Druckschrift 
Secunda pars huius operis in se continens glos[s]am ordinaria[m] cu[m] expositione lyre litterali [et] morali: necnon additionibus ac replicis .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Glo. ordi. ¶I Eſdre Ca. INico. de lyra

ędificarem ei domū in hieruſaleꝫa q̨̄ eſt in iudęa. Quis eſt in vobis aja § qͣſi nō eſt corporeus nec loco cōprehenſus.de vniuerſo populo eius? Sit dōa F ſine me nihil poteſtis facere Faliter nēo pōde cōfuſione pctōꝝ ad oꝑa virtutū. id eſt de ſerutio babylonis ad libertatē patrie tranſire.bminus deus illius cum eo. Aſcē­ ba §id eſt in cōfeſſiōe. vt qui ꝑ obliuionē dei captiiant̉ a chaldeis .i. d̓nibus .ſ. ꝑ corſſionē diuine pietatis ad viſionē pacis ⁊ lucis redeant.dat in hieruſalē q̨̄ eſt in iudęa: etędificet domū dn̄i dei iſrl̓: ip̄e eſt ⁊a ſdiuites .ſ. qui p̄dicare nō poſſunt .ſ.deus qͥ eſt in hierl̓m. Et oͥmēs re­ d§ vel chaldea .ſ. vl̓ alibi metu chaldeorum diſperſi.liqui in cunctis locꝭ vbicūqꝫ haa § ad p̄dicandū. b 5de qͣcūqꝫ .ſ. ꝓfeſſione.dbitant adiuuēt eum viri de loco eſuo. Argento ⁊ auro ⁊ ſubſtantia⁊ pecoribꝰ excepto quod volun­ ttarie offerunt templo dei quod ēa § qꝛ debili et inerti anīo iacēt: vel ſue vel fraterne dilectiōis ⁊ ſalutis curā nō habent.e in hieruſalem. Et ſurrexerūt pͥnci spes patrum de iuda ⁊ beniaminet ſacerdotes ⁊ leuitę ⁊ omīs cua ſꝑ ſcripturas admonēdo ⁊ gr̄am infundēdo.gius ſuſcitauit deꝰ ſpm̄ vt aſcēde-ret ad edificandū templū dn̄i qd̓a ſ diuites gaudia ꝑpetue remūeratiōis expectāes.erat in hierl̓m. Uniuerſiqꝫ qͥ erāt ha I predicatorh in circūitu adiuuer̄t manº eoꝝ ina § naturali īgenio p̄claris fixis eloq̄ntia nicidisvaſis argēteis et aureis: in ſub̓ai ⁊ iumētis: ī ſuppellectili: exceptis

.g icediū reedificata: ⁊ ciuitas reſtaurata: ⁊ ppl̓s pꝰ captiuitatē ī patriā remiſcag q vaſa ſctā relata denūciāt. Sed qꝛ Eſdras de his oībus explicat: libet deaolumīe eius aliqua ſpūali ſenſu exponere: qͦ clarius ffiat qͣliter his qͥ ꝑ neglicentiā vl̓ errorē perierāt ſit ad penitentiā redeundū: quāta dei gr̄a: qͣnto ip̄oꝝquatu admiſſoꝝ poſcenda vel impetrāda venia: quō penitētes cū eis qͥ nuperad fidem venerant: eandē chriſti domū edificent: ⁊ pariin futuro dedicationis illius ſolennia expectent.Quis eſt in vobis. Beda. Magna in his verbisfides regꝭ: magna claret pietas. Fides quidē: quia populū iſrael p̄ ceteris dei eſſe intellexit. Pietas: qꝛ nulloexcepto omēs qui vellent liberos in patriā redire ꝑminit. Fides: ꝙ eundē deum ⁊ habitare in celis ⁊ eſſe in hieruſalē: ⁊ cū ſingulis reuertentibꝰ aſcendere poſſe cōfeſſus eſt. Patet enī ꝙ nō corporeū ⁊ loco cōprehenſibilē:ſed ſpiritū ⁊ vbiqꝫ p̄ſentē credidit: quē ita hieroſolymis⁊ in templo habere locū ꝯfeſſus eſt: vt ſimul euꝫ celi regno p̄ſidere nō dubitaret: ita in celis regnare credidit:vt cū ſuis fidelibꝰ eſſet in terra: eorūqꝫ anīos ⁊ manꝰ adſalutaria dirigeret oꝑa. b Aſcēdat ī hie. Beda. Quipeccant vel ſecularia curāt in imo ſunt: qͥ deo placere deſiderant: ad celeſtia ſuſpirāt: omēs pompas mundi ⁊ illecebras eternorū amore tranſcēdant: ⁊ edificēt domuꝫdeo in iudea: in cōfeſſione .ſ. ſue iniqͥtatis: ⁊ diuine miſerationis p̄parent corda ſua: q̄ deus habitare ⁊ illuſtrare dignet̉: ⁊ ꝓximos ad ideꝫ inuitare verbis ⁊ exēplisnitantur. c Et omēs. Notanda diſtinctio verborū:qꝛ omnibꝰ a captiuitate ſolutis dedit rex facultateꝫ: vtqͥcunqꝫ ad tēplum edificandū (domino duce) aſcenderet: non tn̄ omēs aſcēdere iuſſit: ſed quos donata liberꝰtate alibi habitare delectaret: aſcendentibus auxiliariquēqꝫ d̓ loco ſuo precepit: data .ſ. eis ī neceſſitatē tā longi itineris pecunia vel pecoribus. alia quoqꝫ illis donadare ⁊ cōmendare deſiderauit que in templo domini ꝓmemoria mittentiū offerrent. Omnes ergo de captiuitate liberati ſunt: omēs pietatis actibꝰ dediti: ſed perfectiores ad edificandū tēplum domino aſcenderunt. ceteri adiuuerunt. Omēs enim electi de poteſtate tenebrarum eruti: ad libertatem pertinēt filiorum dei ⁊ glorie:omēs ſocietati ſancte ciuitatis .i. eccleſie annumerari letantur: ſed tm̄ ꝑfectorum eſt in edificatione eiuſdem eccleſie etiam alijs predicando laborare: qui ab apoſtoloduplici honore donantur: ſicut angelus Danieli dicit:Qui docti fuerint fulgebunt quaſi ſplendor firmamenti: ⁊ qui ad iuſticiam erudiunt multos: quaſi ſtelle in ꝑpetuas eternitates: quia eruditores multorum cum magis auditores ad celeſtia diligenda inſtituūt: minꝰ proterrenis curam gerunt: īmo acquiſita pro ſpe eternorurelinquunt. Unde neceſſe eſt vt ad predicandum ſubſiſtant diuites qui p̄dicare nequeunt inopie eorum ſubuenire: vt ſic predicationis poſſint eſſe participes. Un̄ Iohannes: Nos ergo debemꝰ huiuſmodi ſuſcipere: vt cooperatores ſimus veritatꝭ ⁊cͣ. d Adiuuet eū. Quitꝑalibꝰ abundāt: nō ſolū pauꝑibꝰ xp̄i neceſſaria debētminiſtrare: ſed ⁊ bona q̄ pn̄t ꝓ ſe libent̓ oꝑari: vt vtroqꝫ cōmodo ī tēplo dei qd̓eſt eccl̓ia partē mereant̉ hr̄e. e Et ſurrexerūt. Cyrus oīa p̄cepit īmo ꝑmiſitī hierl̓m aſcēdere ⁊ edificare domū dn̄i: ſꝫ tm̄ de iuda ⁊ bēiamī ⁊ tribū leui aſcēdere voluerūt. Nā decē tribꝰ ſub hieroboam rege a tēplo dei ⁊ cultū pietatisſunt alienate: ⁊ iō a regibꝰ aſſyrioꝝ fuerūt captiuate: nec vnqͣꝫ oēs vt ꝑhibentin patriā veniſſe. Sed iudas ⁊ beniamin ⁊ tribꝰ leuitica ad quā tēpli miniſterium ꝑtinebatpctā decē tribuū imitarent̉: nunqͣꝫ habitationē vrbis ⁊ tēpli cerimos deſerebāt. Un̄ ⁊ vltime a chaldeis ſunt capte: ⁊ prime perſis remnantibꝰ /ꝑmiſſe: qꝛ .ſ. de tribu iuda ⁊ leuitica ortus eſt dn̄s nr̄. Tribꝰ qͦꝫbeniamis ſe religioſa fide ꝯiunxit. maxime: qꝛ hierl̓m in eiꝰ ſorte fuit. et iōcollate miſericordie particeps eſſe meruit. fPrincipes pa. Principū enimpatrū .i. mgr̄oꝝ eſt oꝑe ⁊ doctrina errantiū mētes in ſtudio boni oꝑis edificare. Scribe docti in regno celoꝝ: qͥ merita ſenſuſqꝫ auditoꝝ ſolerter examinātes diiudicare norūt: quē in qͦ gradu miniſterij eccl̓iaſtici promoueant. g Utaſcenderēt. Quotidianis ꝓfectibꝰ velut qͥbuſdā gradibꝰ aſcēdit ad ſummaꝫvirtutū q̄ ſunt in eterne pacꝭ viſione. Primi gradꝰ ſunt ꝓpriā vitam corrigere.Scd̓i de ꝓximoꝝ erratibꝰ laborare. Supremi poſt oꝑa bona ⁊ doctrinaꝫ gaudia ꝑpetue remuneratiōis expectare. h Adiuuerūt ma. eoꝝ. Manꝰ edificātiū ſocij qͥ edificare nequeūt datis pecunijs adiuuāt: cū ſeculares p̄dicatoribꝰtiberos ſuos vel familiā domino educandā cōmittunt: vt qd̓ ꝑ ſe nequeunt: ꝑeos quioſſunt dn̄o ſue deuotiōis munꝰ offerāt. i In iumētis. Be. Id eſttardioribꝰ: ſed ad leue iugū euāgelij portandā māſuetis. Dant etiā pecora: humules .ſ. ſpū ⁊ mites qͥ de ſub̓a ſua quaſi de lacte ⁊ lana gratꝭ pauꝑibꝰ tribuūt.Oant ⁊ ſubſtantiā ⁊ ſuppellectilē variā cū multipharijs opeꝝ floribꝰ inſignesvir os vel feminas parētes vel domeſticos: doctoribꝰ cōmendant: ꝑ quos dn̄oB ꝯſecrent̉.

a Quis eſt in vob̓. Hic ꝯn̄r ponit̉ ꝯceſſiolibertatis .ſ. a ſeruitute oībꝰ qui voluerūt inhierl̓m redire: et hoc eſt qd̓ d̓r: Quis eſt invobis de vniuerſo ppl̓o eius. populū enī iſrael reputabat populū dei celi: qꝛ in illo opulo fuerat verꝰ cultus ip̄iꝰ. b Aſcendat in hierl̓m. q. d. qͥlibet de ppl̓o illo dꝫ hͦfacere. tum ex deſiderio libertatꝭ quā oēsappetūt: etiam brutaaīalia ẜm modū ſuū.vnde beſtie ⁊ auiculerecluſe qͣntūcūqꝫ habeant ſplēdide ad comedenduꝫ: preponūttn̄ libertatē ſatietati:ſi qua viā pateat euadēdi. tū ex voluntatecultꝰ ip̄iꝰ deitatꝭ qͥ exercendus ē in herl̓m.vn̄ ſubdit̉: c Ipſeeſt deꝰ qͥ eſt ī hierl̓m.eſt aūt vbiqꝫ equalit̓ꝑ eſſentiā: pn̄tiā ⁊ potentiā: ſed ꝑ ſpecialeꝫcultū fuit in hierl̓m:qꝛ ad hoc elegit ciuitatē illā. vt habet̉. iij.Regū. ⁊ .j. Paral̓. ⁊ij. d Et oēs reliqui .ſ. de ppl̓o illo quinolūt recedere: qꝛ aliqui fuerūt ibi retentiamore vxorū ⁊ filioꝝibidē genitoꝝ ⁊ bonorū acqͥſitoꝝ. e Adiuuent de bonis ſuisad edificationē tēpliꝑ munera ad hͦ oblata: ⁊ etiā redeūtes vtpoſſint meliꝰ redire ⁊ꝓſpere agere. Scd̓mrhebreos variatur hictextus ⁊ expoſitio: ethec eſt lr̄a. Et oēm reliquū .ſ. de iudeiſ quinō pōt aſcēdere ī hieruſalē ꝓpter pauꝑtatē: qꝛ nō hꝫ expenſasꝓ via: vel debilitatē:quia nō pōt peditare:vellet tn̄ ire ſi poſſet. Adiuuēt eū viri de loco ſuo .i. vicini eius: etiā gentiles ꝓuidendo de expenſis ⁊ vehiculo: ita p̄cepit cyrus.f Excepto qd̓ volūtarie offerūt ⁊cͣ. qꝛ multi gentiles audiētes virtutē dei iſrl̓: obtulerūt multa munera ad edificandū tēplum inhierl̓m qd̓ fuerat deſtructuꝫ: exemplo regisanimati ad hͦ. g Et ſurrexerūt. Hic ꝯn̄rdeſcribit̉ impletio volūtatis ip̄iꝰ cyri a deoinſpirati. cū dicit̉: Et ſurrexerūt pͥn. pa. d̓ iuda ⁊ ben. ⁊ ſa. ⁊ leuite. Iſte enī tres tribꝰ .ſ.iuda beniamin ⁊ leui fuerūt vltimo captiuate ꝑ nabuchodonoſor regē babylonis. ⁊ primo reducte ſunt de captiuitate: nec tantumpeccauerūt quantū alie q̄ captiuate fueruntꝑ reges aſſyrioꝝ: nec ex his redierūt de captiuitate niſi aliq̄ reliquie q̄ euaſerāt manꝰregū aſſyrioꝝ: ⁊ ꝯiūxerāt ſe tribꝰ tribubꝰ p̄dictis tꝑe Ioſie: vt hr̄. ij. Paral̓. xxxiiij. etfuerūt ſil̓ captiuate ꝑ nabuchodonoſor: ⁊ ſil̓redierūt qͥ voluer̄t redire. h Uniuerſiqꝫqͥ erāt in circūitu adiuuerūt ⁊cͣ. hͦ dupl̓r exponit̉. Vno mō de iudeis remanētibꝰ in babylone. Alio mō de gētilibꝰ adiuuātibꝰ impotentes de p̄cepto cyri vt p̄dictū eſt.Rex qͦꝫ

6

B

1 9. i. c. proph̓a in glo.

C

K 3