimus: id eſt magis voluimus. m Proſequi ordinem hebraicum etiam in. lxx. editione: qͣꝫ proſequi ordinationem eorum p̄poſteram ⁊ confuſam.Explicit qualiſcunqꝫ expoſitio huius prologi.Poſtilla fratrꝭ Nicolai de lyra ſuꝑlibrū Heſter incipit: Capl̓m: IN diebꝰ aſſueri. Poſtqͣꝫdeſcriptꝰ ē ꝓgreſſus populi d̓ captiuitate babylonica reducti ſub eſdraAt neemia. hic ꝯn̄ter deſcribitur incidēs caſus. videlꝫ iudaicippl̓i in ꝑiculo poſiti liberatio ꝑ regināheſter. Et circa hͦ primo ponit̉ ip̄iꝰ heſter promotio. ſcd̓o ppl̓i ſui liberatio.iij. ca. Circa pͥmū ſciendū ꝙ ſicut ī naturalibꝰ corruptio vniꝰ ē generatio alteriꝰ: ita ſuo modo ad eiectiōeꝫ vaſthiregīe ſecuta ē ſublimatio heſter. ⁊ ideopͥmo ponit̉ ip̄ius vaſthi deiectio. ſcd̓oheſter ꝓmotio. ca. ij. Occaſio ꝟo deiectiōis vaſthi fuit regale ꝯuiuiū: ad qd̓ip̄a renuit ītrare. ido pͥmo deſcribiturhuiꝰ cōuiuij magnificētia. ſcd̓o vaſthiregīe īobediētia. ibi: Itaqꝫ die ſeptīo.Circa pͥmuꝫ. pͥmo ponit̉ triplex p̄uiū.ſcd̓o ip̄m ꝯuiuiū. ibi: Cunqꝫ īplerent̉.Primū preuiū ē qͥs fuit auctor huiuscōuiuij: qd̓ notat̉ cum dicit̉: In diebꝰaſſueri. De hͦ aūt aſſuero varie loquūtur expoſitores. dicūt enī expoſitoresnr̄i ꝙ iſte aſſuerus fuit octauus rex ꝑſarū poſt cyrū. omiſſis tn̄ duobus magis qui poſt cambyſem dicunt̉ regnaſſe ſeptē menſibꝰ tm̄: ſed iſtud nō videt̉verū: qꝛ cyrꝰ poſt monarchiā adeptaꝫregnauit. xij. ānis ẜm minorē cōputationē. Cambyſes filiꝰ eiꝰ octo. dariushyſtaſpis .xxxvj. xerxes filiꝰ darij. xx.artaxerxes. xl. xerxes ſecūdus duobꝰmēſibus. ſogdianus menſibꝰ ſeptem.darius nochus. xix. cui ſucceſſit iſte aſſuerꝰ: vt dicūt. ſi autemiſti anni p̄dicti ſimul cōiungant̉ faciūt annos. cxxxv. qͥbus Iiadiungant̉. lxx. anni captiuitatꝭ babylonice habent̉. cc. ⁊. v.anni. igit̉ cū mardocheus captiuatꝰ fuerit cuꝫ iechonia regeiuda: vt habet̉. jͣ. ca. xj. oportet cōſequēter dicere ẜm iſtā viāꝙ mardocheꝰ primo anno regni aſſueri fuerit. ccv. annoꝝ adminꝰ: ⁊ cū hͦ oportet addere annos qͦs habebat qn̄ fuit in captiuitatē ductꝰ: qͥ fuerunt ad minꝰ decē vel circiter: ⁊ .xj. anniqͥbus regnauit ſedechias: ⁊ annos qͥbus regnauit aſſuerꝰ aūexaltationē mardochei qͥ fuerunt. xij. non ē autē veriſimile ꝙtātū vixerit: qꝛ iam an̄ ꝑ multos ānos dixerat dauid. Si aūtin potentatibꝰ octoginta anni ⁊ ampliꝰ eoꝝ labor ⁊ dolor: etdato ꝙ tantū vixiſſet: nō tamen eſſet tunc tante fortitudinisꝙ poſſet facere illa q̄ infra ſcribūt̉ de ip̄o: videlꝫ ꝙ ita magnifice̓ equitaret ꝑ ciuitatē: ⁊ domū heſter regeret: ac etiaꝫ negocia regni: cū eēt fecūdus a rege: vt habet̉. jͣ. x. ca. ẜm Ioſephūꝟo libro. xj. antiqͥtatis iudaice iſte aſſuerus fuit qͣrtꝰ rex ꝑſarū a cyro. dimiſſis tn̄ duobꝰ magis vt p̄dictū ē: ⁊ vocat eumartaxerxem: ⁊ ẜm hͦ mardocheꝰ ī pͥncipio regni aſſueri fuit. c.⁊ .lvj. annoꝝ: vt ptꝫ ꝑ p̄dicta: qꝛ ſupponit̉ ꝙ ad minꝰ habuitdecē ānos anteqͣꝫ captiuaret̉: ⁊. lxx. tꝑe captiuitatꝭ: ⁊ .xij. tꝑecyri: ⁊ .viij. de tꝑe cambyſis: ⁊ .xxxvj. d̓ tꝑe darij hyſtaſpis: ⁊xx. de tꝑe xerxis filij darij: qͥ ſimul iuncti faciunt annos. clvj.⁊ ſic adhuc non ē veriſimile ꝙ tantū vixerit: ⁊ dato ꝙ vixerit:non eſt veriſimile ꝙ fuerit tunc tāte fortitudinis ꝙ facere potuerit ea que predicta ſunt de eo: maxime cum non fuerint facta in pͥncipio regni aſſueri: ſed per magnam tēpus poſtea: qꝛtertio anno regni ſui abiecit vaſthi: vt habet̉ .jͣ. eodē ca. ⁊. vijāno regni ſui accepit heſter: vt patebit. jͣ. ij. ca. ⁊ adhuc poſtea fuerūt ea que dicta ſunt de mardocheo. et ideo ſaluo meliori iudicio videtur ꝙ Ra. Sa. veriſimilius dicat ſcꝫ ꝙ iſte aſſuerꝰ īmediate ſucceſſit cyro in regnū: qͣꝫuis nō eſſet d̓ ſemīe regio: vt dictū ē. sͣ. Eſdre. iiij. ⁊ ẜm hͦ mardocheus in principioregni huius aſſueri fuit nonagintaduoꝝ annoꝝ: vt patet perpredicta: ſed iſte Rab. Sa. Dan̄. xj. inter Cyrum ⁊ Aſſuerumponit cam.

Gal̓. . ī

A

jͣ8. 6.jͣ. 16. a

T 5