Druckschrift 
Secunda pars huius operis in se continens glos[s]am ordinaria[m] cu[m] expositione lyre litterali [et] morali: necnon additionibus ac replicis .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Nico. de lyra Glo. ordi.Eſdre Ca. III

his q̨̄ ſponte obtulerant. Rex qͦꝫªI fideles.cyrus ꝓtulit va̓ſa tēpli dn̄i quęa § quilibet immūdus ſpiritꝰ qui fideles de eccleſia rapit et priuat gaudio eterne pacis.tulerat nabuchodonoſor de hies diaboli capitis .ſ. oīm maloꝝ āgeloꝝ ⁊ hoīm§ iungēdo cōſortio reproboꝝ qͥ ſunt tēplū ⁊ ciuruſalē et poſuerat ea in tēplo deia ſui. Protulit aūt ea cyrꝰ rex ꝑſaꝝꝑ manū mitridatis filij gazabar: ꝑb ⁊ annūerauit ea ſalabaſar princi ꝯa §iudas cōfeſſio interpretatur.pi iudę: ⁊ hic ē numerꝰ eoꝝ: Phi-a § corda ſctōꝝ ſimplicia et lucida.alę aureę trigīta: phialę argēteęa ſ qͥ ſacrificiū qd̓ ē xp̄s diſcrete diuider̄ norūt ⁊ ītelliger̄ F dͥ feruēte charitate ſolēt ſolatia d̓briarimille. cultri vigintinouem: cyphieaurei triginta: cyphi argentei ſe­ fcundi quadringenti decem: vaſa alia mille. Omīa vaſa aurea ⁊ gargentea qͥnqꝫ milia qͣdrīgenta.Uniuerſa tulit ſalabaſar: cū hisqͥ aſcendebant de trāſmigationebabylonis ī hierl̓m. V Ca. IIIſunt aūt ꝓuīcię filij qͥ haaſcēderūt d̓ captiuitate

ꝯſecrent̉: ⁊ ꝓficiāt in edificium domus dn̄i.Sunt enī pleriqꝫ naturali dono caſti: patientes: modeſti: liberales: iuſticie et ſapiētieamatores: orōnibꝰ ⁊ elemoſynis ſicut Cornelius inſtātes: ⁊ legē nō hn̄tes: que legꝭ ſuntfaciūt. Hi cū ſctīs predicatorihꝰ in xp̄o renaſcituri: vel in fideꝯfirmādi offerant̉: qͣſi ſuppellex varia adedificandā domū domini pͥncipibꝰ patruꝫtribuunt̉. aProtulit vaſa. Be. Diuerſa vaſoꝝ ſpecies fideliū ꝑſonas diuerſasvel orōnes ſignificatIn apocalypſi legit̉vigintiqͣttuor ſeniores hr̄e phyalas aureas plēas odoramētorū: que ſunt orōnesſctōꝝ. phyale enī ſuntvaſa patula ⁊ lucida:⁊ ſignificāt ſimpliciūcorda q̄ nihil ſubdole cogitationis hn̄t: fea que in corde tenētpura ꝓferūt lingua.Talibus gͦ aromata.i. acceptabiles deoorōnes ineſſe referūt̉.Cultri qͥbꝰ vtebāturad incidēdos vl̓ diuidendos rōne cōgruaartꝰ victimaꝝ: vt oībꝰrōne diſtinctis pars īaltari cōſumeret̉: ꝑsſacerdotibꝰ: pars leuitis: pars offerētibꝰdaret̉: illos ſignificātqͥ diſcretionē hn̄t: quiꝑfecte norūt diſcernere de ſacrificio ſalutari qd̓ eſt xp̄s: que oībꝰſint dicenda: q̄ ꝑfectioribꝰ: q̄ hūane cognitionis modū excedētia igni ſpūſſancti tribuēda. Cyphi aurei qͥ maiori ſapīe ſplendore rutilant. Argentei vero qͥ docendi venuſtaterutili q̄ nouerūt planiꝰ exponūt: quos diſtīguens apl̓s ait: Alijs ꝑ ſpiritū dat̉ ſermo ſapientie: alijs ſermo ſcientie ẜm eundē ſpiritū. Ꝙ aūt numerꝰ vaſoꝝ ⁊ ſpecial̓r ſingulorū ⁊ in ſūma generalit̓ oīm memorat̉: ſignificat qꝛ dn̄s ſūmā electoꝝ ſuoꝝ: nō ſolū eoꝝ qͥin fidei mūdicia ꝑſeuerāt: ſꝫ etiā eoꝝ qͥ reſipſcendo ad fidē redeūt: in libro eterne memorie ſcriptā ꝯtinet: in qͦꝝ figura aꝑte ſubdit̉:Uniuerſa tulit ſalabaſar ⁊cͣ. b Et annumerauit. Hoc fit cū xp̄s qͥ eſt heres vniuerſorū qͦs ad ſalutē p̄deſtinauit de ptāte ſathane eruit: ⁊ eccl̓ie ſacerdotibꝰ recōciliandosꝑ pnīam offert. c Et hic eſt numerꝰ eo.Quia nouit dn̄s numerū electoꝝ: nec peritaliqua de ouibꝰ eius cōfitentibꝰ nomini eiꝰmagno ⁊ terribili. Et hic ē numerꝰ. Quianullus d̓ p̄deſtinatꝭ ꝑire in ꝑpetuum pōt: ſiqn̄ enī in babylonē .i. ꝯfuſione pctōꝝ abducunt̉: diuīa ꝓuiſiōe ꝑ ſocietatē iuſtoꝝ ad pacē eccl̓ie reducunt̉. Uaſa aūt q̄ exercitꝰ chaldeoꝝ capta hierl̓m fregiſſe: fractaqꝫ in babyloniā trāſtuliſſe ꝑhibet: illos expͥmūt qͥ ita adiabolo capiunt: vt pͥuſqͣꝫ pęniteāt ꝑhennē rapiant̉ ad penā.Ca. II.Iſunt aūt filij ꝓuincie. Iudee .ſ. nōh̓ babylōie. Ad hāc eī ꝑtinebāt etiāde captiuoꝝ ſtirpe in babylonia nati. toto ent anīo iudeā ⁊ hierl̓m ſuſpirabāt:quoꝝ figuram gerit dux eoꝝ corobabel quiUnomine ip̄o

a Rex qͦꝫ cyrus. Hic ꝯn̄r deſcribit̉ collatio pletatis: qꝛ cyrus fecit reſtitui eoſa que fuerāt apportata de tēplo dn̄i. audierat enī ꝙ dn̄s fuerat offenſus ꝯͣ hoīthaſar regē babylonis: eo ꝙ ea applicauerat vſibꝰ hūanis bibēdo in eis ipe erſui milites ⁊ vxores: vt habet̉ Dan̄. v. ꝓpter qd̓ balthaſar nocte ſequēti interfectus eſt. h Per manū mitridatis filij gazabar. In hebreo hr̄: Per manūmitridatis theſaurarij. erat ei theſaurariꝰ regꝭ: vt dicitIoſephus: et idē d̓r. ij. Eſdre. ij. ca. c Et annumerauit ea .i. ſub certo numero ⁊ pondere tradidit. d Saſabaſar pͥncipi iude. Dicunt hebrei ꝙ iſte fuit Paniel: ſlr̄a ſequens videt̉ ꝯtradicere: qꝛ ſubdit̉: Uniuerſa tulitſalabaſar cū his qͥ aſcendebāt de trāſmigratiōe babylonis in hieruſalē. Daniel aūt nō legit̉ rediſſe de babylone in hierl̓m: ſed magis d̓r ſepultꝰ in babylonē. remāſitenī ibi ad ꝯſolationē iudeoꝝ remanētiū: qꝛ fuit in magͣptāte apud reges. vn̄ ⁊ tertio āno cyri facta eſt ſibi decima viſio: vt habet̉ Pan̄. x. ⁊ anno pͥmo cyri data fuit licentia iudeis redeūdi: vt hr̄. sͣ. j. ca. Et ideo alit̓ d̓r ꝙ fuit corobabel. vn̄ ⁊ .jͣ. habet̉ ꝙ fuit pͥnceps tribꝰ iude: etfuit binomiꝰ. Qui tn̄ vult tenere dictū hebreoꝝ pōt dicere ꝙ licet Daniel de babylone nō redierit in hierl̓m:tn̄ de ꝓfectione redeuntiū ⁊ d̓ portatiōe vaſoꝝ diſpoſuit: ⁊ ideo ſibi pͥmo tradita fuerūt. e Cultri vigintinouē. erant cultelli magni ad diuidēdū hoſtias. f Cyphi aurei. xxx. In hebreo habet̉: Bacini aurei. in bacinis argenteis recipiebat̉ ſanguis hoſtiaꝝ: ſꝫ in bacinisaureis portabat̉ intra ſctm̄ ſctōꝝ in die expiationis.g Omīa vaſa aurea ⁊ argētea qͥnqꝫ milia qͣdringenta. numerꝰ aūt partiū ſingulaꝝ ſimul iunctꝰ: nō aſcēdittm̄: quia illa que erant p̄cioſiora fuerūt numerata perpartes: ī nūero vero illo totali fuerūt incluſa ml̓ta aliaque non erant tanti valoris.Ca.In anno pͥmo cyri regꝭ perMOrAIILET. ſarū ⁊c̄. Cyrus iſte figurā geſſit nr̄i ſaluatoris: qꝛ ſicut iſte cyrus relaxauit captiuitatem iudeoꝝ: ſic ſaluator nr̄ captiuitateꝫ patrū in limbodetentoꝝ. Pſal. lxvij. Aſcendēs in altū captiuaꝫ duxitcaptiuitate dedit dona hoībꝰ ⁊cͣ. Et ꝓpter hanc figurāiſte cyrꝰ vocat̉ xp̄s. Eſa. xlv. Hec dicit dn̄s xp̄o meo cyro cuiꝰ apprehēdi dexterā ⁊cͣ. Et trāſduxit vocem inom̄i regno ſuo etiā ꝑ ſcripturā. qꝛ xp̄s apl̓os et ſeptuagintaduos diſcipulos miſit ad p̄dicādū: ⁊ euāgeliſtasmouit ad ſcribendū ꝓ informatiōe ⁊ ſalutē omniū gentilium. Omnia regna terre dedit mihi dominꝰ. Et h̓modo Matth̓. vltimo dicit chriſtus. Data eſt mihi omīs poteſtas in celo et interra. Cyrus autē poteſtatē habuit in terra tm̄: quia figura deficit a perfectione rei figurate: ſicut vmbra deficit a veritate. Et ip̄e precepit mihi vt edificarem ei domū in hieruſalē. Deus enī pater homini chriſto precepit vt edificaret eccleſiā ex lapidibꝰ viuis. id eſt chriſto credentibus ex om̄ibꝰ gentibus congregatam. F Quis eſt in vobis de vniuerſo ppl̓o eius. Sequit̉: Edificetdomū dei. Per iſtos intelligunt̉ apl̓i ⁊ alij credentes pͥmi qͥ moribꝰ et doctrina edificauerunt eccleſiā dei. F Et omēs reliqui adiuuent ⁊cͣ. per iſtos intelilguntur cōuerſi de gentilibus qui adiuuerunt in edificatione eccleſie: ſicut patet de beato Luca ⁊ alijs pluribꝰ a pͥncipio ꝯuerſis ex gentibꝰ: ⁊ poſtea d̓ Ambroſio ⁊ Auguſtino ⁊ alijs pluribꝰ doctoribꝰ. Et ſurrexerūt pͥncipes patꝝ.Iſti ſunt apl̓i ⁊ credentes primi: qͥ promꝑte ac viriliter executi fuerūt opus eccleſie dei. F Uniuerſiqꝫ qui erāt in circūitū adiuuerūt manꝰ eoꝝ. Iſti ſunt cōuerſi de gētibꝰ in ſciētijs philoſophicis edocti qͥ illas ſcīas ꝯuerterūt ad edificium eccleſie chriſti. Rex quoqꝫ cyrus ꝓtulit vaſa tēpli dn̄i que tulerat nabuchodonoſor ⁊cͣ. Per nabuchodonoſor q̄ ſedens in anguſtia interp̄tat̉: diabolus qui ſecū portat ignem ſuū ſignificat̉. Per vaſa vero q̄ tulerat hominesſignificant̉: qͦs ad idolatriā ⁊ alia peccata induxerat: qui ꝑ chriſtū ad gratiareducunt̉. Moraliter aūt ꝑ cyrū chriſtꝰ ſignificat̉ ſicut pͥus. Per domuꝫ dn̄iedificandā intelligit̉ mens hūana .j. Coꝝ. iij. Templum dei ſanctū eſt: qd̓ eſtisvos. Hec aūt domus edificat̉ in hieruſalē .i. in quiete volūtatis bone. Luc̄. ij.Gloria in altiſſimis deo: ⁊ in terra pax hoībus bone volūtatis. Ad hāc edificationē inducit cyrus nr̄ ſcꝫ ieſus chriſtus ꝑ vocē .i. ꝑ internā inſpirationem in qͦloquit̉ mentibꝰ hūanis ⁊ per ſcripturam. id eſt ꝑ doctores ⁊ p̄dicatores ad informationē populi ſacrā ſcripturā exponētes. Per vaſa vero a nabuchodonoſor ablata de domo dn̄i: pn̄t intelligi dona ſpūſſancti q̄ diabolus aufert de mete hominis: que templū eſt diuinitatis: qn̄ eam inducit ad caſum peccati mortalis. Sed cyrus noſter .i. chriſtꝰ ea remittit: cū a peccato mortali ad gr̄am reſurgere facit: ⁊ tunc laborat ſic reſurgens ad edificationē eccl̓ie per exercitiumCapitulum: IIvirtutis a domino reſtitute.I ſunt aūt prouincie filij. Hic ꝯn̄r numerat̉ turba reuocata. ⁊ pͥmo poh nitur eorū ſumma. ſcd̓o de ſcribit̉ eoꝝ ſubſtantia. ibi: Equi eorū. CircaVprimū primo ponit̉ numerus populariū. ſcd̓o ſacerdotū. ibi: Sacerdotes. tertio proſelitoꝝ ſiue incertoꝝ. ibi: Et hi qui aſcenderūt. quarto colligiturnumerus omniū. ibi: Om̄is multitudo. Circa pͥmū dicit̉: Hi ſunt aūt ꝓuintafilij .i. iudee

g

3. Eſd̓. 2. b

A

A