Druckschrift 
Secunda pars huius operis in se continens glos[s]am ordinaria[m] cu[m] expositione lyre litterali [et] morali: necnon additionibus ac replicis .. (1498)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Nico. de lyra Prologus

hil nouerūt. Siqͥ aūt fratꝝ ſunt qͥbꝰ nr̄a anō diſplicēt: his tribuatis exēplar: admonētes vt hebręa noīa quorū grādisin hͦ volumīe copia ē: diſtincte et ꝑ īterualla trāſſcribāt. Nihil enī ꝓderit emēdaſſe librū niſi emēdatio librariorū dili dgentia ꝯſeruetur. Nec quēqͣꝫ moueat ꝙvnus a nob̓ liber ęditus eſt: nec apocry?phoꝝ tertij ⁊ qͣrti libri ſomnijs d̓lectet̉:qꝛ ⁊ apud hebręos eſdrę neemięqꝫ ẜmones in vnū volumē coartant̉: ⁊ q̨̄ nō ha ſꝫbent̉ apud illos nec de vigītiqͣttuor ſenibꝰ ſunt ꝓcul abijciēda. Siqͥs autē ſeptuaginta vob̓ oppoſuerit īterp̄tes: qͦrūexēplaria varietas ip̄a lacerata et euerſa demōſtrat: nec pōt vtiqꝫ verum aſſeriqd̓ diu̓ſū ē: mittite eū ad euāgelia ī qͥbmulta ponūtur qͣſi de veteri teſtamēto:q̨̄ apud ſeptuagīta interp̄tes nō hn̄tur:avelut illud: qm̄ nazaręus vocabit̉: et excęgypto vocaui filiū meuꝫ: ⁊ videbūt inquē cōpūxerūt: multaqꝫ alia quę latiorioperi reſeruamus: ⁊ q̨̄rite ab eo vbi ſcripta ſūt. Cūqꝫ ꝓferre nō potuerit: vos legite d̓ his exēplaribus q̨̄ nuꝑ a nob̓ edita maledicoꝝ qͦtidie linguis ꝯfodiūtur.Sed vt ad cōpēdiū veniā certe qd̓ illaturꝰ ſum ęqͥſſimum ē. Ędidi aliqͥd qd̓ nōhabet̉ in gręco: aut alit̓ habetur qͣꝫ a meꝟſuꝫ ē. Quid īterp̄tem laniāt? Interrogēt hebręos ⁊ ip̄is autoribꝰ: trāſlationimeę vl̓ arrogent vl̓ derogēt fidē. Porroaliud eſt ſi clauſiſ (qd̓ d̓r) oculis mihi volūt maledicere: ⁊ nō imitant̉ gręcoꝝ ſtudiū ⁊ beniuolētiam qͥ poſt ſeptuagintatrāſlatores iā xp̄i euāgelio coruſcante:iudęos ⁊ hebionitas legis veterꝭ īterp̄ gͦtes: aquilā videlicꝫ ⁊ ſymmachū ⁊ theodotionē: ⁊ curioſe legūt: ⁊ ꝑ Origēis la hborem ī hexapolis eccleſijs dedicarūt.Quanto magis latini grati eſſe deberent: ꝙ exultantē cernerēt gręciā a ſe aliqͥd mutuari. Primū eī magnoꝝ ſūptuūeſt ⁊ infinitę difficultatꝭ: exēplaria poſſe hr̄e oīa: deinde etiā qͥ habuerint: ⁊ hebręi ſermōis ignari ſūt magis errabūt:ignorātes qͥs e multꝭ veriꝰ dixerit. Qd̓etiā ſapiētiſſimo cuidam nuꝑ apud gręcos accidit vt interdū ſcripturę ſenſumrelinquēs: vniuſcuiuſlibet interp̄tis ſequeret̉ errorē. Nos aūt qͥ hebreę linguęſaltē paruā habemꝰ ſcientiā: ⁊ latinⁱ nobis vtcūqꝫ ſermo nō deeſt: ⁊ d̓ alijs magis poſſumꝰ iudicare: ⁊ ea q̨̄ ip̄i intelligimus in nr̄a lingua promere. Itaqꝫ licethydra ſibilet: victorqꝫ ſynon incendia

a Fratrū. latinoꝝ. b Diſtincte. vt vnū diſtinguat̉ ab alio. cEterualla .i. ꝑ ſpaciū: vt ſit bonū ſpaciuꝫ inter ea. d Librarioꝝ .i. ſcriptoꝝ. qui libros ſcribūt: ⁊ ſicut dicit Iſido. in. vj. et ymol̓. librarūj njdeꝫ eantiquarij vocant̉: ſed librarij ſunt qͥ ⁊ noua ſcribebāt ⁊ vetera: antiq̄tijqͥ tm̄modo vetera. vn̄ ⁊ nomē ſumpſerūt. Itē librarij dicunt̉ venditoreslibroꝝ: qui grece bibliopole dicūt̉: a biblios qd̓ eſt liber: ⁊ pole qd̓ ē verdere: ⁊ declinat̉ hic ⁊ hec bibliopola. e Editꝰ .i. cōpoſitꝰ: ab edo ediſqd̓ mluta ſignificat: que hn̄tur ꝑ hos verſus: Emitto: pario: ꝓduco velmanifeſto: Expono: condo: appono: ꝓfero: dico: Verba nouē numero lector tibi denotat edo. f Nec apocryphoꝝ. qͥd ſit apocryphū: et quotmodis dicat̉ inuenies. sͣ. in pͥncipio ꝓlogi ſuꝑ Ioſue. ꝑ hoc autē ꝙ apocryphoꝝ ſomnijs dicit: videt̉ ꝙ Hieronymꝰ tertiū ⁊ quartū librū Eſdrenō trāſtulit: vn̄ ⁊ antique biblie nō hn̄t eos. Eſdre pͥmꝰ liber eſt: Et fecuIoſias ⁊cͣ. qͥ cōiter ſcribit̉ in modernis biblijs. ſcd̓us incipit: Liber Eſdre ꝓph̓e ⁊c̄. ⁊ ille breuiſſimꝰ eſt ⁊ qͣſi in vno folio ſcriptꝰ: ⁊ forte ꝓpt̓ hocnō fecerat Hieronymꝰ de eo mētionē. tertiꝰ incipit: Anno. xxx. captiuitatis erāt in babylone ⁊cͣ. vbi enumerat viſiōes qͣſi ꝑ ſomnia ſibi factas. uͣrtus incipit: Ecce loq̄re in aures plebis mee ſermōes ꝓphetie qͦs miſero inos tuū ⁊cͣ. vbi multa p̄dicit affutura: ⁊ iſte liber ſatis breuis eſt: ⁊ de hisduobꝰ vltimis fit hic mētio. ꝑ hoc aūt ꝙ dicit ſomnijs: videt̉ nō approbre q̄ in his ſcribunt̉: g Et que. ſcꝫ ſic apocrypha. h Non habent̉apud illos nec de vigītiqͣttuor ſenioribꝰ .i. de. xxiiij. libris qͥ ſunt apud hebreos in canone ſcripturaꝝ: qͥ ſignantur ꝑ vigintiqͣttuor ſeniores. Apoc̄.iiij. ſicut. sͣ. dictū eſt in ꝓlogo galeato. i Sunt ꝓcul abijciēda .i. repellenda ⁊ paruipendēda. k Qm̄ nazareus. ⁊ ceteras autoritates q̄hic ponunt̉ inuenies. sͣ. in illo ꝓlogo .ſ. Deſiderij mei ⁊cͣ. ante mediū.l Sed vt ad cōpendiū veniā .i. breuiter eos ꝯfutē. vide in opuſculo devocabulis biblie qualiter exponit̉ cōpendiū. m Quod illaturꝰ ſum.id eſt dicturꝰ vel ꝯcluſurꝰ. nā inferre d̓r ꝯcludere. n Equiſſimū eſt .i.iuſtiſſimū: qꝛ nemini derogat̉: ⁊ plene veritas indagat̉ .ſ. inqͥrendo Autgo. o Edidi .i. dixi. p Aliqͥd. in trāſlatiōe mea. q Qd̓ nō habet̉ in greco. ẜm. lxx. r Aut aliter hr̄ qͣꝫ a me verſum eſt: ⁊ ſi nihil mutaui. s Quid interpretē laniant. detrahēdo: t Tranſlatiōi mee. ſiaūt aliqͥd addidi. v Interrogēt hebreos. vtrū bene addidi: ⁊ ſic inqͥſita veritate. x Uel arrogēt .i. attribuāt. y Fidē .i. credulitatē ip̄i lectores mee tranſlatiōi: ſi .ſ. fidel̓r tranſtulit: z Uel derogēt .i. detrahātſi infideliter: ſed certe nō ſolū tranſlationē vituperāt: ſed etiā meip̄m maledictis impugnāt: ⁊ hͦ eſt qd̓ ſequit̉: a Porro .i. certe. b Aliud ē.in qͦ ip̄i offendūt. c Si. pro qꝛ. d Volūt mihi maledicere .i. mala deꝑſona mea dicere: qͥ tm̄ laboraui ꝓ cōmuni vtilitate. e Clauſis qd̓ dicitur oculis. in vulgari ꝓuerbio .i. nō habito reſpectu ad veritatē quatdocui: vl̓ ad beneficia q̄ eis exhibui .ſ. trāſferendo tot libros. fos. natione. g Et hebionitas. ſecte ꝓfeſſione. Hebionite quideꝫ fuerunt heretici: de quibꝰ dicit Euſebiꝰ in iiij. libro eccl̓iaſtice hiſtorie. Hebioneos demon decepit: qui interp̄tant̉ pauꝑes. vere enī pauꝑes ſunt etegeni in ſcīa gl̓ie chriſti: qm̄quidē eū ſolū hoīem putant: ⁊ ꝑfectū vite acvirtutis virū iuſtū effectū: cōmuni etiā natiuitate ex viro ⁊ femina ꝓcreatū: cuſtodiendā vero cenſent legis obſeruantiaꝫ: nec ſufficere ad ſalutemchriſti eſtimāt fidē ⁊cͣ. Iſidorus in .viij. etymol̓. vbi agit de hereſibꝰ xp̄ianoꝝ ponit eandē ſententiā. sͣ. in ꝓlogo ſuꝑ Ioſue vltra mediū: innuēsſatis de Origene: aquila: ſymmacho ⁊ theodotiane: vbi exponit̉ qd̓ hicdicit̉: h Et ꝑ Origenis laborē ⁊cͣ. excetra ſerpens quidā: de quo dicitIſidorus. .xij. etymol̓. Hydra draco eſt multoꝝ capitū: qual̓ fuit in lernapalude ꝓuincie archadie. hec latine excetra dicit̉: ꝙ vno ceſo tria capitaexcreſcebāt: ſed hͦ fabuloſum eſt: nā ꝯſtat hydram locū fuiſſe euomenteꝫaquas vaſtantes ciuitatē vicinā: in qua vno meatu clauſo multi erupebant: qd̓ Hercules vidēs loca ip̄a exuſſit: ⁊ ſic aque clauſit meatꝰ. na Hydra ab aqua dicta eſt: hydor grece aqua latine: ⁊ inde d̓r hydra .ſ. ſerpesaquaticꝰ. Ouidiꝰ methamorphoſeos. ix. loquit̉ de hydra dicēſ: Uulneribus fecunda ſuis erat illa: nec vllū De cōmitū numero caput eſt impine reciſum: Quin gemino ceruix herede valentior eſſet. Ideꝫ in eodemNec ꝓfuit hydre creſcere ꝑ dānū geminaſqꝫ reſumere vires. Et nota ꝙ īaliquibꝰ libris ſcribit̉ Excedra ꝑ d. ⁊ tūc etymologizat̉ quaſi excelſa hydra. in aliquibꝰ ſcribit̉ ꝑ t. iuxta etymologiā Iſido. ⁊ tūc d̓r excetra: qͣſiexceſo tria: ⁊ iſta lr̄a cōmunior eſt: ⁊ habet mediā ſyllabā naturalit̓ ꝓductā. excetre aūt cōparat emulū ſuū ꝓpter detractiōis ſibilū: ⁊ qꝛ alijs infundit emulatiōis venenū. i Synon. quidā fuit ꝓditor cuiꝰ inſidijcapta fuit troia ⁊ deſtructa. nā cū greci ꝑ decē annos ciuitatē obſediſſenteam capere non valentes: equum ligneum immenſe ſtature fecerūt: et armatis militibus eum impleuerunt: Synon vero fingens ſe timore mort.de grecoꝝ caſtris effugiſſe: aſſecuratus a troianis: ſi ſecreta eis panderetdanaorum mentitus eſt eis illum equuꝫ in honore palladis fuiſſe factū:⁊ ꝙ ideo tāte eſſet magnitudinis: ne poſſet intrare portas ciuitatis: quiaſi intraret nunqͣꝫ ciuitas capi poſſet: cuiꝰ verbis ſeducti portas fregerūt:⁊ ita equum introduxerunt. Synon autem illa nocte cum dormiret trolani: aperuit oſtiola equi: ⁊ incluſi milites exierunt ⁊ ciuitate ceperunt.cut in. ij. libro Uirgilij eneidos plenius recitat̉. ⁊ ideo dicitur: k Aictorqꝫ. cui cōparat emulū ſuū detractiōis incendia iacientemEuentilent.

ſee .11. aat .2..Iach̓.